2023 Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri nefes kesen bir yarışa sahne oldu. TBMM'de Cumhur İttifakı meclis coğunluğunu alırken, Cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların yüzde 50'yi bulamaması nedeniyle ikinci tura kaldı. İkinci tur seçimi 28 Mayıs'ta yapılacak. AK Parti'nin 5, CHP'nin 2, İYİ Parti'nin ve MHP'nin 1 vekil çıkardığı Samsun'da 1 milyon 23 bin seçmenin sandıkta verdiği mesaj dikkati çekti. 2018 ve 2023 seçimlerinin kıyaslaması yapıldığında partilerin aldığı oy oranları verilen mesajı gözler önüne serdi.
ADAYLAR YÜZDE 50'Yİ BULAMADI
2023 Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerine katılım yüzde 90 seviyesinde olurken, Cumhur İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Adayı Recep Tayyip Erdoğan yüzde 49.51(27 milyon 88 bin 360), Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu yüzde 44.88(24 milyon 568 bin 196), Sinan Oğan yüzde 5.17(2 milyon 829 bin 634) oy aldı. 55 milyon 761 bin 545 oydan, 54 milyon 724 bin 880'i geçerli sayıldı, 1 milyon 36 bin 565 oy geçersiz sayıldı.
TBMM'DE ÇOĞUNLUK CUMHUR İTTİFAKI'NDA
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine göre yüzde 50 barajı aşan aday olmadığı için seçim ikinci tura kaldı. Cumhurbaşkanlığı ikinci tur seçimi 28 Mayıs günü gerçekleştirilecek. Cumhur İttifakı yüzde 49.37 oy oranıyla 321 milletvekili çıkarırken, Millet İttifakı yüzde 35.19 oy oranıyla 213 vekili Meclis’e gönderebiliyor.
Emek ve Özgürlük İttifakı’nın yüzde 10.52 oy oranıyla Meclis’e göndereceği vekil sayısı ise 66. Partilere göre bakıldığında ise sandalye dağılımı şöyle oluşuyor: AK Parti: 266, CHP: 169, Yeşil Sol Parti: 62, MHP: 50, İYİ Parti: 44, Yeniden Refah Partisi: 5, TİP: 4
AK PARTİ'NİN VE ERDOĞAN'IN OYU DÜŞTÜ
Öte yandan Samsun'da 2018 seçimlerine göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 seçimlerinde oy sayısını artırdı, oy oranı ise geriledi. Erdoğan 2018'de aldığı yüzde 66'lık 549 bin 589 oyu, 2023 seçimlerinde 555 bin 696'ya yükseltti, oy oranı ise yüzde 62'de kaldı. Cumhur İttifakı, 2018 seçimlerine göre ise Samsun'da oy kaybetti. 566 bin 706 olan yüzde 68'lik Cumhur İttifakı oyu, 2023 seçimlerinde 571 bin 155'e çıkarttı, ancak oy oranı yüzde 62'ye düştü.
MHP'NİN OYLARI GERİLEDİ
AK Parti'nin 2018'de aldığı 430 bin 279'luk yüzde 51'lik oy oranı, 2023 seçimlerinde 390 bin 665'e düştü, oy oranı yüzde 42'ye geriledi. 2018 seçimlerinde yüzde 16'lık 136 bin 427 oy alan MHP'in oyu, 2023 seçimlerinde 131 bin 937'ye düştü, oy oranı yüzde 14,24'e geriledi.
MİLLET İTTİFAKI OYUNU ARTIRDI
Millet İttifakı Samsun'da 2018 seçimlerine göre oyunu artırdı. Yüzde 29'a tekabül eden 246 bin 630 oyunu artırmayı başardı. Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu, 2023 seçimlerinde Samsun'da 281 bin 961 oy, yüzde 31, 47'lik destek aldı. Millet İttifakı Samsun'da 293 bin 28 oy aldı, oy oranı yüzde 31,82 oldu.
Millet İttifakı'nın ortağı CHP Samsun'da 2018 seçimlerinde yüzde 17'lik 142 bin 905 oy almıştı. CHP 2023 seçimlerinde oyunu 181 bin 937'e, oy oranını ise yüzde 19'a yükseltti. 2018 seçimlerinde 91 bin 779 oya tekabül eden yüzde 11,09'luk oy alan İYİ Parti, 2023 seçimlerinde oyunu yüzde 12'ye çıkardı, 111 bin 91 oy aldı. Cumhurbaşkanı Adayı Sinan Oğan'a ise Samsun'dan 54 bin 166 oy çıktı.
İKİNCİ TUR SEÇİM TAKVİMİ NASIL İŞLEYEKECEK?
2023 milletvekili seçim sonuçlarına göre TBMM şekillendi. Cumhurbaşkanlığı seçimi ise ikinci tura yükseldi.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu için seçim takvimi şu şekilde işleyecek:
15 Mayıs: Propaganda dönemi başladı. Sandık kurullarının kararları ve tutanaklarına karşı ilçe seçim kurullarına yapılacak itiraz süresi sona erdi. İtirazlar, ilçe seçim kurullarınca en geç saat 23.59'a kadar karara bağlanacak.
16 Mayıs: İlçe seçim kurulu kararları ile birleştirme tutanaklarına karşı il seçim kuruluna yapılacak itiraz süresi saat 17.00'de son bulacak ve yapılan itirazlar il seçim kurullarınca en geç saat 23.59'a kadar karara bağlanacak.
17 Mayıs: İl seçim kurulu kararlarına ve il birleştirme tutanaklarına karşı Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) yapılacak itiraz süresi 17.00'de sona erecek. İlçe seçim kurullarınca, sandık kurulu ve diğer görevlilerin değişikliklerinin SEÇSİS'e işlenmesine başlanacak. Yurt dışı ilçe seçim kurulunca, varsa saklama ve ulaştırma kurulu, sandık kurulu ve diğer görevlilerin değişiklikleri yapılacak.
18 Mayıs: İl seçim kurulu kararlarına ve il birleştirme tutanaklarına karşı yapılan itirazlar YSK tarafından karara bağlanacak.
19 Mayıs: YSK tarafından kesin seçim sonuçları Resmi Gazete ile radyo ve televizyonda ilan edilmek üzere ilgili mercilere gönderilecek.
20 Mayıs: Gümrük kapılarında ve yurt dışında oy verme işlemi başlayacak.
24 Mayıs: Yurt dışında oy verme işlemi sona erecek. Radyo ve televizyon propaganda konuşmaları başlayacak.
27 Mayıs: Seçim propaganda dönemi saat 18.00'de sona erecek.
28 Mayıs: Oy verme günü.
29 Mayıs: Cumhurbaşkanı seçimi geçici sonuçları ilan edilecek. Sandık kurullarının kararları ve tutanaklarına karşı ilçe seçim kurullarına yapılacak itiraz süresi 17.00'de sona erecek ve yapılan itirazlar ilçe seçim kurullarınca en geç 23.59'a kadar karara bağlanacak.
30 Mayıs: İlçe seçim kurulu kararları ile birleştirme tutanaklarına karşı, il seçim kurullarına yapılacak itiraz süreci saat 17.00'de sona erecek ve en geç saat 23.59'a kadar karara bağlanacak.
31 Mayıs: İl seçim kurulu kararlarına ve il birleştirme tutanaklarına karşı, YSK'ye yapılacak itiraz süresi sona erecek.
1 Haziran: İl seçim kurulu kararlarına ve il birleştirme tutanaklarına karşı yapılan itirazlar YSK tarafından karara bağlanacak. YSK tarafından kesin seçim sonuçları Resmi Gazete ile radyo ve televizyonda ilan edilmek üzere ilgili mercilere gönderilecek.
2018 SEÇİM SONUÇLARI
2023 SEÇİM SONUÇLARI
Kaynak: Zekeriya Fırat
