Yapay zekâ (YZ) destekli griefbot teknolojisi, hayatını kaybeden insanların kişilikleriyle sohbet etmeyi mümkün kılarak yas tutma biçiminde köklü bir dönüşüm başlattı. You Only Virtual (YOV) adlı girişim tarafından geliştirilen bu sistem, kullanıcıların sevdiklerinin dijital bir avatarı olan Versona'yı oluşturmasına olanak tanıyor.
YOV TEKNOLOJİSİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Girişimin kurucusu Justin Harrison, annesine ileri evre kanser tanısı konulduktan sonra bu fikri hayata geçirdi. Harrison, annesi hayattayken topladığı mesajlar, telefon görüşmeleri, ses kayıtları ve videoları kullanarak annesinin dijital kopyasını oluşturdu. Amaç, vefat sonrası duygusal bağın dijital olarak sürdürülmesi.
YOV’un sunduğu özellikler şunlardır:
- Ücretsiz Sürüm: ChatGPT benzeri temel bir sohbet botu.
- Ücretli Sürüm: Kullanıcının sevdiklerinin sesiyle telefon görüşmesi yapabilme imkânı.
Harrison, teknolojinin yas sürecindeki kişilerin kendilerini daha doğal ve rahat hissetmelerine yardımcı olduğunu savunuyor.
ELEŞTİRİLER VE PSİKOLOJİK RİSKLER
Teknoloji, teselli sunmasının yanında, bir dizi etik ve psikolojik risk nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu. Başlıca eleştiriler şunlardır:
Aşırı Bağımlılık: Kullanıcıların dijital kopyaya aşırı bağımlılık geliştirmesi riski.
İnsani Süreç Zararı: Yas sürecinin doğal ve insani yönünü zedeleyebileceği endişesi.
Yüksek Risk Uyarısı: Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, bu tür uygulamaların "yüksek riskli" olabileceği ve psikolojik zarara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Distopik Benzetme: Bazı eleştirmenler, sistemi popüler dizi Black Mirror'daki distopik senaryolara benzetiyor.
"YAS TUTMANIN TEK BİR DOĞRU YOLU YOK"
Eleştirilere karşı çıkan Justin Harrison, teknolojinin yas sürecini bozmadığını, sadece dönüştürdüğünü savunuyor. Harrison'a göre, fotoğraflar ve mektuplar gibi yas araçları tarih boyunca değişime uğradı; yapay zekâ da bu evrimin bir parçasıdır ve yas tutmanın tek bir doğru yolu yoktur.
Haber Merkezi