Samsun'un Çarşamba ilçesinin Çay Mahallesi’ndeki Göğceli Mezarlığı’nda yer alan ahşap camii, Anadolu'nun eşsiz mimari örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. 1206 yılında inşa edilen cami, 1335 yılında yapılan onarımlarla günümüze ulaşmıştır. Kim tarafından yapıldığına dair kesin bilgi bulunmasa da, zarif detaylarıyla dikkat çekiyor.
Tek katlı olan cami, üst üste yığılmış kalaslarla inşa edilmiş duvarlara sahiptir. Duvarlar, direkler, kirişler, mertekler ve mahya ışığı gibi bölümlerde karaağaç, dış budak ve kestane gibi ağaç türleri kullanılmıştır. Kalaslar tek parça halinde kullanılmış olup, 15-18 cm kalınlığında, 50-70 cm genişliğinde ve 12,60 ila 20 metre uzunluğundadır.
Ahşap yapı, taşınabilir özelliktedir ve alt kısımlarında hava sirkülasyonu sağlamak için delikler bulunmaktadır. Dövme demir çiviler, direk başları, kirişler ve merteklerde kullanılmıştır. Çatı, kuzey kısmında hafif eğimli üç omuzlu bir yapıya sahiptir ve ahşap duvarlar ve dikmeler tarafından desteklenmektedir.
Caminin dış ölçüleri 17.75 / 17.50 m x 21.15 / 22.20 m'dir ve kapalı alanı 254 metrekaredir. Ayrıca, camii çevresindeki mezarlık, garipler mezarlığı olarak bilinmektedir.
Göğceli Mezarlığı'ndaki bu benzersiz ahşap camii, Anadolu'nun zengin tarihine ışık tutan önemli bir yapıdır."
Hasan Hüseyin ÖRNEK
