Türkiye'nin en stratejik ihraç ürünlerinin başında gelen fındıkta 2026 yılı hasat dönemine sayılı günler kala, üreticilerin en büyük kabusu haline gelen yüksek işçilik ve yevmiye maliyetlerine karşı bilim dünyasından ezber bozan bir çözüm önerisi geldi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, fındık bahçelerinde son hazırlıklarını yapan üreticilere hasat maliyetini radikal şekilde düşürecek "file örtü" yöntemini tavsiye etti.
Özellikle son dönemde motorlu tırpan yevmiyelerinin 7 bin TL seviyelerine ulaştığına dikkat çeken Prof. Dr. Serdar, küresel pazarda rekabet gücünü korumanın yolunun üretim maliyetlerini aşağı çekmekten geçtiğini vurguladı. 2026 yılında fındıkta yüksek ve güçlü bir rekolte beklediklerini belirten Serdar, fındığın kalitesini ve randımanını koruyarak harmana ulaştırmak için file sisteminin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.
"YAPTIĞIMIZ DENEMELERDE HIZIN 4 KAT ARTTIĞINI TESPİT ETTİK"
Fındık toplama sürecinde insan gücüne olan bağımlılığı minimuma indiren file yönteminin saha sonuçlarını paylaşan Prof. Dr. Ümit Serdar, şu hayati bilgileri aktardı:
"Makineden Bile Daha Verimli": "Üniversite bünyesinde gerçekleştirdiğimiz Ar-Ge denemelerinde, fındık bahçelerine serilen file örtü yönteminin fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını ve fındıkta doğrudan randımanı yükselttiğini laboratuvar ve saha şartlarında kesin olarak tespit ettik. Bugün taban arazilerde fındık toplama makineleri kullanılsa da bu cihazlar yağışlı havalarda randıman kaybettiriyor. Bu nedenle daha önce hasat makinesi kullanan büyük üreticilerin bile tamamen file yöntemine geçiş yaptığına şahit oluyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın projeleri kapsamında bu yıl üreticilerimize hibe fidanın yanında ciddi bir file desteği de sunuluyor, bu fırsat kaçırılmamalı."
Türkiye'nin dünya fındık pazarında Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle amansız bir rekabet içinde olduğunu ifade eden Serdar; düz arazilerde traktör arkası mekanizasyon sistemlerinin, eğimli ve engebeli Karadeniz arazilerinde ise yerli yazılımlarla geliştirilmeye çalışılan uzaktan kumandalı robotik hasat sistemlerinin gelecekte üreticinin elini inanılmaz derecede güçlendireceğini sözlerine ekledi.
DİP SÜRGÜNÜ TEMİZLİĞİNDE %65 TASARRUF SAĞLAYAN SİHİRLİ FORMÜL
Hasat öncesinde fındık ocaklarının alt temizliğinin ve dip sürgünü bakımının da verim açısından kritik önem taşıdığını hatırlatan Prof. Dr. Ümit Serdar, üreticilere kendi geliştirdikleri ve temizlik maliyetini yaklaşık yüzde 65 oranında azaltan azotlu-tuzlu çözelti formülünü ilk kez paylaştı.
Dip sürgünlerinin henüz 15-20 santimetre boyundayken bu uygulamanın yapılması gerektiğinin altını çizen Serdar, ekonomik formülün reçetesini şu şekilde tarif etti:
Karışım Oranı: 100 litre temiz suyun içerisine 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da doğrudan kaya tuzu eritilerek güçlü bir çözelti hazırlanır.
Uygulama: Hazırlanan bu kimyasal olmayan besleyici/yakıcı çözelti fındık ocaklarının dip sürgünlerine püskürtülerek uygulanır.
Periyot: Bu işlemin yılda 3-4 defa periyodik olarak tekrarlanması gerekir.
Zamanlama kaçırılıp dip sürgünlerinin 40 santimetre ile 1 metre boyuna ulaşması durumunda ise motorlu tırpanlara takılan özel aparatların veya çay toplama makinelerinin modifiye edilerek kullanılmasının işçilik maliyetlerini frenleyeceğini belirten Serdar; fındıkta bu yıl rekolteyi tehdit eden en büyük iki riskin ise kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığı olduğunu hatırlatarak üreticileri fındığı harmana getirene kadar tetikte olmaya çağırdı.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı
