Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından İlkadım ilçesi 100. Yıl Bulvarı üzerinde kentsel iyileştirme yenileme ve peyzaj çalışmaları kapsamında yaya kaldırımlarına eklenen mavi şeritli bisiklet yolları kent gündemine oturdu.
Yenilenen kaldırımların tam ortasından geçirilen ve yaya yürüme aksı ile tamamen aynı seviyede yer alan bisiklet yolu, hem bisiklet sürücüleri hem de yayalar açısından güvenlik risklerini beraberinde getiriyor. Mevcut haliyle kaldırımın her iki yanında kalan yaya alanları ve sıfır kot farkı, akıllara ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümlerini getirdi.
KALDIRIM ORTASINDA BİSİKLET YOLU YAPILDI
100.Yıl Bulvarı boyunca gerçekleştirilen tretuar ve peyzaj düzenlemelerinde, kaldırım kaplamasının tam ortasına mavi renkle ayrılmış bisiklet yolu imalatı gerçekleştirildi. Ancak bisiklet yolunun fiziki bir engel, bordür veya kot farkı olmadan doğrudan kaldırım taşlarıyla aynı hizada tasarlanması, yaya trafiğinin yoğun olduğu bulvarda çakışmalara zemin hazırlıyor.
Yayaların yürüme koridoru ile bisikletlilerin sürüş alanının birbirine tamamen entegre ve korumasız şekilde kurgulanması, özellikle yaşlılar, çocuklar ve görme engelli vatandaşlar açısından ciddi çarpışma tehlikelerini beraberinde getiriyor.
KOT FARKI ZORUNLU
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan Bisiklet Yolları Yönetmeliği, yaya kaldırımı kenarında veya hizasında yapılacak bisiklet yollarının teknik standartlarını açıkça ortaya koyuyor. Yönetmeliğin 5. maddesi gereğince, bisiklet yollarının yaya kaldırımı seviyesinden en az 5 santimetre aşağıda (farklı kotta) yapılması veya fiziki koruma unsurları ile yayalardan ayrılması zorunlu kılınıyor.
Ayrıca yönetmelik, yaya kaldırımı daraltılarak veya yaya yürüme koridoru işgal edilerek aynı seviyede bisiklet yolu yapılamayacağını net bir şekilde hükme bağlıyor. Ayrıca aynı yönetmeliğin 4. Maddesinin 27. Fıkrasında, “Yaya kaldırımı için ayrılan yerde bisiklet kullanılamaz” ibaresi de kaldırımda bisiklet kullanımını açıkça yasaklıyor. 100. Yıl Bulvarı'ndaki mevcut uygulama ise herhangi bir kot farkı barındırmaması ve yaya alanının ortasından geçmesi nedeniyle teknik standartlarla çelişiyor.
KAZA VE CEZA RİSKİ VAR
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca, ayrı bir bisiklet yolu bulunmayan yaya kaldırımlarında bisiklet sürülmesi yasak ve para cezasına tabi tutuluyor.
Ancak kaldırımın ortasına çizilen mavi şeridin fiziki olarak ayrılmamış olması, hem sürücüler hem de yayalar açısından "kaldırım mı, bisiklet yolu mu?" karmaşası yaratıyor.
Şehir içi ulaşımı teşvik etmek ve bisiklet ağını yaygınlaştırmak amacıyla atılan bu adımın, standartlara uygun olarak fiziki ayırıcılar veya kot düzenlemeleriyle yeniden revize edilip edilmeyeceği ise merak konusu.
UKOME YETKİLİ Mİ?
Yayalaştırılmış sokaklarda veya araç trafiğine kapalı alanlarda, UKOME kararı ile günün belirli saatlerinde kullanıma izin veren "Bisiklet Şeridi" veya "Paylaşımlı Yaya ve Bisiklet Yolu" düzenlemesi yapılabilir. 100. Yıl Bulvarı kaldırımı yayalaştırılmış yol olmadığı ve araç trafiğine kapalı olmadığı için bölgede UKOME tarafından karar alınamaz.
Kaynak: Cemil Ciğerim
