Türkiye'nin sosyal yardım şemsiyesini genişletecek olan ve uzun süredir beklenen "vatandaşlık geliri" modelinde teknik detaylar gün yüzüne çıktı. Yeni sistemle birlikte, mutlak yoksulluk sınırında bulunan ailelerin yaşam standartlarının yükseltilmesi ve ekonomik refahın tabana yayılması hedefleniyor.
GELİR SINIRI 9 BİN 358 TL OLARAK ÖNGÖRÜLDÜ
Yeni destek modelinden yararlanabilmek için temel kriter hane halkı geliri olacak. Hazırlanan taslağa göre, toplam geliri asgari ücretin üçte birinin altında kalan aileler kapsama alınacak. Bu rakam mevcut ekonomik veriler ışığında yaklaşık 9 bin 358 TL seviyesine tekabül ediyor. Bu sınırın üzerinde geliri olan haneler destekten faydalanamayacak.
AYLIK EN FAZLA 5 BİN 615 TL ÖDEME
Destek tutarı belirlenirken asgari ücret baz alınacak. Masadaki en güçlü senaryoya göre, verilecek yardım tutarı asgari ücretin yüzde 20’sini geçmeyecek. Bu oran hayata geçtiğinde, ihtiyaç sahibi hanelere kira, fatura ve temel ihtiyaçlar için aylık en fazla 5 bin 615 TL tutarında bir ödeme yapılması planlanıyor. Alternatif senaryolarda ise oranın yüzde 15 veya yüzde 17 olması tartışılıyor.
DİJİTAL DENETİM VE ANLIK TAKİP
Vatandaşlık geliri sisteminde bürokrasiyi azaltacak devrim niteliğinde bir adım atılıyor. Başvuruların tamamı çevrim içi ortamda alınacak ve gelir tespiti için hane ziyareti yapılmayacak. Bunun yerine; SGK kayıtları, Gelir İdaresi verileri, banka hesap hareketleri ve tapu bilgileri dijital bir sistem üzerinden anlık olarak kontrol edilecek.
GELİR DURUMU HER AY İZLENECEK
Sisteme kabul edilen ailelerin mali durumları her ay düzenli olarak denetlenecek. Eğer hanenin geliri belirlenen sınırın üzerine çıkarsa, vatandaşlık geliri ödemesi otomatik olarak durdurulacak. Bu sayede desteğin gerçekten ihtiyaç sahibi olan kesime ulaştırılması ve suiistimallerin önlenmesi amaçlanıyor.
YASAL DÜZENLEME BEKLENİYOR
Uygulamanın resmiyet kazanması ve ödemelerin başlaması için hazırlanan kanun teklifinin TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Yasal altyapının tamamlanmasının ardından başvuru takvimi ve şartlarının ilgili bakanlık tarafından resmen ilan edilmesi öngörülüyor.
Anadolu Ajansı
