BLUESKY NEDİR VE NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Bluesky, Twitter’ın kurucusu Jack Dorsey tarafından 2019 yılında başlatılan bir proje olarak dikkat çekiyor. İlk başta Twitter'ın bir parçası olarak geliştirilen Bluesky, daha sonra bağımsız bir platform hâline getirildi. Jay Graber’in liderliğinde 2022’de Bluesky Social adlı şirket kurularak, proje tam anlamıyla bağımsızlık kazandı.
TWITTER'DAN FARKI: MERKEZİYETSİZ YAPI
Bluesky, Twitter’a oldukça benzer bir kullanıcı deneyimi sunuyor; ancak arka plandaki teknolojisi tamamen farklı. Platform, AT Protocol (Authenticated Transfer Protocol) adı verilen merkeziyetsiz bir sistemi kullanıyor. Bu protokol, kullanıcı verilerini ve akış algoritmalarını tek bir merkezde toplamak yerine dağıtık bir şekilde yönetiyor.
BLUESKY'A KATILIM NASIL BAŞLADI?
Bluesky, ilk kez 2023’ün Şubat ayında davet sistemiyle kullanıcı alımına başladı. Bir yıl boyunca sadece davetiyesi olanların erişebildiği platform, 2024 Şubat itibarıyla herkese açıldı.
SEÇİM SONRASI KULLANICI PATLAMASI
2024 ABD Başkanlık seçimlerinin ardından, özellikle Donald Trump’ın zaferi sonrası X’e (eski adıyla Twitter) tepki olarak Bluesky kullanıcı sayısında ciddi bir artış yaşandı. Her gün yaklaşık 1 milyon yeni kullanıcı çeken platform, kısa sürede 20 milyon aktif kullanıcıya ulaştı.
ÜNLÜ İSİMLERİN GEÇİŞİ
Bluesky’ın popülaritesini artırmasında ünlü isimlerin etkisi büyük oldu. Mark Hamill, Stephen King ve Ben Stiller gibi isimler, X’i terk ederek Bluesky’a geçti. Türkiye’de ise Ümit Ünal gibi tanınmış isimler platforma katıldı.
ALTERNATİF ALGORİTMALAR VE AKIŞLAR
Bluesky, kullanıcılarına içerik akışlarını özelleştirme imkânı sunuyor. Kullanıcılar, farklı temalarda oluşturulan 50 binden fazla alternatif "feed" arasından seçim yaparak kendi deneyimlerini şekillendirebiliyor.
KİŞİSELLEŞTİRİLEBİLİR DOMAIN ADLARI
Bluesky, kullanıcı adlarını kişiselleştirmek için özel domain adları kullanma olanağı sunuyor. Örneğin, standart “x.bsky.social” uzantısı, kullanıcıların kendi domain isimleriyle değiştirilebiliyor. Ayrıca, kullanıcılar kendi verilerini kişisel sunucularında depolayabiliyor.
TWEET YERİNE "SKEET"
Bluesky kullanıcıları, platformda yapılan paylaşımları “skeet” olarak adlandırıyor. Bu terim, “sky” ve “tweet” kelimelerinin birleşiminden türedi.
KÂR AMACI GÜTMEYEN BİR PLATFORM
Bluesky, şu anda kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak faaliyet gösteriyor. Ancak ileride ticari bir modele geçmesi ihtimaller arasında yer alıyor.
JACK DORSEY’NİN AYRILIĞI
Jack Dorsey, Bluesky’ın yönetim şekline yönelik eleştirilerde bulunarak projeden ayrıldığını duyurdu. Dorsey, platformun kuruluş amacından uzaklaştığını savunuyor.
www.donanimhaber.com
