Kira artışlarının tavan yaptığı bu dönemde, ev sahibi-kiracı gerilimleri giderek artıyor. Birçok ev sahibi, kiracılardan yasal dayanağı olmayan, tamamen hukuksuz ek ödemeler talep etmeye başladı. Gayrimenkul hukuku uzmanları, kiracıların bilgisizliğinden yararlanılarak istenen bu haksız ücretler konusunda net bir uyarıda bulundu: "Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre bu isimler altında tek kuruş ödeme yapma zorunluluğu bulunmuyor."
HUKUKSUZ OLARAK İSTENEN BAŞLICA KALEMLER
Uzmanlara göre, kiracıların ödemek zorunda olmadığı ve ev sahiplerinin sıkça dayattığı haksız talepler şunlardır:
1. Ek Depozito ve Depozito Güncelleme
TBK’ya göre depozito, yalnızca sözleşmenin ilk kurulduğu tarihte belirlenir ve sonraki yıllarda evin değeri artsa bile artırılamaz.
Uzman Uyarısı: "Depozito enflasyonla güncellenmez. Ev sahibi çıkışta zarar tespiti yapabilir, ancak kiracının üzerine ek depozito yükleyemez. Bu talep tamamen hukuksuzdur."
2. Ortak Gider Farkı ve Değer Artırıcı Masraflar
Aidatların artmasıyla bazı ev sahipleri farkı kiracıya yansıtmak istese de, kiracı yalnızca kendi kullanımından doğan giderleri (su, elektrik, ısınma, ortak alanların kullanımı) öder.
| GİDER TÜRÜ | SORUMLU KİŞİ |
| Bina Değerini Artıran Masraflar (Dış cephe, asansör yenileme, onarım) | EV SAHİBİ |
| Kullanıma Dayalı Giderler (Su, elektrik, ısınma, rutin aidat) | KİRACI |
Kiracı, binanın değerini artıran hiçbir gideri ödemek zorunda değildir.
3. Ekspertiz veya Değerleme Ücreti
Gayrimenkulün değer tespiti (ekspertiz) ev sahibinin sorumluluğundadır. Kiracıdan "ekspertiz bedeli" veya "değerleme ücreti" adı altında para talep edilmesi için hiçbir yasal dayanak yoktur.
4. Sözleşme Yenileme Bedeli ve Enflasyon Farkı
"Sözleşme yenileme ücreti" veya kira artış sınırının üzerindeki "enflasyon farkı" gibi tüm talepler hukuken geçersizdir. Kiracı, Kanunda belirlenen sınırlar içindeki yıllık kira artışından başka ek bir bedel ödemek zorunda değildir.
KİRACILAR NE YAPMALI?
Hukukçular, kiracıların bu tür haksız taleplerle karşılaştığında haklarını korumak için şu adımları izlemelerini tavsiye ediyor:
-
Yazılı Delil Oluşturun: Tüm konuşmaları yazılı hale getirin (mesaj veya e-posta) ve kanıt oluşturun.
-
İtiraz Edin: Ödeme taleplerine karşı yazılı olarak hukuki dayanağı sorarak itiraz edin.
-
Yasal Yollara Başvurun: Gerektiğinde Tüketici Hakem Heyeti'ne (belirli bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için) veya Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurun.
sozcu.com.tr
