Peri-Diyabet (Pre-Diyabet) Nedir? Belirtileri ve Korunma Yolları

Tıp dünyasında "Pre-diyabet" olarak bilinen, halk arasında ise "Gizli Şeker" veya "Peri-diyabet" şeklinde adlandırılan durum, kan şekerinin normalden yüksek olması ancak henüz Tip 2 diyabet tanısı konulacak kadar yükselmemesi halidir. Uzmanlar, bu evrenin aslında vücudun verdiği son büyük uyarı olduğunu vurguluyor.

PERİ-DİYABET NEDİR? (GİZLİ ŞEKER)

Peri-diyabet, vücudun şekeri enerjiye dönüştürmek için kullandığı insülin hormonunu etkili bir şekilde kullanamaması (insülin direnci) sonucu ortaya çıkar. Bu durumdaki bireylerin kan şekeri seviyeleri, açlık kan şekeri ölçümünde genellikle 100-125 mg/dL aralığında seyreder. Eğer müdahale edilmezse, peri-diyabetli bireylerin büyük çoğunluğu 5 ila 10 yıl içinde tam zamanlı bir Tip 2 Diyabet hastasına dönüşmektedir.

PERİ-DİYABET NASIL ANLAŞILIR? (SİNSİ BELİRTİLER)

Peri-diyabet çoğu zaman net bir belirti vermez ve yıllarca fark edilmeden ilerleyebilir. Ancak vücut dikkatli izlendiğinde bazı sinyaller verir:

• Akantozis Nigrikans: Boyun, koltuk altı, dirsek veya diz arkası gibi bölgelerde cildin koyulaşması ve kadifemsi bir doku alması.

• Yemek Sonrası Uyku Hali: Karbonhidratlı bir öğünden sonra gelen aşırı ağırlık hissi ve uyuma isteği.

• Hızlı Acıkma ve Tatlı Krizleri: Kan şekerindeki dalgalanmalar nedeniyle aniden bastıran açlık hissi.

• Açıklanamayan Yorgunluk: Gün içinde enerjinin aniden düşmesi.

VÜCUT NE GİBİ TEPKİLER VERİR?

Hastalık ilerlemeye başladıkça vücut şu tepkileri vermeye başlar:

1. Sık İdrara Çıkma: Böbreklerin fazla şekeri atmaya çalışması.

2. Aşırı Susama: Sıvı kaybına bağlı olarak ağız kuruluğu ve su içme isteğinde artış.

3. Bulanık Görme: Yüksek şekerin göz merceğindeki sıvı dengesini bozması.

4. Yaraların Geç İyileşmesi: Dolaşım sisteminin ve bağışıklığın şekerden olumsuz etkilenmesi.

GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR Mİ?

Peri-diyabetin en umut verici yanı, "geri döndürülebilir" bir süreç olmasıdır. Diyabet hastası olmadan önce bu evrede yakalanan kişiler;

• Düzenli yürüyüş (Haftada en az 150 dakika),

• Kilo kontrolü (%5-7 oranında kilo kaybı riski %50 azaltır),

• Lifli gıdalarla beslenme sayesinde sağlıklı bir hayata geri dönebilirler.

Uzman Notu: 45 yaş üstü bireyler, aşırı kilolu olanlar veya ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar, hiçbir belirti hissetmeseler bile yılda en az bir kez HbA1c (üç aylık şeker) testi yaptırmalıdır.