'Saathane'de 2. Yıkım Tarihsel Felaket Olur'

Samsun Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz döneminde Saathane Meydanı'nda hayata geçirilen dönüşüm projesi ile ilgili, hatırlanacağı üzere imar planlarının iptaline yönelik 130'un üzerinde dava açılmıştı. 31 Mart yerel seçimleri ile göreve gelen Başkan Mustafa Demir, Saathane Meydanı'nda yeni etap çalışmalarını başlatmıştı.  

KALENİN SURLARININ ÜZERİNDEN YOL GEÇİRİLDİ  

Yeni etap çalışmaları kapsamında saat kulesinin hemen yanındaki binalar yıkılırken, Şifa Hamamı, Taşhan ve Medrese Cami'nin restorasyon işlemi tamamlandı. Çalışmalar kapsamında ise rastlanan Samsun Kalesi'nin tarihi surlarının üzerinden yol geçirildi. Saathane Meydanı'nda başlayan yeni etap çalışması kapsamında, Büyük Cami'nin hemen önünde yer alan, Taşhan ile Atatürk Bulvarı arasında kalan yapıların imar hakları, belediye meclisinde alınan kararla 2 kata düşürüldü, mülk sahiplerine belediyenin müteahhite verip yapacağı işyerlerinin maliyeti karşılığında 15 ay taksit imkanı ile teslim edileceği söylendi. Büyükşehir Belediyesi'nin ise Büyük Camii'nin ön tarafında olan kısma, balıkçıların ve karşısındaki bloktaki yapılarıda dahil ederek kamulaştırma kararı aldığı öne sürüldü. 50'nin üzerinde esnaf, Büyükşehir Belediyesi'nce alınan kamulaştırma kararının iptali konusunda dava açtı. 

BÖLGEDE İNCELEME 

Esnaf ve mülk sahiplerinin açtığı davalar devam ederken, Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu Üyesi İshak Memişoğlu,  Samsun Şube Başkanı Burak Şener ve Şube Saymanı Büşra Abdikoğlu, 
Saathane Meydanı'nda incelemelerde bulundu. Mimarlar Odası heyetine inceleme esnasında, Saathane Dayanışması Temsilcisi Sefa Aşar, ticarethane sahiplerinden Ahmet Altuniç ve Kurtaran Karaca eşlik etti.

YIKIM ANLAYIŞI YANLIŞ 

Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Memişoğlu, incelemenin ardından yazılı açıklama yaptı. Memişoğlu, "Kasaplar Caddesi, Kazımpaşa Caddesi, Meserret Sokak arasında kalan bölümdeki binalarda yapılan incelemeler sonucunda, bir kısım binaların 19. Yy. sonu 20. Yy. başı mimari yapım tekniklerini barındırdığı, yapım teknikleri yanında, kullanılan gerek cephe, gerekse döşeme kaplamaları ile özgün yöresel izler barındırdığı görülmüş olup, bu yapılar her ne kadar tescilli olmasalar bile (Tescil edilmemiş olmaları ayrıca incelenmeli) barındırdıkları izler itibari ile geçmişe referans teşkil edecek, geçmişin izlerini bulundukları alan içinde sergileyerek, zamanını anlatan, kentin ve alanın geçmişle bağını kurabilecek nitelikte yapılar olduğu kanaatine varılmıştır. Bahse konu düzenleme alanın,  Büyük Cami, Taşhan, Medrese Camii, Şifa Hamamı, Saat Kulesi, Yalı Camii, Büyükşehir Belediyesi Başkanlık Binası gibi önemli kültürel varlıkları barındıran alanda yer alması sebebi ile burada yapılacak düzenleme konusunda daha dikkatli davranılması, kültürel değer niteliğindeki yapıların ayıklanarak, restorasyon ve tüm koruma yöntemleri kullanılarak özgünlükleri korunabildiği ölçüde korunmalı, geçmişte yapıldığı gibi Saathane'nin kültürel değerleri ile birlikte anı değerlerini barındıran yapısını tümden  iş makinaları ile ortadan kaldıran anlayış burada da sergilenmemelidir "ifadelerini kullandı. 

KORUMA PLANI TALEBİ 

Açıklamasında uyarılarına devam eden Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Memişoğlu, şunları kaydetti; "Zira kültür varlıklarının bulunduğu alanlarda yapılacak düzenlemelerde daha hassas ve dikkatli davranılmalı, koruma anlayışı ön planda tutulmalıdır. Yıkıp yeniden yapmak fikrinin hakim olduğu düzenleme ve çalışmalar, kültürel varlıklar için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Kültürel varlıkların çevresinde yapılması zaruri olan yeni yapılarda tarihi dokuya ve ölçeğe  saygı hassasiyeti göz ardı edilmemelidir. Saathane Meydanı düzenlemesinin birinci etabında başlamış olan yeni yapılar (2 katlı Dükkan) bölgenin geçmişteki ticari görünümünün ve az da olsa sokak karakteristiğinin canlandırılması bakımından uygun görülmekte ise de, hemen yanı başındaki Taşhan’ın yüksekliğini aşan yanı ile yukarıda bahsettiğimiz hassasiyetleri barındırmadığı görüldüğünden benzer hataların tekrarlanmaması bakımından çalışmaların bilimsel doğrular ve veriler ışığında devam ettirilmesi önerilmektedir. Mülk sahipleri,  kente katkı sağlayacak her türlü önerinin yanında olacaklarını, bu sebeple Büyükşehir Belediyesi ile diyalog zemininin açık tutulmasını arzu ettiklerini, ancak Samsun Büyükşehir Belediyesi'nden de geçmişten gelen ve gelecekleri açısından güvence gördükleri taşınmazlarını adaletli biçimde değerlendirilmesini beklediklerini ifade etmişlerdir. İzlenecek yöntemin ana temasının hakkaniyet olduğu gerçeği gözardı edilmemelidir. Yeni etapta bulunan mülk sahipleri tamamen yıkım yerine, kültürel değer olduğuna inandıkları yapıların olumsuz görüntü ve müdahalelerden arındırılarak özgün haliyle korunmasını talep etmişlerdir. Odamızın görüşü de bu doğrultuda olup, proje alanının Koruma Amaçlı İmar Planı kapsamında olması bu fikri desteklemektedir. Kamuoyuna saygı ile duyurulur "ifadelerini kullandı. 

Haber: Zekeriya FIRAT