Yaş haddinden emeklilik, sigortalılar için düzenlenen ve prim günü eksik olan sigortalıların belirli bir yaşı doldurarak emekli olabilmesini sağlayan özel bir emeklilik türüdür.Yaş haddinden emeklilikte hem yaş hem de prim günü gibi kriterler birlikte değerlendirilir.
1) SSK (4-1/a)Yaşlılık Aylığı ve Yaş Haddinden Emekli Olma Koşulları
1.1) 08.09.1999 Öncesi Dönemde: Kadın 50 yaş ve 20 yıl, erkek 55 yaş ve 25 yıl sigortalı olması ve en az 5000 günü doldurması halinde emekli olabilirken 8.09.1999 tarihinde bu koşulları sağlayamayan sigortalıların 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık sürelerine göre kademeli prim ve yaşa bağlı emekli olabilme durumu getirilmiştir.
-24.05.2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getiren kadın 52, erkek 56 yaşında,
-24.05.2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getiren kadın 54, erkek 57 yaşında,
-24.05.2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getiren kadın 56, erkek 58 yaşında,
-24.05/2011 tarihinden sonra yerine getiren kadın 58; 24.5.2011 ile 23.5.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkek59 yaşında,
-24.05.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkek 60 yaşını doldurmuş olmasıhalinde yaşlılık aylığına hak kazanacaktır. Ancak 3 Mart 2023 tarihinde EYT’ye ilişkin düzenlemeyle 08.09.1999 öncesi sigortalılığı olanlara erken emekli olma yolu açılmış oldu.
1.1.1)3600 Prim Günü Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu: 23.05.2002 tarihinde 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim ödeme gün sayısıyla kadın 50, erkek 55 yaş şartını yerine getirmesi halinde yaşlılık aylığı alabilmektedir.23.05.2002 tarihinde öngörülen şartları yerine getiremeyenler belirtilen tarih aralığından hangi tarih aralığında yerine getiriyorsa o yaşlarda aylığa hak kazanacaktır. Kadınlar için yaş hadleri 58-60 iken erkekler için 60-63’tür.
1.2) 08.09.1999 ve 30.04.2008 Arası Dönemde: Kadın için 58, erkek için 60 yaşını doldurmak ve 7000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş olmak koşuluyla yaşlılık aylığı bağlanmaktadır.
1.2.1) 4500 Prim Günü Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu: Şartları sağlayamayan kadın 58, erkek 60 yaşını doldurmak ve 25 yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4500 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş olmakşartlarından birinin yerine getirilmesi koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanabilmektedir.
1.3) 30.04.2008 Sonrası Dönemde: 30.04.2008 tarihinden sonra ilk defa 4.1-a kapsamında sigortalı sayılanların yaşlılık aylığına hak kazanmalarında 01.01.2036 tarihine kadar kadın için 58, erkek için 60 yaşını doldurmak ve 7200 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiş olmak şartıyla kademeli yaşa bağlı olarak nihayet 2048 yılında kadın ve erkek için 65 yaşında yaşlılık aylığı bağlanacaktır.
1.3.1) 4500 Prim Günü Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu: Şarları sağlayamayanlardan 30.4.2008 ilâ 31.12.2008 tarihleri arasında ilk defa 4.1-a kapsamında çalışmaya başlayanlar için prim ödeme gün sayısı 4600 ve 5400 günü geçmemek üzere daha sonraki yıllarda ilk defa hizmet akdi ile çalışmaya başlayarak sigortalı sayılanlar için kadın 61, erkek 63 yaşında olmak şartıyla her yıl 100’er gün eklenmek suretiyle kademeli olarak uygulanması öngörülmüştür:
01.05.2008-31.12.2008 için 4600; 01.01.2009-31.12.2009 için 4700; 01.01.2010-31.12.2010 için 4800;01.01.2011-31.12.2011 için 4900; 01.01.2012-31.12.2012 için 5000; 01.01.2013-31.12.2013 için 5100; 01.01.2014-31.12.2014 için 5200; 01.01.2014-31.12.2014 için 5200; 01.01.2015-31.12.2015 için 5300; 01.01.2016^’dan sonra 5400 prim gün sayısı aranmaktadır.
01.10.2008 tarihine kadar son 1260 prim gününe (3,5 yıl) bu tarihten sonra hangi sigorta süresi fazlaysa o sigorta türünün şartları değerlendirilecektir.
1.3.2) 5400 Prim Günü Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu:01.01.2016 tarihinden sonra kadın 58, erkek 60 yaş ile 2036 yılından sonrası için getirilen kademeli yaş hadlerine 65 yaşını geçememek üzere 3 yıl eklenmesi durumunda 5400 prim ödeme gün sayısı üzerinden prim ödeme gün koşulunun yerine getirildiği tarihe göre belirlenecek kademeli yaşta yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.
2)Bağ-Kur (4-1/b)Yaşlılık Aylığı Alma ve Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu:Kadın ve erkek için kademeli yaş sınırları ve 5400 gün şartı öngörülmüştür. Kadın için 58-60 yaş aralığı, erkekler için 58-60 yaş aralığı; 01.10.2008 sonrası için kademeli yaş koşulu aranmaktadır.
3)Emekli Sandığı (4-1-c)Yaşlılık Aylığı ve Yaş Haddinden Emekli Olma Durumu: Kamu görevlisi (memur) belirli bir yaşa geldiklerinde yasada öngörülen (65) yaş haddine ulaşmış sayılır ve resen emekli edilirancak bazı görevlerde bu sınır görev, unvan, kurum yapısına veya özel yasalara bağlı olarak 60-72 yaş arasında değişebilir. Bunun dışında kamu görevlileri sağlık nedenleri, mesleğin niteliğinin gerektirdiği fiziksel yeterlilik veya disiplin hükümleri doğrultusunda zorunlu emeklilik sürecine tabi olarak da emekli edilebilir. Kamu görevlisi yaş haddine ulaştığında emeklilik işlemi kendiliğinden gerçekleşir ve bu işlem geri alınamaz.
|
Dönem |
Hizmet Süresi |
Kadın |
Erkek |
|
2008 Öncesi |
En az 25 yıl (9000 gün) |
Kademeli 55–60 yaş |
Kademeli 58–61 yaş |
|
2008–2016 |
25 yıl hizmet |
Kademeli 60–62 yaş |
61–63 yaş |
|
2017 Sonrası |
25 yıl hizmet |
65 yaş |
65 yaş |