Samsun Büyükşehir Belediye(SBB) Başkanı Mustafa Demir'in Cumhuriyet Meydanı'nda hayata geçirmek istediği dönüşüm projesi Site Cami'ne kadar uzanıp Atatürk Anıtı'nın altındaki bloklarıda kapsıyordu. Cumhuriyet Meydanı dönüşüm projesinin içerisinde yer alan ve tepki gösteren mülk sahipleri konuyu yargıya taşırken, projenin içerisinde yer alan Site Cami ve altındaki ticarethanelerinde yıkımı planlanıyor.
RET KARARLARINI ÜST MAHKEME BOZDU
Mimarlar Odası Samsun Şubesi, Site Cami'nin tescil edilmesi için Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'ne başvuruda bulundu. Müdürlüğü'nün ret kararı üzerine Mimarlar Odası, üst kurula başvurdu. Üst kurulunda ret kararı vermesinin ardından Mimarlar Odası Samsun Şubesi, projesi yarışma ile belirlenen İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Öğretim Görevlisi Vedat İşbilir ile Zafer Mühendislik ve Mimarlık Yüksek Okulu Öğretim Görevlisi Sevinç Şahin'in ortak eseri olan 1985'te ibadete açılan Site Cami'nin tescil edilerek kent hafızasında yer alması talebiyle Bölge İdare Mahkemesi'ne başvurdu. Samsun'un 3. İdare Mahkemesi ise ret kararı verdi. Mimarlar Odası Samsun Şubesi bunun üzerine, konuyu üst mahkeme, Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesi'ne taşıdı. Üst mahkeme alt mahkemenin kararını 'bilirkişi raporu' hazırlanmadan karar verildiğini gerekçe göstererek bozdu.
Mimarlar Odası Samsun Şubesi Kent İzleme Komitesi Üyesi İshak Memişoğlu
BİLİRKİŞİ RAPORU HAZIRLANMAMIŞ
Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesi, "Ancak ve fakat, istinaf konusu edilen kararda; ilk derece mahkemesince davanın konusu hatalı kurgulanmıs veya maddi olayın çözümünde dayanılan olguların dava konusu islem yönünden hatalı olarak dayanak alınmış veyahut da uyuşmazlıgın çözümü teknik bilgiyi gerektirdigi halde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan veya eksik yaptırılmak suretiyle gerekli teknik bilgiye dayalı veriler değerlendirilmeden yada dava konusu edilen işlemlerden birisi hakkında inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar oluşturulma yönüne gidilmiş olması ile davacılardan bir kısmı veya uyuşmazlığın bir kısmı yönünden esasa iliskin oluşmuş karar bulunmaması gibi nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın esası hakkında asgari doğru tespit ve olgular ile teknik bilgiyle oluşan deliller hiç tartışılmadan karar oluşturulmuş ise bu uyuşmazlık hakkında genel usul kuralları bağlamında verilmiş bir ilk derece mahkemesi kararının bulunduğunun hukuken kabul edilemeyeceği gibi istinaf mahkemesine ilk derece mahkemesi sıfatı da verilmediği, zaten aksi kabulün tabii hakim ilkesine de aykırılık oluşturacağı hususları bir bütün olarak dikkate alındığında, genel usul anlamında hukuken verilmiş bir karar bulunmadığı durumlarda, istinaf mahkemesinin özel usul kurallarına yönelik durumda oldugu gibi istinafa konu kararı kaldırarak dosyayı mahkemesine gönderilebilecegi tabidir "ifadelerini kullanarak, dosyayı yeniden mahkemesine gönderdi.
Üst mahkeme alt mahkemenin kararını 'bilirkişi raporu' hazırlanmadan karar verildiğini gerekçe göstererek bozdu.
DAVA YENİDEN GÖRÜLECEK
Mimarlar Odası Samsun Şubesi Kent İzleme Komitesi Üyesi İshak Memişoğlu, Samsun'un kent hafızasında önemli bir yer tutan Site Cami'nin tescillenmesi için kamu yararı adına mücadele sürdürdüklerinin altını çizdi. Site Cami'nin ve altındaki ticarethanelerin SBB'nin Cumhuriyet Meydanı dönüşüm projesi kapsamında yıkılmasının planlandığına işaret eden Memişoğlu, "Büyükşehir Belediyesi, Site Cami ve altındaki ticarethaneleri yıkıp yeni cami ve ticarethaneler yapmayı planlıyor. Mimarlar Odası ise Türkiye'de örneği bulunmayan proje ile hayata geçirilmiş, kent hafızasında önemli yer tutan Site Cami'nin tescil edilmesi için mücadele veriyor. Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'ne tescil başvurusunu yaptık, ancak reddedildi. Üst kurula başvurduk, oradanda ret kararı çıktı. Bunun üzerine ret kararlarını mahkemeye taşıdık. Samsun 3. İdare Mahkemesi başvurumuzu reddetti. Başvurduğumuz Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesi ise bilirkişi raporu hazırlanmadığı için mahkemenin kararını bozdu.Dava yeniden görülecek "dedi.
KAMU KAYNAKLARI HEBA EDİLİYOR!
Site Camisi ve altındaki ticarethanelerin yıkılmasını gerektirecek bir raporun ortada olmadığını söyleyen Mimarlar Odası Samsun Şubesi Kent İzleme Komitesi Üyesi İshak Memişoğlu, "Site Cami'nin 'statik yapısı düzgün değil' diye bir söylem geliştirmişler. Ona bakarsanız, Bulvar AVM'nin ve Taşhan'ın statiği düzgün olmayan yerler vardı, günümüz şartlarında güçlendirme yapıldı. Günümüzde 'güçlendirme' diye bir kavram var. SBB'nin söylemleri varsayımdan ibarettir.
Site Cami'nin tek sorunu ihmal edilmesidir. Site Cami özellikle ihmal edildi. Olumsuz koşullara maruz bırakıldı. Kent hafızası için önemli bir yer tutan Site Cami, Cumhuriyet Meydanı dönüşüm projesi kapsamında yıkılmak isteniyor. Meydan projesi ile ilgili de hayata geçirilen imar planları yargıya taşınmış, iptal kararları verilmişti. SBB hukuku boşa çıkarmak için belediye meclisinde yeni karar aldı. Kabul edilen mahkeme kararı, iptal edilenlerin aynısı. Var olanı yıkıp yenisini inşa etmek çok anlamlı bir şey değil.
Kamu kaynaklarının doğru kullanımı açısından doğru bulmadığmızı ifade etmek istiyoruz "ifadelerini kullandı.
Kaynak: Zekeriya Fırat
