TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı ve Samsun Milletvekili Mehmet Muş, Samsun’un ihracat hedefini 5 milyar dolar olarak açıkladı.
Muş, bu hedefi Samsun’da devam eden ve planlanan yeni yatırımlara dayandırdı.
Samsun’daki yeni OSB’de Chery ve Baykar Makine gibi firmaların yatırım yapması bekleniyor. Yeni OSB’de altyapı çalışmaları devam ediyor ancak özellikle Çinli otomobil firması Chery’nin henüz yatırım anlaşmasını imzalamadığı biliniyor. Dolayısıyla Chery yatırımının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği de şimdilik net değil.
Ki; Chery yatırımı, yaklaşık 5 bin kişiye istihdam sağlayacağı iddiasıyla Samsun’un istihdam sorununu çözecek bir proje olarak özellikle Mehmet Muş tarafından duyurulmuştu. Yatırım umutla bekleniyor yani.
Bu yatırım umarım suya yazılmış bir mektup gibi olmaz. Umarım ve dilerim ki bu büyük yatırım diğerleri gibi gerçekleşir ve somut bir yatırıma dönüşür.
Bu arada Mehmet Muş tarafından açıklanan 5 milyar dolarlık ihracat hedefi yeni de değil üstelik.
Hafızam beni yanıltmıyorsa bu hedef, siyasete girdikten sonra İçişleri Bakanı da olan Samsun’un eski valilerinden Muammer Güler tarafından ilk kez dile getirilmişti.
Hedefin açıklandığı tarihte Samsun’un ihracatı 400 milyon dolar seviyesindeydi. Hatta o yıl Samsun ancak 420 milyon dolarlık ihracat yapabilmişti. Güler’in açıkladığı hedefin afaki olduğu anlaşılmış, daha sonra bu hedef 1 milyar dolar olarak revize edilmişti.
O yıllarda Samsun’un ihracatı 400 milyon dolarlar seviyesindeyken, örneğin Gaziantep’in ihracatı 6 milyar dolar civarındaydı.
Samsun ekonomisi için 400 milyon dolarlık ihracat gerçekten yetersizdi.
Biz 5 milyar dolarlık hedefi afaki bulup eleştirirken, bu durum bir gurur meselesi olarak mı algılandı bilmiyorum ama Samsun’un ihracatı takip eden yıllarda revize edilen 1 milyar dolar hedefine ulaştı.
Samsun’un ihracatı son iki yılda 1 milyar dolar hedefini aşmayı da başardı.
Alkışlanacak bir başarı elbette.
Ve fakat…
Nüfusu hızla artmaya devam eden Samsun için 1 milyar dolarlık ihracatın da yetmeyeceği, artık bilinen bir gerçek.
Peki…
Mehmet Muş’un açıkladığı gibi Samsun 5 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilir mi?
400 milyon dolar bandından 1 milyar dolar hedefine ulaşılmış ve hatta bu hedef aşılmışsa, 5 milyar dolarlık ihracat hedefi zor olsa da ulaşılması mümkün bir hedef olarak görünüyor.
Elbette Chery ve Baykar Makine gibi beklenen yatırımların gerçekleşmesi şartıyla.
Hedef zor ama imkânsız değil yani.
Ki; Samsun’un buna çok ihtiyacı olduğu da bir gerçek.
Samsun, dürüm döner ekonomisiyle büyüyemez zira.
Samsun, bölgenin en büyük şehri olarak bir yandan göç verirken, bir yandan da çevre illerden göç alarak büyümeye devam ediyor.
Dürüm döner, cep telefonu ve telefon aksesuarı satarak, çoğu gençlerden oluşan 1 milyon 350 bin nüfus doyurulamaz.
Ülkemizin iki önemli akarsuyu olan Yeşilırmak ve Kızılırmak’ın denize döküldüğü Çarşamba ve Bafra gibi iki büyük ovaya sahip Samsun, nüfusunu besleyecek ölçüde tarım yapmaktan da giderek uzaklaşıyor.
Sanayi deseniz, o da ağır aksak ilerliyor.
Sanayi sitelerinde bacası tüten fabrika sayısı, benzer ölçekteki illerin onda biri kadar ancak.
Örneğin Samsun Merkez OSB’de faal fabrika sayısı sadece 52.
Zamanın Dünya Gazetesi Reklam Müdürü Meral Ögat, bir Samsun ziyaretinde gezdirdiğim OSB’yi görünce,
“Bu ne yahu, burası Bursa’nın Demirtaş OSB’sinin bir caddesi kadar ancak” demişti.
Dünya Gazetesi’nin Bursa Bölge Temsilciliği görevinden reklam servisi müdürlüğüne atanmış bir isim olarak Meral Ögat’ın bu karşılaştırmayı yapabilecek doğru kişi olduğunu söyleyebilirim.
Elbette Samsun’u Bursa ile birebir ölçmek doğru değil. Ancak Samsun’da 11 OSB’de yaklaşık 250 fabrikanın bacası tüterken, Bursa’daki 17 OSB’de yaklaşık 1.800 fabrikanın bacası tütüyor.
Sanayi üretim demektir.
Sanayi, istihdam ve dolayısıyla iş ve aş demektir.
Aynı zamanda sanayi, kişi başına düşen milli geliri artıran en önemli unsurlardan biridir.
İYİ Parti Samsun Milletvekili ve İYİ Parti Ekonomi ve Kalkınma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, Samsun’da kişi başına düşen milli gelirin azaldığına dikkat çekerek, Samsun’un bu sıralamada 39’unculuğa gerilediğini ileri sürdü.
Şaşırdım mı?
Elbette hayır.
Dürüm döner ekonomisinden daha iyisini beklemek zaten hayalcilik olurdu.