Türkiye’nin beyin göçü haritası açıklandı! Üniversite mezunları en çok o ülkeye gidiyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini yayımladı. Verilere göre, üniversite mezunlarının yurt dışına göç etme oranı bir önceki yıla kıyasla artarak yüzde 2,2 olarak kaydedildi. Beyin göçü oranı erkek mezunlarda yüzde 2,7, kadın mezunlarda ise yüzde 1,8 oldu. Böylece erkek mezunların yurt dışına göç oranı kadınların üzerinde gerçekleşti.

BEYİN GÖÇÜNDE İSTANBUL İLK SIRADA

İller bazında yapılan değerlendirmede, yükseköğretim mezunları arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 4 ile İstanbul’da görüldü. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti. En düşük oran ise yüzde 0,2 ile Siirt’te kaydedildi. Siirt’in ardından Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.

Erkek mezunlarda İstanbul yüzde 4,7 ile ilk sırada yer alırken İzmir yüzde 4,4, Ankara yüzde 3,6, Eskişehir yüzde 2,9 ve Yalova yüzde 2,8 oranına ulaştı. Kadın mezunlarda da yüzde 3,4 ile İstanbul ilk sırada bulunurken İzmir yüzde 2,8, Ankara yüzde 2,4, Eskişehir yüzde 1,7 ve Bursa yüzde 1,5 ile öne çıktı.

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE ORAN DAHA YÜKSEK

Üniversite türüne göre incelendiğinde, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024’te yüzde 1,7 iken 2025’te yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı. Vakıf üniversitelerinden mezun olanlar arasında en yüksek oran yüzde 8,6 ile tam burslu öğrencilerde görüldü. Kısmi burslu mezunlarda oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 olarak açıklandı.

BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİK ALANLARI ÖNE ÇIKTI

Eğitim alanlarına göre en yüksek beyin göçü oranı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojilerinde kaydedildi. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi. Bilişim ve iletişim teknolojileri, erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda ise yüzde 5,1 ile en yüksek orana sahip eğitim alanı oldu. En düşük oran erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında; kadınlarda ise yüzde 0,7 ile eğitim alanında görüldü.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK İLK SIRADA

Lisans programları arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik bölümünde gerçekleşti. Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği takip etti. Böylece beyin göçü oranının en yüksek olduğu beş lisans programının tamamı fen bilimleri ve mühendislik alanlarında yer aldı.

FRANSIZCA EĞİTİM ALAN MEZUNLARDA ORAN YÜZDE 10,5

Öğrenim diline göre yapılan incelemede, Fransızca eğitim alan mezunların beyin göçü oranı yüzde 10,5 oldu. Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça izledi.

MEZUNLARIN İLK TERCİHİ ALMANYA

Yurt dışına göç eden lisans mezunlarının en çok tercih ettiği ülke yüzde 22 ile Almanya oldu. ABD yüzde 16,9 ile ikinci sırada yer alırken Birleşik Krallık yüzde 10,5, Hollanda yüzde 8,3 ve Kanada yüzde 5,2 oranına ulaştı. Ülkelere göre tercih edilen bölümler de farklılık gösterdi. Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda’ya göç eden mezunlar arasında bilgisayar mühendisliği öne çıktı. ABD’ye gidenlerde elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada’ya gidenlerde ise işletme mezunları en yüksek paya sahip oldu.