1 Aralık Dünya AIDS Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Halk Sağlığı ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. M. Emin Dinççağ, Türkiye'deki HIV/AIDS kayıtlarının endişe verici bir şekilde yükseliş eğiliminde olduğunu belirtti.
Batı ülkelerinde düşüş gözlenirken, Türkiye'de artış yaşanmasının temel sebebinin gizlenme korkusu olduğunu vurgulayan Dr. Dinççağ, "Gizlenmek, utanmak, yok saymak hastalığı azaltmıyor; aksine yayılımını hızlandırıyor" uyarısında bulundu. Uzmanlar, toplumsal baskı ve dışlanma korkusu nedeniyle resmi rakamların, gerçek vaka sayısının en az iki katı olabileceği tahmininde bulunuyor.
GİZLENME KORKUSU YAYILIMI HIZLANDIRIYOR
Dr. M. Emin Dinççağ, Dünya Sağlık Örgütü’nün 1988'den bu yana 1 Aralık’ı "Dünya AIDS Günü" ilan ettiğini hatırlatarak, HIV/AIDS’in küresel halk sağlığını tehdit etmeye devam ettiğini söyledi. Türkiye'de 1985 yılından bu yana 45 binin üzerinde HIV pozitif bireyin kayıtlara geçtiğini belirten Dinççağ, özellikle son yıllarda gözlenen artışa dikkat çekti.
Uzman Dr. Dinççağ, bu artışın arkasındaki sosyal dinamikleri işaret ederek, "Hastalığın gizlenmesi, dışlanma korkusu, toplumsal baskı, utanma duygusu ve boşvermişlik, bireyleri sağlık kuruluşlarına geç başvurmaya itiyor. Bu durum hem yayılımı hızlandırıyor hem de tedaviyi güçleştiriyor" dedi. 2024 yılının yalnızca ilk on bir ayında bin 527 yeni HIV tanısı konulması, tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.
HASTALIK KONTROL ALTINDA: TEST YAPTIRMAKTAN KORKMAYIN
HIV’in artık kontrol altına alınabilir ve bulaşması önlenebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Dr. M. Emin Dinççağ, erken tanının hayat kurtarıcı olduğunu belirtti. Dinççağ, HIV testinin utanılacak veya korkulacak bir tetkik olmadığının altını çizdi.
Erken tanının önemi hakkında konuşan Dinççağ, "Birçok hasta tanısını rutin taramalarda, ameliyat öncesi kontrollerde tesadüfen alıyor. Oysa belirtileri olan ya da risk grubundaki bireylerin gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurması hayat kurtarır" şeklinde konuştu. Ateş, üşüme, gece terlemesi, halsizlik, lenf bezi büyümesi gibi bulguların önemsenmesi gerektiğini de sözlerine ekledi. Uzmanlara göre, HIV pozitif bir bireyin modern tedavi yöntemleriyle AIDS’e dönüşme oranı yaklaşık yüzde 5 seviyelerinde seyrediyor.
TOPLUMSAL BİLİNÇLENME GEREKİYOR
Yayılımın hızlanmasına karşılık, Dr. M. Emin Dinççağ, daha ciddi ve kapsamlı tedbirlerin alınması gerektiğini ifade etti. Mücadelenin temel taşının eğitim ve toplumsal farkındalık olduğunu belirten Dinççağ, başta medya kuruluşları olmak üzere, öğretmenlere, eğitimcilere ve halk sağlığı önderlerine büyük sorumluluklar düştüğünü vurguladı.
Dinççağ, "Virüs nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir, nasıl korunulur? Bu soruların cevabını toplumun tüm kesimleri bilmeli. Bilinç artarsa yayılım azalır" diyerek, toplumun her kesiminin bu konuda aydınlatılmasının salgının önüne geçmedeki en etkili yöntem olduğunu kaydetti.
İhlas Haber Ajansı