Ticaret Bakanlığı, tüketiciyi korumak ve piyasada fiyat şeffaflığını sağlamak amacıyla devrim niteliğinde bir adım attı. Resmî Gazete'de yayımlanarak bugün yürürlüğe giren Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği ile artık ambalaj ağırlığına para ödeme dönemi sona eriyor. Ayrıca, yeme-içme sektörüne getirilen dijital takip ve karekod zorunluluğu ile hem denetimler kolaylaşacak hem de tüketicinin bilgiye erişimi saniyelere inecek.
Samsun'daki marketlerden baklava alan bir vatandaştan, bir restoranda yemek yiyen müşteriye kadar herkesi etkileyecek bu yeni kurallar, "gizli maliyetleri" ortadan kaldırarak alışverişte daha adil ve şeffaf bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Bu düzenleme, tüketicinin cebini korurken, işletmeleri de daha sorumlu davranmaya teşvik eden bir mekanizma kuruyor.
BAKLAVA KUTUSUNA, PEYNİR KABINA PARA ÖDEME DEVRİ BİTTİ
Yeni yönetmeliğin en somut ve vatandaş tarafından en hızlı hissedilecek değişikliği, ambalajlı ürün satışlarında yaşanacak. Bugünden itibaren, satıcılar ürünün fiyatını belirlerken, malın net ağırlığını esas almak zorunda kalacak. Özellikle baklava gibi ağır kutularda, peynir gibi plastik kaplarda satılan ürünlerde, kabın ağırlığı (dara) tartıdan ve fiyattan düşülecek. Tüketici, artık sadece satın aldığı ürünün gerçek ağırlığı için ödeme yapacak. Yönetmelik, bu kuralın dışında sadece plastik poşet, streç film veya kese kâğıdı gibi fiyatı etkilemeyen basit ambalajları tutuyor. Bu adım, uzun süredir devam eden "kutunun mu, ürünün mü parasını ödüyoruz?" tartışmalarına da son noktayı koymuş oldu.
KAFE VE RESTORANLARA DİJİTAL DENETİM VE KAREKOD ZORUNLULUĞU
Düzenlemenin ikinci önemli ayağını ise Samsun'daki binlerce restoran, kafe, pastane ve lokanta gibi yeme-içme hizmeti sunan işletmeyi ilgilendiren dijital dönüşüm zorunluluğu oluşturuyor. Artık bu işletmeler, menülerinde yer alan tüm ürünlerin fiyat listelerini dijital olarak Ticaret Bakanlığı'nın sistemine yükleyecek. Bakanlık, bu verileri kamuoyuyla paylaşma yetkisine sahip olacak, bu da fiyat karşılaştırması ve fahiş fiyat denetimlerinde önemli bir veri tabanı oluşturacak. Ayrıca işletmeler, masalarda veya girişlerde fiyat listelerini karekod (QR kod) aracılığıyla müşterilere sunmakla yükümlü olacak. Karekod kullanmak istemeyen veya akıllı telefonu olmayan müşteriler için ise basılı menü veya fiyat listesi sunma zorunluluğu devam edecek.
HATALI ETİKETE 'TEK TEK' CEZA UYGULANACAK
Ticaret Bakanlığı, yeni kuralların uygulanmasını sağlamak için denetim mekanizmasını da güçlendirdi. Eskiden bir menüdeki veya reyon etiketlerindeki birden fazla hata için tek bir ceza uygulanabilirken, yeni düzenlemeyle birlikte artık her bir hatalı, eksik veya yönetmeliğe aykırı ürün için ayrı ayrı idari para cezası kesilecek. Bu durum, işletmeler için caydırıcılığı artırarak, fiyat etiketleri konusunda çok daha titiz davranmalarını zorunlu kılacak.
Hüsnü Can ARMUTÇU
