Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bakiye Kılıç Topuz, hayvancılık sektöründe dikkat çeken verileri paylaştı. Dünyada manda popülasyonu artarken, Türkiye'nin bu alanda en hızlı düşüş yaşayan ülke konumunda olduğunu belirten Topuz, özellikle Samsun’un bu sektördeki kritik önemine vurgu yaptı.
DÜNYADA ARTIYOR TÜRKİYE'DE AZALIYOR
Son 30 yıla ait verileri değerlendiren Doç. Dr. Bakiye Kılıç Topuz, dünya genelinde manda popülasyonunun yüzde 34 oranında artış gösterdiğini, ancak Türkiye'de durumun tam tersi olduğunu belirtti. Topuz, "Türkiye’de bu oran yüzde 53 azalmıştır. Yaptığımız analizler sonucunda manda popülasyonunun ciddi bir tehdit altında olduğunu söyleyebiliriz" diyerek tehlikenin boyutlarına dikkat çekti.
SAMSUN MANDACILIĞIN KALBİ: BAFRA VE 19 MAYIS ÖNE ÇIKIYOR
Türkiye’deki toplam 162 bin mandanın önemli bir kısmına ev sahipliği yapan Samsun, bu alanda en stratejik merkez olarak görülüyor. Samsun’daki manda varlığının yüzde 60’ının Bafra ve 19 Mayıs ilçelerinde yoğunlaştığını ifade eden Topuz, şu bilgileri paylaştı: "Samsun’da 19 bin 495 manda bulunmakta, bunların 11 bini süt mandasıdır. Samsun’da manda sütü üretiminin ekonomik değeri 475 milyon TL ile 900 milyon TL arasında değişmektedir."
İTALYA MODELİ VE MARKALAŞMA VURGUSU
Manda sütü üretiminde Türkiye’nin dünya payının yüzde 0,04 gibi düşük bir seviyede kaldığını belirten Doç. Dr. Topuz, İtalya örneğini verdi. Manda sayısı benzer olmasına rağmen İtalya'nın mozzarella peyniri ile dünyada marka olduğunu hatırlatan Topuz, "Nicelikten çok niteliğin ön plana çıkarılması gerektiğini düşünüyoruz. Markalaşma sağlanırsa, sayı olarak az olsak bile nitelik açısından ön planda olabiliriz" dedi.
HEM KÂRLI HEM DE SAĞLIKLI
Mandacılığın diğer hayvancılık faaliyetlerine göre daha düşük maliyetli ve dayanıklı olduğunu vurgulayan Topuz, manda ürünlerinin avantajlarını şöyle sıraladı:
-
Düşük Maliyet: Diğer hayvanlara göre besleme ve bakım maliyetleri daha uygundur.
-
Dirençli Yapı: Hastalıklara karşı dayanıklıdır ve iklim değişikliğine kolay uyum sağlar.
-
Yüksek Besin Değeri: Manda sütünde protein oranı daha yüksek, kolesterol ise daha düşüktür.
-
Ekonomik Katma Değer: Çiğ süt işlendiğinde (tereyağı, kaymak, yoğurt) ekonomik değeri 3-4 kat artmaktadır.
Türkiye genelinde manda sütü üretim değerinin sadece çiğ süt olarak 3,4 milyar TL ile 6,5 milyar TL arasında değiştiği belirtilirken, sektörün geleceği için markalaşma çalışmalarının hızlandırılması gerektiği ifade edildi.
İhlas Haber Ajansı
