Samsun’da yorgancılık mesleği, fabrikasyon üretim ve çırak eksikliği nedeniyle sona yaklaşan geleneksel el sanatları arasında yer alıyor. Bir zamanlar neredeyse her mahallede bir yorgancı bulunurken, bugün bu mesleği sürdüren usta sayısı 10’a kadar düştü.
Şehirde mesleğin en genç temsilcisi olan 52 yaşındaki Mehmet Selçuk, çırak yetişmemesi nedeniyle yorgancılığın geleceğinin tehlikede olduğunu vurguladı.
"FABRİKASYON ÜRETİM YÜZÜNDEN İŞLERİMİZ ÇOK AZALDI"
Yaklaşık 40 yıldır yorgancılık yapan Mehmet Selçuk, hazır yorganların yaygınlaşmasıyla birlikte el işçiliğine olan talebin düştüğünü söyledi. "Eskiden Samsun’da 100’den fazla yorgancı ustası vardı, bugün ise 10 kişi bile kalmadı. Hazır yorganların çıkmasıyla birlikte el yapımı yorganlara olan ilgi iyice azaldı. Yün ve pamuk yorgan yaptıran az sayıda müşteri kaldı. Malzeme bizden olursa çift kişilik yün yorgan 2 bin 500 TL, pamuk yorgan 2 bin TL. Eğer müşteri malzemeyi getirirse, sadece işçilik için bin TL alıyoruz. Ancak çırak yetişmiyor, gençler bu mesleğe ilgi göstermiyor. Eskiden işlerimiz çok iyiydi, ancak fabrikasyon yorganlar çıktığından beri işlerimiz büyük ölçüde azaldı."
"BENİM YAŞIM 52, BENDEN SONRA USTA KALMAYACAK"
Mehmet Selçuk, Samsun’daki en genç yorgan ustasının kendisi olduğunu belirterek, mesleğin geleceğine dair kaygılarını dile getirdi: "Çift kişilik bir yün yorgan 3 saatte dikiliyor, eğer modelli bir yorgan yapıyorsak bu süre 3 güne kadar çıkabiliyor. Eskiden yeni evlenecek çiftler, çeyiz için 3-4 tane sire yorgan alırdı, ancak bugün en fazla 1-2 nevresim yorganı tercih ediliyor. Geleneksel yün ve pamuk yorganlar daha sağlıklı ve uzun ömürlü olmasına rağmen makinede yıkanamaması nedeniyle tercih edilmiyor. Hazır yorganlar puf gibi göründüğünden ve çamaşır makinesinde yıkanabildiğinden daha fazla ilgi görüyor.
Samsun’da en genç yorgan ustası benim ve yaşım 52. Benden sonra bu işi yapacak kimse yok. Benden başka birkaç yaşlı usta daha var ama onlar da günde en fazla 1-2 yorgan dikebiliyor. Eğer ben de bırakırsam, Samsun’da yorgancı kalmayacak."
GELENEKSEL YORGANLAR MAKİNE ÜRETİMİNE KARŞI
El dikimi yorganların sağlıklı ve uzun ömürlü olduğunu belirten Selçuk, hazır yorganlarla kıyasladığında aradaki farkı şöyle anlattı: "Hazır makine yorganlarında iplik koptuğunda komple yorganın sökülmesi gerekir. El dikimi yün yorganlarda ise böyle bir problem olmaz. Üstelik el yapımı yorganlar 25-30 yıl kullanılabilirken, fabrikasyon ürünler en fazla 5-6 yıl dayanır. Ancak yeni nesil, yün yorganları istemiyor. 'Anne, yün yorganı ne yapalım?' diye soruyorlar. Hazır yorganları yıkamak daha kolay olduğu için onları tercih ediyorlar."
YORGANCILIK MESLEĞİ YOK OLUŞA MI GİDİYOR?
El işçiliğinin azalmasıyla birlikte geleneksel yorgancılık mesleği yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Çırak yetişmemesi, fabrikasyon üretimin artması ve modern tercihlerle birlikte el yapımı yorganlara olan talep her geçen gün düşüyor.
Mehmet Selçuk, mesleğini sürdürmeye çalışsa da çırak yetiştirilmediği takdirde yorgancılığın tamamen biteceğini belirtti. Geleneksel el sanatlarının korunması için yetkililerden ve vatandaşlardan destek beklediklerini dile getirdi.
İhlas Haber Ajansı
