Tekirdağ'daki Namık Kemal Üniversitesi’nde görevli akademisyenler, tarımsal atıkların değerlendirilmesi alanında çığır açan bir projeye imza attı. Geleneksel Velimeşe bozasından izole edilen yerel bir maya türü kullanılarak, üzüm işleme sürecinden artan posadan yüksek katma değerli "tek hücre yağı" elde edildi. Bu mikrobiyal yağın, içeriğindeki zengin Omega 3 ve biyoaktif bileşenlerle zeytinyağı ve balık yağı gibi yağlara güçlü bir alternatif olabileceği belirtildi.
TÜBİTAK DESTEKLİ PROJE LİTERATÜRE GİRDİ
Namık Kemal Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Gümüş ve ekibinin yürüttüğü bu önemli çalışma, TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında desteklendi. 2024 yılından bu yana devam eden "Üzüm Atığından Mayalar Kullanılarak Yağ Üretimi" isimli proje, üzüm posasının ekonomik değeri yüksek bir ürüne dönüştürülmesini hedefledi.
Projenin bilimsel sonuçları, uluslararası hakemli saygın dergiler olan Journal of Food Measurement and Characterization ve ACS Omega'da yayımlanarak bilim literatüründeki yerini aldı.
YEREL BOZA MAYASI KULLANILDI
Prof. Dr. Tuncay Gümüş, ekibiyle birlikte, herhangi bir tarım alanına ihtiyaç duyulmadan ve iklim koşullarından bağımsız olarak yağ üretilebileceğini gösterdi. Gümüş, çalışmada özellikle algler yerine mayaları tercih ettiklerini belirterek, "Bölgemizde geleneksel olarak üretilen bozalardan yerli ve endemik maya türlerini izole edip tanımladık. Bu mayalarla yağ üretimini gerçekleştirdik. Böylece yerel kaynaklara dayalı bir üretim modeli ortaya koyduk" dedi.
YÜZDE 25 ORANINDA YAĞ ELDE EDİLDİ
Yapılan analizler, üretilen tek hücre yağının besin değeri açısından da dikkat çekici olduğunu ortaya koydu. Prof. Dr. Gümüş, 1 kilogram üzüm posasından yaklaşık yüzde 25 oranında tek hücre yağı elde ettiklerini, bu yağın gıda takviyelerinde kullanılması için patent başvurusu yapacaklarını dile getirdi. Üretilen yağda Omega 3 ve Omega 6 yağ asitlerinin yanı sıra, antioksidan ve antikanserojen özellikleriyle bilinen likopen ve beta karoten gibi biyoaktif bileşenlerin de bulunduğu kaydedildi.
DÜNYA İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇÖZÜM
Küresel ısınma ve daralan tarım alanlarının yağ ihtiyacının karşılanmasını zorlaştırdığına değinen Gümüş, tarımsal atıkların değerlendirilmesiyle yapılan mikrobiyal yağ üretiminin, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de ekonomik açıdan önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.
Laboratuvar ortamında, iklim koşullarından bağımsız üretim yapılabilmesinin büyük bir avantaj olduğunu belirten Gümüş, bu tek hücre yağının; balık yağı, zeytinyağı ve palm yağı gibi yağlara güçlü bir alternatif olabileceğini söyledi. Üniversite-sanayi iş birliğiyle üretimin ticari ölçeğe taşınması için çalışmaların devam ettiği aktarıldı.
sozcu.com.tr
