Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Galip Balkar’ın 1983 yılında Ermeni terör örgütü JCAG tarafından düzenlenen suikastla hayatını kaybetmesinin üzerinden 42 yıl geçti. Olayın ardından yargılanarak 20 yıl hapis cezasına çarptırılan failler Harutyun Levonian ve Rafi Elbekian’ın serbest bırakılma süreci hâlâ tartışmalara konu olmaya devam ediyor.
Aileden resmi başvuru
Büyükelçi Galip Balkar’ın birinci derece aile bireyi olan Samsunlu Celal Kemal Balkar, suikasta ilişkin Belgrad’daki dava dosyalarının açılması için Sırbistan Devlet Arşivi ve Belgrad Yüksek Mahkemesi’ne resmî başvuru dilekçesi gönderdi. Dilekçede, olayla ilgili mahkeme kararları, savunma belgeleri ve tutanakların dijital kopyalarının paylaşılması talep edildi:
Başkar, “Bu belgeler sadece ailemiz için değil, aynı zamanda Türkiye’nin diplomatik hafızası açısından da önemlidir.” dedi.
Katillerin serbest bırakılması ve tartışmalar
Sanıklar 1984 yılında 20 yıl hapis cezasına çarptırılmış; ancak biri sağlık gerekçesiyle 1987’de, diğeri ise 1990’lı yılların başında serbest bırakılmıştı.
Katillerin o yıllarda Sırp lîder Slobodan Milošević tarafından serbest bırakıldıkları iddiası, kamuoyunda sık sık gündeme gelse de bununla ilgili herhangi bir resmî belge ya da doğrudan müdahale kanıtı bulunmamaktadır.
Tarihi hafızanın peşinde
Celal Kemal Balkar’ın başvurusu, sadece bir ailenin adalet arayışı değil; aynı zamanda 1980’li yıllarda Türk diplomatlara yönelik terör saldırılarının uluslararası hukukta nasıl ele alındığının da yeniden gündeme taşınması anlamına geliyor.
Ne olmuştu?
Galip Balkar, görevdeyken suikasta uğrayan onlarca Türk diplomatından biridir. Ermeni terör örgütleri ASALA ve JCAG, 1970-1985 yılları arasında yurt dışında 30’dan fazla Türk diplomatı hedef almıştı.
Anısı yaşatılıyor
Türkiye Cumhuriyeti’nin Belgrad Büyükelçisi olarak görev yaptığı sırada, 9 Mart 1983 tarihinde uğradığı hain bir saldırı sonucu şehit edilen Büyükelçi Galip Balkar’ın anısı, şehit edildiği noktada dikilen bir büstle yaşatılıyor.
Büst şehidin yeğeni Celâl Kemal Balkar tarafından özel bir girişimle yaptırılarak, Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da, saldırının gerçekleştiği yere yerleştirildi. Çarşamba Belediyesi de ilçede bir caddeye Galip Balkar Caddesi adını verdi.
Celâl Kemal Balkar, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Amcam Galip Balkar, yalnızca bizim ailemizin değil, milletimizin de onurudur. Onun görev şehidi oluşunu unutmadık, unutturmayacağız. Bu büst hem onun adını yaşatmak hem de Türk diplomatlarının yurt dışında uğradığı terör saldırılarına karşı bir bilinç oluşturmak adına dikildi. Şehit diplomatlarımızın hatırasına vefa borcumuz var.”
