Rus bilim insanları, Kola Yarımadası’ndaki Kirovsky madeninde karmaşık kristal yapısı ve içerdiği elementlerle dikkat çeken bir mineral örneği keşfetti. “Kola ashcroftine” olarak adlandırılan örneğin kaya üzerindeki kaplamasının piyasa değerinin milimetre başına 145 dolara ulaşabildiği belirtildi.
Rus bilim insanları, Rusya’nın Kola Yarımadası’nda yer alan Khibiny masifindeki Kirovsky madeninde daha önce incelenmemiş özelliklere sahip bir mineral örneği tespit etti.
“Kola ashcroftine” adı verilen mineral örneğinin, çok sayıda elementi aynı kristal yapı içerisinde barındırması nedeniyle bilimsel araştırmalar açısından önem taşıdığı bildirildi. Keşif çalışmalarına Rusya Bilimler Akademisi Kola Bilim Merkezi, St. Petersburg Devlet Üniversitesi ve A.E. Fersman Mineraloji Müzesi araştırmacıları katıldı.
YER KABUĞUNUN KİMYASAL ARŞİVİ OLARAK TANIMLANDI
Bilim insanları, mineralin bünyesinde farklı elementleri bir arada bulundurması nedeniyle örneği “yer kabuğunun kimyasal arşivi” olarak nitelendirdi. Kristal yapıda nadir toprak elementleri arasında bulunan itriyumun yanı sıra silisyum, potasyum, sodyum, kalsiyum, manganez ve flor gibi elementlerin yer aldığı aktarıldı.
Kola Yarımadası’nda bulunan örneğin, kimyasal bileşimindeki farklılıklar nedeniyle bilinen ashcroftine türlerinden ayrıldığı belirtildi. Mineralin kristal yapısının, bilimsel olarak incelenen en karmaşık mineral yapıları arasında bulunduğu ifade edildi.
MİLİMETRESİNİN 145 DOLAR OLDUĞU BELİRTİLDİ
Keşifte ekonomik açıdan en fazla dikkat çeken bölümün, mineralin kaya yüzeyinde oluşturduğu özel kaplama olduğu bildirildi. Uzmanların değerlendirmelerine göre bu kaplamanın koleksiyon ve mineral numunesi piyasasındaki ortalama değerinin milimetre başına 145 dolara kadar çıkabildiği öne sürüldü. Söz konusu değer üzerinden yapılan karşılaştırmada mineral örneğinin altından daha pahalı olduğu belirtildi. Ancak açıklanan rakamın mineralin endüstriyel satış fiyatından ziyade nadirliği, yapısı ve koleksiyon değeriyle ilişkili olduğu değerlendiriliyor.
İTRİYUM İÇERMESİ DİKKAT ÇEKTİ
Mineralin içerisinde bulunan itriyum, havacılık ve uzay teknolojilerinde kullanılan ısıya dayanıklı alaşımların üretiminde değerlendiriliyor. İtriyum ayrıca lazer, özel optik malzemeler, ekran teknolojileri, fosforlar ve süper iletkenlerin üretiminde kullanılan nadir toprak elementleri arasında yer alıyor. Yeni mineral örneğinin doğrudan ticari üretimde kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
ASHCROFTINE DAHA ÖNCE ÜÇ ÜLKEDE BULUNDU
Bilinen ashcroftine-(Y), pembemsi veya açık mor renkte görülebilen, şeffaf ya da yarı şeffaf ve kırılgan yapıya sahip bir silikat minerali olarak tanımlanıyor. Mineralin ilk örnekleri Grönland’da belirlenirken daha sonra Kanada ve İtalya’da da benzer oluşumlara rastlandı. Kola Yarımadası’nda incelenen örneğin ise kalsiyum, manganez ve flor içeriğiyle diğer örneklerden farklılaştığı bildirildi.
KHIBINY MASİFİNDE ARAŞTIRMALAR SÜRÜYOR
Khibiny masifi, sahip olduğu özel jeokimyasal koşullar ve mineral çeşitliliği nedeniyle bilimsel araştırmaların yoğun olarak yürütüldüğü bölgeler arasında bulunuyor. Bölgedeki jeolojik yapı, çok sayıda elementin bir araya gelerek karmaşık kristaller oluşturmasına imkân sağlıyor. Araştırmacılar, Kola ashcroftine örneğinin incelenmesinin mineralin oluşum süreci ve yer kabuğundaki kimyasal değişimler hakkında yeni bilgiler sunabileceğini belirtti.
Kaynak: Haber Merkezi
