Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) akademisyenleri, enkaz kaldırma ve bina yıkım çalışmalarında havaya karışabilecek asbest liflerinin ciddi sağlık riski oluşturabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, denetimsiz yürütülen söküm işlemlerinin ilerleyen yıllarda telafisi imkansız hastalıklara zemin hazırlayabileceğine dikkat çekti.
OMÜ Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Varol Koç, asbestin geçmişte yüksek ısı dayanımı, korozyon direnci ve düşük maliyeti nedeniyle inşaat sektöründe borulardan çatı kaplamalarına kadar yaygın kullanıldığını belirtti. Maddenin yapıların içinde sabit kaldığı sürece risk taşımadığını aktaran Koç, "Asbest bina içinde sabit kaldığı sürece risk oluşturmaz ancak yıkım ve hasar sırasında liflerin havaya karışmasıyla tehlikeli hale gelir." ifadelerini kullandı.
LİSANSLI PERSONEL VE ÖZEL EKİPMAN ŞART
Yıkım süreçlerinde alınması gereken teknik tedbirlere değinen Doç. Dr. Varol Koç, asbest sökümünün yalnızca eğitimli ve lisanslı personel tarafından yapılması gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:
"Malzeme ıslatılarak ve parçalanmadan sökülmeli, çalışma alanlarında düzenli lif ölçümü yapılmalıdır. Personelin P3 filtreli solunum ekipmanları kullanması da zorunludur. Denetimsiz yıkımlar ilerleyen yıllarda telafisi güç sağlık sorunlarına neden olabilir."
ETKİLERİ 50 YIL SONRA BİLE ORTAYA ÇIKABİLİYOR
OMÜ Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun ise asbest liflerinin gözle görülemeyecek kadar ince olduğunu ve solunum yoluyla akciğerlerin derin noktalarına kadar ulaşabildiğini belirtti. Maruziyetin yıkıcı sonuçlarının uzun vadede ortaya çıktığına işaret eden Uzun, şu hayati uyarılarda bulundu:
"Bu hastalıklar 10 ila 50 yıl sonra görülebiliyor. Asbest, akciğer zarı kanseri olarak bilinen mezotelyomaya ve akciğer dokusunun sertleşmesiyle seyreden asbestozise yol açabiliyor."
Sigara kullanımının bu tehlikeli süreci daha da tetiklediğini ekleyen Prof. Dr. Oğuz Uzun, "Asbest riski yalnızca mesleki değil, çevresel maruziyetle de halk sağlığını tehdit edebiliyor." diyerek tehlikenin boyutuna dikkat çekti. Uzmanlar, enkaz kaldırma ve yıkım çalışmalarında sökümün denetimli yapılması ve personelin mutlak suretle koruyucu donanım kullanması gerektiğinin altını çizdi.
Anadolu Ajansı
