AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan öğrenci affına ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edildi. Yükseköğretim sisteminde ve öğrenci haklarında önemli değişiklikler öngören yasa teklifiyle, kayıt yaptırmayan veya ilişiği kesilen öğrencilere geri dönüş yolunun açılmasının yanı sıra akademik kadrolar, disiplin soruşturmaları ve sahte yayınlara yönelik cezai yaptırımlar yeniden düzenleniyor.
Kabul edilen teklife göre, öğrenimini yarıda bırakan çok sayıda öğrencinin beklediği af düzenlemesinin sınırları ve başvuru koşulları netlik kazandı.
ÖĞRENCİ AFFININ ŞARTLARI VE KAPSAMI BELİRLENDİ
Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden, daha önce bu kapsamda tanınan haklardan yararlanmamış olanlara yeni bir hak tanınıyor. Kendi isteğiyle ilişiği kesilenler de dahil olmak üzere, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettiği halde kayıt yaptırmayanlar, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunabilecek. Bu öğrenciler, belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Düzenlemenin istisnaları ve diğer detayları ise şu şekilde hüküm altına alınıyor:
-
Kapsam Dışı Suçlar: Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar aftan yararlanamayacak.
-
Belge ve Örgüt İltisakı: Sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndaki manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz suçlarından mahkum olanlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler kapsam dışında tutulacak.
-
Askerlik Ertelemesi: Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu hükümlerine göre yapılacak. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde askerde olanlar, terhislerini takip eden 2 ay içinde başvurmaları halinde haklardan yararlanabilecek.
-
Yatay Geçiş Hakkı: Aftan yararlanarak kayıt yaptıranlardan, ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Ayrıca Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul Üniversiteleri bünyesindeki açık öğretim eşdeğer programlarına da geçiş hakkı tanınacak.
-
Akademi ve Askeri Okullar Hariç: Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile bu kurumlar namına başka üniversitelerde okurken ilişiği kesilenler hakkında bu af hükümleri uygulanmayacak.
BAŞKASINA TEZ YAZDIRANLARA MESLEKTEN ÇIKARMA
Akademik etik ve yayın güvenliği konusunda da kanun teklifinde sert yaptırımlar yer alıyor. Akademik değerlendirme içermeyen anket uygulaması ve veri toplama gibi katkılar hariç olmak üzere; kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla önlisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik ünvan alan kişiler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak ve kazanılan dereceleri ile ünvanları geri alınacak.
Bu yayınları başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde ise ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olmayacak. Bu yayınları kullanarak diploma veya ünvan alanlara da 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ'NİN ADI DEĞİŞTİ
Komisyonda kabul edilen teklifle, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin misyonu ve vizyonu değiştirilerek bilim ve teknoloji ağırlıklı bir yapıya kavuşturulması amacıyla adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirildi. Bu kapsamda, üniversite bünyesindeki İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri ile İletişim ve Turizm fakülteleri, mükerrerliği önlemek adına Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesindeki ilgili birimlerle birleştirilecek. Devredilen ve kapatılan birimlerin öğrencileri, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere Sütçü İmam Üniversitesi'ne aktarılacak.
DİSİPLİN SORUŞTURMALARINA AYM DÜZENLEMESİ
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, yükseköğretim kurumlarındaki disiplin soruşturmalarının yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usuller yeniden belirlendi. Soruşturulan kişiye gönderilecek davet yazısında hakkındaki iddialar açıkça belirtilerek, 7 günden az olmamak üzere savunma süresi verilecek. Bu süre içinde savunma yapılmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre karar verileceği bildirilecek. Soruşturulana, savunmasını yapmadan önce soruşturma evrakını inceleme hakkı da tanınacak.
DİĞER ÖNE ÇIKAN DÜZENLEMELER
-
Öğretim Üyelerinde Yaş Sınırı: Yükseköğretim kurumlarının belirlediği programlarda görevinde kalmasında fayda görülen öğretim üyeleri, YÖK kararı ile 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.
-
Yabancı Uyruklu Asistanlara Pay Yok: Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde yabancı uyruklu kontenjanından uzmanlık eğitimi yapanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesi kararlaştırıldı.
-
Güvenlik Soruşturması: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamına, yükseköğretim kurumlarında çalışacak öğretim elemanları da dahil edildi.
-
Yurt Dışında Yerleşke: Devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilecek.
-
Vakıf Üniversitelerine Yaptırımlar: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen vakıf yükseköğretim kurumlarına uyarı, kontenjan kısıtlama, öğrenci alımının durdurulması ve faaliyet izninin geçici olarak durdurulması gibi kademeli yaptırımlar uygulanabilecek. Mali yapısı eğitim faaliyetini sürdüremeyecek derecede bozulan vakıf üniversiteleri, faaliyet izni kaldırılarak garantör devlet üniversitesine devredilecek.
Kaynak: Haber Merkezi
