Yunanistan'daki Müslüman Türk kardeşlerimizin Lozan'da kabul edilen hak ve özgürlükleri aynısıyla sağlanmadığı sürece Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılması yanlış olmasından ziyade kendi ellerimizle Haçlı ruhu ve zihniyetinin bir başka versiyonunu gerçekleştirmek olacaktır.
Cemaat temsilcisi Laki Vingas, "Bu yalnızca bir okulu tekrar açma mücadelesi değil bir haksızlığı hakkaniyet çerçevesinde giderme meselesidir.”
Ruhban okulunun 1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun bazı maddelerinin 1971'de iptal edilmesinin ardından kapatıldığını belirten Hatemi, bununla birlikte okulun bu kanuna göre kurulmuş olmadığını, 1844 yılında bir azınlık meslek okulu olarak açıldığını, bu yüzden kapatılmasının dayanaksız olduğunu belirtiyor.
Bu zat-ı muhteremlerin asıl bilmeleri gereken Lozan Barış Anlaşmasında Osmanlı döneminde azınlıklara verilen tüm kapitülasyonların kaldırılmış olması ve yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde azınlıklar Müslüman olmayanlar olarak belirlenmiştir. Tüm azınlıklar Türk uyruklu kabul edildi ve hiçbir şekilde ayrıcalık tanınmayacağı belirtildi. Dolayısı ile söylenmeye çalışılanların geçerliliği ve hiçbir hükmü yoktur. Zira Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı İmparatorluğunun devamı değildir tamamen yeni kurulan bir Türk Devletidir.
İSTEK VE TALEPLER
Patrik sadece kendi istemlerini, sonucunun ne olacağını ve Ülkemizde neler olabileceğini hiç düşünmeden ültimatom verir gibi yurt içinde ve yurt dışında yineliyor:
1. Heybeli Ada Ruhban Okulu, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yanında
Dünyanın her tarafından öğrenci alabilmelidir.
2. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Heybeli Ada Ruhban Okulu üzerinde hiçbir denetim hakkı olmamalıdır.
3. Fener Patrikhanesi bünyesinde başta patrik olmak üzere kutsal sinod ve
Metropolitlerden Türk vatandaşı olma şartı kaldırılmalıdır.
Oysa Patrik Hazretleri şu hususların altını çizmeli ve mutlaka Hafızasına kazımalıdır:
1. Lozan Antlaşması azınlıklara "imtiyaz" değil, "eşitlik" ilkesine dayalı bir prensip koymuştur.
2. Eğitim Birliği Yasası'nın 403 no'lu kararına göre, tüm ortaöğretim kurumları MEB'na bağlıdır ve Türkiye'de dinî tedrisat, MEB’in görevleri arasındadır.
3. Türkiye Cumhuriyeti laik bir devlettir. Laik devlette "dinî eğitim yapan özel okul açmak, yönetmek" yasaktır.
4. 625 sayılı kanunun 3. maddesinin 3.paragrafında belirtildiği gibi, askerî okullar, dinî eğitim ve öğretim yapan özel kurumlar, emniyet teşkilatına bağlı okulların aynısı veya bir benzeri "özel öğretim kurumları" açılamaz. Yani "Özel Askeri Okul", "Özel İmam-Hatip", "Özel Emniyet Koleji" açılamaz. O halde "Özel Ruhban Okulu" nasıl açılacak?
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası vakıflar tarafından, devletin denetim ve gözetiminde, Yüksek Öğretim Kurumlarının açılabileceğine izin vermiştir. Mevcut Vakıf Üniversiteleri bu hükümden yararlanılarak açılmışlardır. Patrikhane bir vakıf olmadığı için, kendisine bağlı bir Yüksek Öğretim Kurumu açması anayasaya aykırıdır.
6. Anayasanın 24. Maddesine göre din ve ahlâk eğitim ve öğretimi devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.
ATATÜRK ‘ÜN PATRİKHANE HAKKINDA GÖRÜŞLERİ VE TUTUMU;
Fener Rum Patrikhanesinin düşmanca faaliyetleri yüzünden Mustafa Kemal Paşa Patrikhanenin Türkiye dışına çıkartılmasını istemiştir. Mustafa Kemal’in 25 Aralık 1922 tarihli Le Jorunal muhabiri Paul Ario’ya verdiği demeç onun bu düşüncesini açıkça ortaya koymuştur. Mustafa Kemal Paşa Patrikhane ile ilgili şunları söylemiştir:
“Lakin bir fesat ve hıyanet ocağı bulunan, memlekette nifak ve şikak tohumu saçan, Hristiyan hemşerilerimizin huzur ve refahı için de uğursuzluk ve felaket sebebi olan Rum Patrikhanesini artık topraklarımız üzerinde bırakamayız. Bu tehlikeli teşkilatı memleketimizde muhafazaya bizi mecbur etmek için ne gibi vesile ve sebepler gösterilebilir? Türkiye’nin Rum Patrikhanesi için arazisi üzerinde bir sığınak göstermeye ne mecburiyeti var? Bu fesat ocağının hakiki yeri Yunanistan değil midir? Merkezî Hükümetimiz bütün bu noktalar hakkında delege heyetimize Misak-ı Millî hükümleriyle uygun düşer surette kati talimat vermiştir…”
Nitekim Lozan Konferansı sırasında da Türk heyeti tarafından Patrikhanenin Türkiye’den ihraç edilmesi için uğraşılmıştır. Hatta Patrikhane için Yunanistan’da Athos Dağı’nda yer bile önerilmiştir. Lozan Konferansı sırasında Yunanistan’a destek veren diğer devletlerin yoğun baskısı sonucunda, siyasi meselelerle iştigal etmemesi şartı ile Patrikhane Türkiye’de kalmıştır. Lozan Antlaşması’yla Patrikhane’nin hukuki statüsü Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk sistemi çerçevesinde belirlenmiştir. Böylece kimin patrik olacağına ve tayin usulüne Türk hukukunun karar vermesi kararlaştırılmıştır. Yunanistan daha sonra 1925 yılında Milletler Cemiyetine başvurarak bu kuruma uluslararası nitelik kazandırmak istemişse de bunda başarılı olamamıştır. Yunanistan’ın başvurusuna Türkiye itiraz etmiş bunun üzerine Milletler Cemiyeti konunun yetki alanı içerisinde olup olmadığını öğrenmek için Lahey Adalet Divanı’na sormuş ve sonuçta tarafların konuyu kendi aralarında çözmeleri tavsiye edilmiştir. Patrikhane 1926 yılında Heybeliada’da bütün Ortodoks kiliselerini bir araya getirmek amacıyla izin talep etmişse de talep edilen kongrenin, Patrikhane’nin Lozan Antlaşması’nda kabul edilen statüsü ile bağdaşmaması gerekçe gösterilerek bu talep, 1926 tarih ve 3995 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla reddedilmiştir.
Değerli okuyucularım;
İki köşe yazımda RUHBAN OKULU ve Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi ile ilgili bilgiler ve gerçekleri anlatmaya çalıştım. Aslında yazılacak anlatılacak o kadar çok şey var ki bunlara da farklı zamanlarda değinmek istiyorum. Aslında bilmemiz gereken birçok acı gerçekler var. Geçmişinden Tarihinden ders almayan Devletlerin yıkılması, Ders almayan Milletlerin yok olması kaçınılmazdır.
Sevgi ve Saygılarımla.
Allah (C.C) yar ve yardımcımız olsun.