Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, fındık piyasasında tekelleşmenin, bu yıl da kendini piyasa fiyatları üzerinde gösterdiğini öne sürerek, Rekabet Kurumunu göreve davet etti.
Bayraktar, yazılı açıklamasında, fındık piyasasına yönelik son gelişmeleri değerlendirdi.
Türkiye'nin, dünya fındık üretiminin yüzde 62'sini ve ihracatının yüzde 61'ini gerçekleştiren lider ülke konumunda olduğunu işaret eden Bayraktar, 2021'de ülkenin fındık rekoltesinin 684 bin ton olarak gerçekleştiğini anımsattı.
Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanlığının ülkenin 2022 yılı fındık rekoltesinin yüzde 12 artış ile 765 bin 287 ton olarak gerçekleşeceğinin tahmin edildiğini açıkladığını anımsatarak, "Toprak Mahsulleri Ofisi 2022/2023 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre, Giresun kalite için kilogramı 53 lira, Levant kalite için kilogramı 52 lira, Sivri kalite için ise kilogramı 51 lira olarak açıkladı." ifadesini kullandı.
Fındık fiyatını serbest piyasada "tekelci firma ve ona bağlı alıcıların" belirlediğini savunan Bayraktar şunları kaydetti:
"Bu nedenle ülkemizin ihracat geliri artmıyor, aksine azalıyor. 2021 yılında 344 bin ton fındık ihraç edildi ve 2 milyar 260 milyon dolarlık bir değer yaratıldı. Fındığın tonu 6 bin 569 dolardan ihraç edildi. 2020 yılına baktığımızda, 281 bin ton fındık ihracı karşılığında 1 milyar 945 milyon dolar döviz geliri elde edilirken fındığın tonu 6 bin 921 dolara ihraç edildi. 2015 yılında ise 240 bin ton fındık ihracatı yapıldığında 2 milyar 887 milyon dolarlık bir gelir sağlandı ve fındığın tonu 12 bin 29 dolara ihraç edildi. Görüldüğü üzere her ne kadar miktar artsa da gelir düşüyor. Dünya fındık ihracatının yüzde 61’ini ülkemiz gerçekleştiriyor. Dolayısıyla Türkiye piyasalarında oluşan fındık fiyatı, dünya piyasalarını da şekillendiriyor. Fındığın gerçek fiyatı yurt dışı menşeli firmalar tarafından değil anavatanı olan Türkiye’de tespit edilmelidir."
Yıllardır söyledikleri ancak bir türlü kırılamayan piyasa oluşumu tekelleşmenin, bu yıl da kendini piyasa fiyatları üzerinde gösterdiğini ileri süren Bayraktar, özetle şunları kaydetti:
"Ferrero fındık alım fiyatını TMO'nun açıklamış olduğu fiyatın gerisinde kilogramı 48 ve 49 lira olarak açıkladı. Yabancı bir firma yatırım yapma bahanesiyle ülkemize geliyor ve fabrika kurup, üretim yapıyor. Bu yatırımcı, görevi olmaksızın piyasaya müdahale etme gereği de duyuyor. Kendine kartel yapı oluşturuyor, kendisi ile iş birliği yapan tüccardan fındık alıyor, iş birliği yapmayanı kendince cezalandırarak piyasadan çekilmelerini sağlıyor. Fındığın değerini korumak milli bir görevdir. Ferrero firmasının piyasaya yaptığı baskılara 'dur' denmesi gerekiyor. "
Devletin Fiskobirlik'le iş birliği içerisinde ürünün tamamını alacağını ifade ederek güçlü bir şekilde piyasaya girmesi gerektiğinin altını çizen Bayraktar, "Buradan Rekabet Kurumuna sesleniyorum ve kendilerini göreve davet ediyorum. Piyasayı üreticilerimizin aleyhine, tamamen kendi istekleri yönünde şekillendirmeye çalışanlar hakkında gereği yapılmalıdır." ifadelerini kullandı.
TMO'nun daha hızlı ve fazla alım yapması gerektiğine dikkati çeken Bayraktar, alım merkezi sayısının artırılmasını ve ödemelerin peşin yapılmaya gayret gösterilmesini istedi.AA
