Orta Doğu'da yükselen tansiyon ve ABD ile İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği operasyonlar, Tahran'ın küresel ittifaklarını zorlu bir sınava tabi tutuyor. Yıllardır stratejik ortak olarak nitelendirilen Rusya ve Çin, saldırılar sonrası diplomatik dille tepki gösterse de, askeri sahada sessiz kalmayı tercih etmeleri İran başkentinde büyük bir hayal kırıklığına yol açtı.
MOSKOVA VE PEKİN’DEN SADECE DİPLOMATİK TEPKİ
Saldırıların ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesini "insani normların alçakça ihlali" olarak tanımlarken; Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi tarafları sükunete çağırdı. Her iki ülke de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya davet etse de, bu girişimlerin ötesinde somut bir askeri yardım sinyali verilmedi.
STRATEJİK ORTAKLIK VAR, ASKERİ İTTİFAK YOK
İran ile Rusya arasında 2025 yılında imzalanan kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması, iki ülkeyi ticaret ve savunma iş birliğinde birbirine bağlasa da, bu metin tarafların birbirini savunmasını zorunlu kılan bir "karşılıklı savunma paktı" niteliği taşımıyor. Uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile olan gerilimini daha da tırmandırmamak adına İran için doğrudan bir savaşa girmeyeceğini vurguluyor.
ÇİN’İN KIRMIZI ÇİZGİSİ: EKONOMİ VE MÜDAHALESİZLİK
İran’ın en büyük petrol alıcısı konumundaki Çin ise geleneksel "iç işlerine karışmama" politikasını sürdürüyor. 2021 yılında imzalanan 25 yıllık dev iş birliği anlaşmasına rağmen Pekin, Tahran ile olan ilişkisini daha çok enerji ve altyapı odağında tutuyor. Analistlere göre Çin, küresel ticaret ağlarını riske atmamak adına krizde sadece arabuluculuk rolü üstlenmekle yetinebilir.
TAHRAN’DAKİ ASİMETRİK YALNIZLIK
Ekonomik veriler, İran’ın Çin ve Rusya’ya olan bağımlılığının oldukça yüksek olduğunu ancak bu ülkelerin küresel ticaretinde İran’ın payının görece küçük kaldığını gösteriyor. Bu asimetrik ilişki, kriz anlarında Tahran'ın beklediği güçlü güvenlik kalkanının oluşmasını engelliyor. Uzmanlar, mevcut tablonun İran’ın bölgede "yalnız bir aktör" olduğu gerçeğini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor.
mynet.com
