Türkiye'nin üretim üslerinden olan serbest bölgelerin ticaret hacmi, yılın ilk 10 ayında (Ocak-Ekim) 23,7 milyar dolar olurken, bu tutarın yarıya yakını yurt dışına yapılan ihracattan geldi. 93 binden fazla kişiye istihdam sağlayan bölgelerde yıl sonu ticaret hacmi hedefi ise 28 milyar dolar olarak belirlendi.
İhracata ve yatırıma katkı sağlayan bu bölgeler, vergi avantajı, yerli ve yabancı pazarlara erişim, stratejik avantajlar, kar transferi, ucuz altyapı gibi birçok imkanı yatırımcı ve üreticilere bir arada sunuyor.
İstihdama da büyük katkı veren serbest bölgelerde, ekim sonu itibarıyla 93 bin 406 kişi çalışıyor.
Serbest bölgelerde gerçekleştirilen toplam ticaret hacmi, 2024'te 27 milyar 691 milyon dolar, 2023'te ise 30 milyar 688 milyon dolar seviyesinde kayıtlara geçmişti.
Ülkedeki toplam 19 serbest bölgenin, bu yılın ocak-ekim dönemindeki ticaret hacmi 23 milyar 699 milyon dolar olarak hesaplandı.
YAZILIMDAN MEDİKALE KADAR ÜRETİM VE TİCARET
Yılın 10 ayında, serbest bölgelerin ticaret hareketliliği incelendiğinde, "bölgelerden yurt dışına" yapılan ticaret (ihracat) hacmi 10 milyar 390 milyon doları buldu. Böylece 23,7 milyar dolarlık toplam ticaret hacminin yaklaşık yarısını, serbest bölgelerden gerçekleştirilen ihracatın oluşturduğu görüldü.
Serbest bölgelerde yoğunluk yaşanan sektörler; yazılım, yat ve gemi inşası, gemi tamir ve bakımı, medikal aletler, otomotiv, hazır giyim, deri ve AR-GE faaliyetleri olarak öne çıktı.
"TİCARET HACMİNİN YIL SONUNDA 28 MİLYAR DOLARA ULAŞMASINI BEKLİYORUZ"
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye Serbest Bölgeler Meclisi Başkanı Edvar Mum, bu bölgelerdeki ticaret hedeflerine ilişkin değerlendirmede bulundu.
Mum, 10 ayda 23,7 milyar dolarlık ticarete işaret ederek, "Serbest bölgelerde ticaret hacminin yıl sonunda 28 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz. Bunu geçtiğimiz yılla kıyaslarsak aşağı yukarı aynı seviyelerde bulunuyor." dedi.
Ticaret hacminde farklılık yaratan unsurlara dikkati çeken Mum, şu önemli bilgiyi paylaştı:
"Serbest bölgelerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 56'sını orta-yüksek ve yüksek teknolojideki ürünler oluşturuyor. Daha önceleri bu oran yüzde 50'nin altındaydı. Dolayısıyla ürün niteliği itibarıyla yapılan üretim ve ticaret işlemlerinde bu seviyede bir ticaret hacmi gerçekleştirildi."
Mum, serbest bölgelerde yaklaşık 2 bin 100 şirket bünyesindeki yan hizmetlerle istihdamın 98 bine kadar yükseldiğine dikkati çekerek, uluslararası rekabette geri kalmamak için devletten destek beklediklerini kaydetti:
"Ülkemiz coğrafi konumu itibarıyla dünyada önemli noktada bulunuyor. Serbest bölge uygulamaları konusunda uluslararası rekabet de var. 130'dan fazla ülkede 3 binin üzerinde serbest bölge bulunuyor. Her ülke bu yatırımlardan pay almak istiyor. Bu rekabette uygun yeri alabilmemiz için serbest bölgelerde uygulanan mevzuatın teşvik edici yönde geliştirilmesi önem arz ediyor. Bu doğrultuda devletten destek beklemekteyiz."
10 AYLIK TİCARET DETAYLARI
Ocak-ekim dönemi itibarıyla serbest bölgelerin gerçekleştirdiği ticaret hareketleri ve hacimleri şöyle:
| Ticaret Hareketi | Ticaret Hacmi (Milyon Dolar) |
| Yurt içinden bölgelere | 2.688 |
| Bölgelerden yurt dışına (İhracat) | 10.390 |
| Yurt dışından bölgelere | 7.282 |
| Bölgelerden yurt içine | 3.338 |
| Toplam | 23.699 |
Anadolu Ajansı
