Tıp dünyasında "Pre-diyabet" olarak bilinen, halk arasında ise "Gizli Şeker" veya "Peri-diyabet" şeklinde adlandırılan durum, kan şekerinin normalden yüksek olması ancak henüz Tip 2 diyabet tanısı konulacak kadar yükselmemesi halidir. Uzmanlar, bu evrenin aslında vücudun verdiği son büyük uyarı olduğunu vurguluyor.
PERİ-DİYABET NEDİR? (GİZLİ ŞEKER)
Peri-diyabet, vücudun şekeri enerjiye dönüştürmek için kullandığı insülin hormonunu etkili bir şekilde kullanamaması (insülin direnci) sonucu ortaya çıkar. Bu durumdaki bireylerin kan şekeri seviyeleri, açlık kan şekeri ölçümünde genellikle 100-125 mg/dL aralığında seyreder. Eğer müdahale edilmezse, peri-diyabetli bireylerin büyük çoğunluğu 5 ila 10 yıl içinde tam zamanlı bir Tip 2 Diyabet hastasına dönüşmektedir.
PERİ-DİYABET NASIL ANLAŞILIR? (SİNSİ BELİRTİLER)
Peri-diyabet çoğu zaman net bir belirti vermez ve yıllarca fark edilmeden ilerleyebilir. Ancak vücut dikkatli izlendiğinde bazı sinyaller verir:
-
Akantozis Nigrikans: Boyun, koltuk altı, dirsek veya diz arkası gibi bölgelerde cildin koyulaşması ve kadifemsi bir doku alması.
-
Yemek Sonrası Uyku Hali: Karbonhidratlı bir öğünden sonra gelen aşırı ağırlık hissi ve uyuma isteği.
-
Hızlı Acıkma ve Tatlı Krizleri: Kan şekerindeki dalgalanmalar nedeniyle aniden bastıran açlık hissi.
-
Açıklanamayan Yorgunluk: Gün içinde enerjinin aniden düşmesi.
VÜCUT NE GİBİ TEPKİLER VERİR?
Hastalık ilerlemeye başladıkça vücut şu tepkileri vermeye başlar:
-
Sık İdrara Çıkma: Böbreklerin fazla şekeri atmaya çalışması.
-
Aşırı Susama: Sıvı kaybına bağlı olarak ağız kuruluğu ve su içme isteğinde artış.
-
Bulanık Görme: Yüksek şekerin göz merceğindeki sıvı dengesini bozması.
-
Yaraların Geç İyileşmesi: Dolaşım sisteminin ve bağışıklığın şekerden olumsuz etkilenmesi.
GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR Mİ?
Peri-diyabetin en umut verici yanı, "geri döndürülebilir" bir süreç olmasıdır. Diyabet hastası olmadan önce bu evrede yakalanan kişiler;
-
Düzenli yürüyüş (Haftada en az 150 dakika),
-
Kilo kontrolü (%5-7 oranında kilo kaybı riski %50 azaltır),
-
Lifli gıdalarla beslenme sayesinde sağlıklı bir hayata geri dönebilirler.
Uzman Notu: 45 yaş üstü bireyler, aşırı kilolu olanlar veya ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar, hiçbir belirti hissetmeseler bile yılda en az bir kez HbA1c (üç aylık şeker) testi yaptırmalıdır.
Tuğçe Gevşek
