Türkiye'de tütün mamullerinin kullanımına yönelik bugüne kadar atılmış en kapsamlı adımlardan biri olan 41 maddelik yasa teklifi taslağında sona gelindi. Mevcut kapalı alan yasaklarının kapsamı genişletilerek, açık havada dahi sigara kullanımına ciddi kısıtlamalar getirilmesi hedefleniyor. Hazırlanan taslak, sadece bugünü değil, tütün ürünlerinin satış ve tüketiminin tamamen sona erdirileceği nihai bir tarihi de kapsıyor.
AÇIK ALANLARDA YENİ DÖNEM VE İZOLE BÖLGELER
Yeni düzenlemeye göre kamu binaları, eğitim ve sağlık kurumları ile çocuk oyun alanları gibi noktalarda tütün kullanımı büyük ölçüde kısıtlanacak. Yeme-içme işletmelerinde ise sigara içenler için özel bir düzenleme öngörülüyor. İşletmenin toplam alanının yüzde 10’unu geçmeyecek, en fazla 20 metrekarelik ve dışarıdan fark edilmeyen izole alanlar kurulacak. Bu alanlarda servis yapılmayacak ve 18 yaş altı kişilerin girişine izin verilmeyecek. Ayrıca taksiler de dahil olmak üzere tüm toplu taşıma araçlarında ve sürücü koltuğunda sigara içilmesi yasak kapsamına alınacak.
Denetim mekanizması da bu taslakla birlikte çok daha sert bir yapıya kavuşacak. En az iki kamu görevlisi ve bir kolluk personelinden oluşacak özel "tütün denetim ekipleri", sahada doğrudan ceza kesme yetkisine sahip olacak. Belirlenen yasak alanlarda tütün kullanan şahıslara 5 bin TL, kuralları ihlal eden işletmelere ise 50 bin TL’den başlayan cezalar kesilecek. Standartlara aykırı üretim yaptığı tespit edilen firmalar için öngörülen ceza miktarı ise 30 milyon liradan başlayacak.
NİHAİ HEDEF 2040: SATIŞ VE ÜRETİM DURACAK
Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri, 2040 yılı itibarıyla tütün ürünlerinin satış ve tüketiminin tamamen bitirilmesini hedeflemesi oldu. Bu tarihten sonra üretim veya satış yapanlara milyonluk adli para cezaları, kullanıcılara ise yüksek tutarlı idari yaptırımlar uygulanması planlanıyor. Ayrıca "tütün ürünü" tanımı genişletilerek elektronik sigara ve ısıtılmış tütün sistemleri de aynı yasak kapsamına dahil edilerek yeni nesil ürünlerin yaygınlaşmasının önüne geçilecek.
Satış noktalarında da köklü değişiklikler yolda. Tütün ürünleri artık dışarıdan bakıldığında görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda muhafaza edilecek ve müşterinin doğrudan erişimi engellenecek. Satış işlemleri elektronik sistemler üzerinden takip edilecek ve yaş doğrulaması zorunlu kılınacak. Kuralları ihlal eden veya yetkisiz satış yapan işletmelerin satış belgeleri iptal edilecek, ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda ise iş yerinin tamamen kapatılması gündeme gelecek.
Okan Aralan
