SON DAKİKA SAMSUN HABER | Sayıştay Müfettişleri, Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin (SBB) 2022 yılı faaliyetlerini masaya yatırdı.
Müfettişlerin hazırladığı raporda, SBB'nin mali tabloları düzgün tutmadığı, 302 milyon lira tutarındaki işçilerin kıdem tazminatı karşılığını ayırmadığı, işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılmadığı, işçilere fazla mesai yaptırıldığı, muhasebe kayıtlarının düzgün tutulmadığı, iktisadi faaliyet konusu olmayan giderlere ilişkin KDV'nin indirim konusu yapıldığı, faiz giderlerinin tahakkuk kayıtlarında muhasebe işlemlerinin hatalı yapıldığı, Sayıştay’a verilmesi gereken defter mali tablo ve belgelerin zamanında ve uygun yöntemde verilmediği, muhasebe sisteminde kayıt düzenine uyulmadığı, minibüs, otobüs, servis ve taksi plakalarının süresiz olarak verildiği gibi tespitlere yer verildi.
SAYIŞTAY İHALELERE DİKKATİ ÇEKTİ
Sayıştay raporunda, SBB''nin BEM-BİR-SEN ile yaptığı sosyal denge sözleşmesinde, sosyal denge tazminatı dışında mevzuatında yer almayan düzenlemeler yaptığı belirtildi. Raporda yer alan bilgilere göre, 2022 yılında 27 ihalenin doğal afetler, salgın hastalıklar gibi acil durumlarda yapılacak olan 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle yapıldığı ifade edildi. Kamuoyunda 'adrese teslim ihale' olarak bilinen ihale ile içerisinde büfe, mescit, tuvalet yapımı, led ekran alımı, süs havuzu yapılması, çeşme kaplaması, araç ve makine alımı gibi işler için şirketlere toplamda yaklaşık 358 milyon lira para ödendiği belirtildi. Denetçiler, belediye tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde pazarlık usulünün genel bir uygulama haline getirildiği ve rakabet ortamının sağlanmadığını açıklayarak, "Bu itibarla, kaynakların verimli kullanılması ve kamu yararının korunmasını teminen gerekli şartlar oluşmadan işlerin istisnai bir usul olan pazarlık usulüne göre ihale edilmemesi için idare tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi gerekmektedir" ifadelerini kullandı.
REKABETE AYKIRI İHALELER
Raporda, teknik şartnamelerde ihalede rekabeti engelleyici hususların yer aldığını tespit eden Sayıştay, şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilebileceğini ancak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceğini, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyeceğini vurgulayarak, daire amirleri için yapılan araç kiralama işine dikkat çekti. Yapılan araç kiralamasında belli bir modelin özelliklerinin yer aldığı kaydeden Sayıştay, beton santrali kurulumunda da ihale teknik şartnamesinde mikserler için marka ve menşei, tartım bandı için ise marka belirtildiğini vurguladı. Belediye cevabında açık ihale yapıldığını belirtse de, Sayıştay "Eleştirilen husus ihale yöntemi değil teknik şartnamede doğrudan belli bir modelin özelliklerinin belirtilmesidir. Dolayısıyla teknik şartnameler mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmadığı için rekabeti ve fırsat eşitliğini sağlayacak nitelikte değildir" denildi.
İŞÇİLERE FAZLA MESAİ YAPTIRILDI
Raporda, SBB'de ayrıca 12 kadrolu işçi ile 775 sürekli işçinin 270 saatten fazla mesai yaptığı belirtildi. Belediye ise verdiği cevapta, fazla mesailerin 30 Ağustos – 4 Eylül arasında kentte yapılan havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST ve
ASELSAN ile trafik konusunda 'Akıllı Kavşak Trafik Güvenliği Projesi' çalışmaları kapsamında gerçekleştiğini ileri sürdü. Ancak yapılan incelemede denetçiler, bin saati aşkın mesailerin olduğu, dolayısıyla 5 günlük TEKNOFEST ve ilgili proje kapsamında bu kadar mesainin yapılmasının mümkün olmadığını kaydetti. Raporda ayrıca, belediyede görev alan kadrolu 103 işçiden 32’sinin 100 ile 200 gün arasında, 10’unun 200 ile 300 gün arasında ve 3’ünün de 300 ile 400 gün arasında kullanmadığı izinlerinin olduğu tespit edildi. Sayıştay belediyenin, minibüs, otobüs, servis ve taksi plakalarının süresiz olarak verildiğini, Samsun Büyükşehir Belediyesi ile Anakent Turizm Ticaret A.Ş. arasında imzalanan farklı nitelikteki 2 bin 282 kişilik personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesinin süresiz
olarak düzenlendiği ve bunun mevzuat hükümlerine uygun olmadığını açıkladı.
SBB DÜZGÜN YÖNETİLMİYOR
SBB Meclisi CHP eski Grup Başkanvekili Dr. Atilla Tekcan, Sayıştay raporunda birçok usülsüzlüğün tespit edildiğine dikkati çekti. Tekcan, SBB'nin yapılmakta olan yatırımlar hesabının doğru kullanılmayarak, 249 milyon lira tutarındaki yatırımların tamamlanıp geçici kabulü yapılmış olmasına rağmen henüz ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmadığı, SBB'nin kıdem tazminatı karşılıklarını ayırmayarak dönem sonu gelir tablosunda giderini 281 milyon lira eksik tutarla bildirerek dönem zararını örtmeye çalıştığını, doğal afet olmamasına rağmen ihalelerin pazarlık usülü ile yapıldığına dikkati çekerek eleştirilerde bulundu.
TEKCAN USÜLSÜZLÜKLERİ TEK TEK SIRALADI
Tekcan, "SBB İhale Kanunu'na uymayarak istediği kişilere ihaleleri pazarlık usülü ile vermiştir. Bu usül yıllardan beri eleştirilere rağmen devam etmektedir. Peki bu ihalelerin yıl içinde toplamı nedir diye baktığımızda yapılan incelemelerde SBB tarafından; 2022 yılında gerekli şartlar oluşmadığı halde 21’inci maddenin (b) bendi kapsamında, pazarlık usulüyle toplam 358 milyon TL'lik 27 ihale gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Peki bu usül yalnızca SBB'demi yapılmıştır? Aynı uygulama SAMULAŞ'ta yapılmıştır. 350 bin TL araç kiralaması açık ihale olacağına bölünerek pazarlık usulüyle yapılmıştır. Asıl can alıcı olan şirket tarafından 4734 sayılı Kanunun 22 (d) maddesi kapsamında doğrudan temin ile yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklılık kontrolünün yapılmadığı anlaşılmıştır, yasaklı olan kişiye ihale verilmiştir. SAMULAŞ'tan devam edecek olursak vahim durumlar ortaya çıkmaktadır. SAMULAŞ vatandaştan tahsil ettiği KDV‘leri, çalışanlarından ve esnafa yaptığı ödemelerden kestiği vergileri, çalışanların SGK primlerini hiç ödemeyerek kurumu zarara sokmuş, devlete olan yükümlülüklerini yerine getirmemiştir. Buda yetmezmiş gibi SAMULAŞ, Büyükşehir Belediyesi'nden 3 milyon 718 bin TL alacağını tahsil edememiş, bu paraya faiz yürütememiş, parayı tahsil edemeyerek kamu maliyesine borçlarını ödemeyerek gecikme faizine maruz kalmıştır. Şu döngüye bakın nereye baksan ciddiyetsizlik, plansızlık. Asıl merak ettiğimiz husus 2023 yılında satılan Atakum/Balaç'ta bulunan akaryakıt istasyonunun satışından elde edilen 75 milyon TL acaba kimin kasasındadır? Büyükşehir Belediyesi bu parayı kendi kasasına mı koydu, parayı SAMULAŞ’tan aldı ise hangi gerekçe ile aldı, bunu da 2023 Sayıştay raporlarından okuyacağız herhalde.
SAMULAŞ'ın Sayıştay raporuna düşen diğer hususlar kira gelirlerinin muhasebe kaydının hatalı yapılması kabul edilecek bir şey değildir. Çok basit muhasebe kayıtlarını yapamayan bir idareyle karşı karşıyayız. SAMULAŞ, yıl içinde gerçekleştirdiği tüm mal ve hizmet alımlarında hak sahiplerine ödeme yapılırken vergi borcu sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir. Kanun ve nizamlara uymayarak 'ben yaptım oldu' anlayışı hüküm sürmeye devam etmektedir.
Çok üzülecek bir husus daha var. Sayıştay SAMULAŞ bütçe hazırlamamakla eleştirilmiştir. Samsun kentimizin toplu taşımasını üstlenen, otopark işletmeciliği konusunda en geniş parka sahip olan SAMULAŞ, maalesef şirket bütçesinin hazırlanmaması gibi bir ayıba düşmüştür. Şirket yöneticileri şirketin geleceğini, gelir ve giderlerini planlamamışlar, sorumluluğu olmayan bir çalışan gibi işe gidip gelmişler. Bu durumda kurumun zarar etmesi hiç de sürpriz değildir. Artık söz bu noktada bitmiştir. Bu rapor SBB'nin düzgün yönetilmediğini ortaya koymuştur "ifadelerini kullandı.
Kaynak: Zekeriya Fırat
