30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümü dolayısıyla Samsun Müzesi’nde düzenlenen panelde, Büyük Zafer’in Türk tarihi açısından taşıdığı önem ele alındı. OMÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 30 Ağustos Zaferi’nin Sevr Antlaşması’yla Anadolu’nun paylaşılmasına yönelik planları bozduğunu söyledi.
Samsun Müzesi’nde, “Bir Zafer, Bir Şehir, Bir Madalya: 30 Ağustos ve Samsun” başlıklı panel düzenlendi. Programa Samsun Valisi Orhan Tavlı, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın da katıldı. Panelde, 30 Ağustos Zaferi’nin Türk tarihi açısından önemi ile Samsun’un Milli Mücadele dönemindeki rolü değerlendirildi.
“30 AĞUSTOS ZAFERİ HEPSİNİN ÜZERİNDEDİR”
Panelde konuşan Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 30 Ağustos’un Türk tarihi açısından ayrı bir yere sahip olduğunu belirtti.
Çağlayan, "Mustafa Kemal Paşa'nın ifadesiyle, bu zaferlerden hepsi kıymetli olmakla birlikte 30 Ağustos Zaferi hepsinin üzerindedir. Çünkü bu 30 Ağustos'ta eğer biz kaybetmiş olsaydık, Sevr haritasında görülen tablonun gerçekleşebilme ihtimali söz konusu olacaktı. İçinde bulunduğumuz şehre biz misafir olarak gelecektik, gezecektik, Amisos'a uğrayacaktık" dedi.
“SEVR ANTLAŞMASINI PARAMPARÇA EDEN 30 AĞUSTOS OLDU”
Yunanistan’ın Megali İdea hedefleri kapsamında hazırlanan haritalara değinen Çağlayan, Anadolu’nun önemli bir bölümünün Yunanistan sınırları içinde gösterildiğini söyledi.
Çağlayan, "Yunan Genelkurmayı tarafından hazırlanmış haritada Trakya, İstanbul, Bursa, İzmir, güneyde Muğla Yunanistan olarak değerlendirilmiş. Karadeniz'de ise Samsun'u Amisos yaparak burayı Pontus olarak değerlendirmiş. Altında ‘Empire of Greece' yazıyor. İşte bu Sevr Antlaşması'nı paramparça eden şey 30 Ağustos olmuştur" diye konuştu.
SAMSUN MİLLİ MÜCADELEYE LOJİSTİK DESTEK SAĞLADI
Samsun’un Milli Mücadele’deki rolünün yalnızca 19 Mayıs 1919 ile sınırlı olmadığını belirten Çağlayan, kentin lojistik açıdan da önemli bir merkez olduğunu ifade etti.
Çağlayan, "Samsun, hepimizin malumu, 19 Mayıs'ta Mustafa Kemal Paşa'ya Millî Mücadele ile ilgili bütün kanaatlerinin gerçekleşebileceğine dair onu ikna eden bir cesaret vermiştir. Samsun halkı, ilk teşkilatlanmanın burada başlamasına öncülük etmiştir. Bunun yanı sıra 30 Ağustos'a giden süreçte Samsun, maddi olarak da Millî Mücadele'ye çok katkı vermiştir. Özellikle Sovyetler Birliği'nden gelen silah, cephane ve sair malzemenin iç bölgeye aktarılmasında limanımız önemli bir görev üstlenmiştir" şeklinde konuştu.
SAMSUN 7 HAZİRAN 1922’DE BOMBALANDI
Milli Mücadele döneminde Samsun’un Yunan savaş gemilerinin saldırısına uğradığını hatırlatan Çağlayan, 7 Haziran 1922’de yaşanan bombardımana ilişkin bilgi verdi.
Çağlayan, "7 Haziran 1922 tarihinde üç tane Yunan zırhlısı ve onlara destekleyen yaklaşık beş yardımcı askeri gemi şehri bombalıyor. Bu bombalamanın neticesinde şehrimizde çok ciddi zayiat oluşuyor. Valilik binası, bazı ambarlar ve özellikle sahipleri gayrimüslim olan şahısların dükkanları, depoları tahrip oluyor. Dört ölü, beş-altı yaralı var. Şehrin merkezi, yani İlkadım'ın merkezî kısmı harap oluyor" ifadelerini kullandı.
BÜYÜK TAARRUZ ÖNCESİ BİR YIL HAZIRLIK YAPILDI
Büyük Taarruz öncesinde Türk ordusunun askeri, diplomatik ve psikolojik açıdan hazırlandığını belirten Çağlayan, hazırlıkların yaklaşık bir yıl sürdüğünü söyledi.
Çağlayan, "Tekâlif-i Milliye ile milletimiz, son bir fedakarlıkla ordumuzun bütün eksiklerini tamamlamak için son imkanlarını orduya seferberlik halinde teslim etti. Ama aynı zamanda askere alım süreçleri oldu. Askerimiz, Yunan ordusunu dengeleyecek bir sayıya ulaştı. 200 bin civarında bir askerî güce ulaştı. Sadece asker almak yetmiyor. İyi bir eğitim verilmesi gerekiyor. Bütün bu hazırlıklar yaklaşık bir yıl sürdü" açıklamasında bulundu.
“BU ZAFER TÜRK MİLLETİNİN ZAFERİDİR”
Türk ordusunun imkan bakımından rakibinden geride olmasına rağmen başarıya ulaştığını belirten Çağlayan, zaferin Türk milletinin bağımsızlığı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Çağlayan, "Yunanların uçakları fazla, 50 tane uçakları var, bizim 8 tane uçağımız var. Ağır makineleri fazla, tankları fazla, kamyonları fazla. İngiltere'nin vermiş olduğu toplar var. Bizdeki toplar biraz daha farklı ama netice itibarıyla burada Türk topçusu başarılı oluyor. Türk süvarisi başarılı oluyor ve Türk piyadesi başarılı oluyor. Zaferin kazanılmasında Türk ordusunun gerçekten ilelebet gurur duyacağı bir zafer bu. Bu zafer tabii ki Türk milleti adına bu vatanın Türk yurdu olarak kalmasını sağlayan bir zaferdir. Milletimizin istiklalini, istikbalini sağlayan büyük bir zaferdir. Bu zaferin bir numaralı kahramanı Atatürk'tür. Gazi Mustafa Kemal, bu gerçeğe rağmen bu zaferi Türk milletinin zaferi olarak tanımlamıştır. Neferinden generaline varıncaya kadar Türk askerinin zaferi olarak tanımlamıştır" dedi.
Panelde ayrıca OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Önder Duman ile Samsun Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da konuşma yaptı.
Programa İlkadım Belediye Başkanı İhsan Kurnaz, Samsun İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Bahittin Murat Yakın, Samsun Emniyet Müdürü Ahmet Arıbaş ve vatandaşlar katıldı.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı
