Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte park, bahçe, tarla ve piknik alanlarında vakit geçiren vatandaşlar için kene tehlikesi yeniden gündeme geldi. Özellikle keneler tarafından taşınan ve ölümcül sonuçlara yol açabilen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı uzmanlar, yaz aylarında korunma önlemlerinin hayati önem taşıdığını belirtiyor. Yeşil alan ziyaretlerinde kıyafet seçiminden vücut kontrolüne kadar birçok detaya dikkat edilmesi gerektiği vurgulanırken, Samsun ve çevresindeki Karadeniz illerinde bu tehdit çok daha ciddi boyutlara ulaşıyor.
SAMSUN'DA VE BÖLGEDE CAN KAYIPLARI YAŞANIYOR
Samsun, coğrafi konumu ve endemik yapısı gereği Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının Türkiye'de en yoğun görüldüğü geçiş koridorlarından birinde yer alıyor. Özellikle her yıl mayıs ile eylül ayları arasında Samsun'un Vezirköprü, Havza, Asarcık, Kavak ve Ladik gibi güney ilçelerinin yanı sıra komşu iller olan Amasya, Tokat, Çorum ve Sinop'un kırsal bölgelerinden çok sayıda vaka Samsun'a sevk ediliyor.
Geçmiş yıllardan bu yana Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı, bölgedeki KKKA vakalarının en önemli tedavi merkezi konumunda bulunuyor. Samsun'da bugüne kadar kene ısırması sonucu virüs kaparak hayatını kaybeden onlarca vaka kayıtlara geçti. Bu vakaların çok büyük bir kısmı, kırsal alanda tarım ve hayvancılıkla uğraşan, vücuduna yapışan keneyi kendi imkanlarıyla koparmaya çalışan ya da kenenin farkına varmayıp yüksek ateş ve halsizlik şikayetleriyle hastaneye geç başvuran kişilerden oluşuyor.
SAMSUN'DA ÖLÜMCÜL VAKALARIN ORTAK NEDENİ: GEÇ MÜDAHALE VE YANLIŞ MÜDAHALE
Samsun ve çevresinde bugüne kadar yaşanan ölümcül vakaların seyri incelendiğinde, hastaların hayatını kaybetmesindeki en büyük etkenlerin başında "kenenin vücutta uzun süre kalması" veya "çıplak elle ezilerek çıkarılmaya çalışılması" geliyor.
Kırsal bölgelerde hayvan kırkımı yapan, tarlada çalışan veya çalı formundaki yeşil alanlarda bulunan vatandaşlar, kene ısırığını başlangıçta hissetmeyebiliyor. Virüs vücuda girdikten sonra birkaç gün içinde kuluçka süresini tamamlıyor ve ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, kusma gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Hastalığın ilerleyen safhalarında ise vücudun çeşitli yerlerinde kanamalar (burun kanaması, cilt altı kanamaları) meydana geliyor. Samsun OMÜ Tıp Fakültesi'nde yoğun bakım servislerine kadar uzanan süreçte, ne yazık ki çoklu organ yetmezliği gelişen hastalar kurtarılamayarak hayatını kaybediyor.
"KENEYİ SAKIN ELLE ÇIKARTMAYIN, ZAMAN KAYBETMEDEN SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURUN"
Sağlık yetkilileri, vücuda yapışan bir kene fark edildiğinde kesinlikle çıplak elle müdahale edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Kenenin üzerine sigara basmak, kolonya veya gaz yağı dökmek gibi kulaktan dolma yöntemlerin kenenin virüsü vücuda salgılamasına yol açtığını belirten uzmanlar, şu hayati uyarıyı yapıyor:
"Vücuda tutunmuş kene ne kadar kısa sürede çıkarılırsa hastalığın bulaşma riski o kadar azalır. Ancak kene kesinlikle ezilmeden, ağız parçası koparılmadan uygun bir cımbızla sapından tutularak çıkarılmalıdır. Kişi bunu kendisi yapamıyorsa zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır."
Kene ısırmasına maruz kalan kişilerin, müdahalenin ardından 10 gün boyunca halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı veya kusma gibi belirtiler yönünden kendilerini takip etmeleri ve bu şikayetlerin ortaya çıkması halinde acilen bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına görünmeleri gerektiği ifade ediliyor.
Tuğçe Gevşek
