Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Milli Mücadeleyi başlatmak için Bandırma Vapuru ile Samsun'a gelişinin ardından, Amasya'ya giderken kullandığı 98 kilometrelik 'Kurtuluş Yolu' güzergahı 2015 yılında başlatılan çalışma ile açık hava müzesine dönüştürüldü.
Osmanlı arşivlerindeki belgelerden ve 1957 yılına ait karayollarını gösteren haritalardan yararlanılan çalışma sonucunda "Kurtuluş Yolu"nun orijinal güzergahı belirlendi.
Yolun korunması, güzergahın o dönemin koşullarına uygun hale getirilmesi için projeler hazırlanmasının ardından yol üzerinde bulunan tarihi binalar restore edildi, çeşmeler ve köprüler yeniden yapıldı.
Bir asır önceki ruha uygun hale getirilen güzergaha o dönem karayollarında kullanılan eşyalar yerleştirildi. Atatürk'ün kullandığı makam otomobillerinden birinin de birebir benzeri yapılarak, tarihi yolda kullanılmaya başlandı.
Eski yapıları restore edildi. Güzergaha kağnılar ve o dönemde olan ancak günümüzde kaybolmuş birçok tarihi yapı yeniden yerleştirildi. Yol gösterici çanlar koyuldu. Bu çanlar o dönemde fırtına, sis veya tipi sebebiyle güzergahını kaybetme riski olan yaya ve taşıtlara yolu göstermek amacıyla karayolları ekipleri tarafından sesli uyarıcı, yol gösterici olarak kullanılmaktaydı.
Proje çerçevesinde tarihi köprüler, çeşmeler, hanlar, ambarlar restore edildi. Tarihi dokuyu yansıtmak için o dönemlerden kalan tüm eserleri ve objeleri toplayarak Kurtuluş Yolu'na kazandırma çabaları sürdü.
Milli Mücadele yolunda ilk adımın atıldığı Samsun, ulusal kurtuluş mücadelesindeki rolünün ve Büyük Önder Atatürk'ün izlerini gururla taşıyordu.
Ancak zaman geçtikçe restore edilen köprüler, çeşmeler, hanlar, ambarlar, çeşmeler, köprüler bakımsız kaldı.
Samsun’dan Amasya’ya kadar birçok önemli noktaya yerleştirilen Kurtuluş Yolunu gösteren tabelalar ya kimliği belli olmayan kişi/kişiler tarafından yada rüzgarın etkisiyle devrilmeye başladı.
Bu fotoğraflar Ladik-Samsun karayolu kavşağında çekildi. Güzergahtaki “Kurtuluş Yolu” yazılı tabela yere serilmiş, otlarla kaplanmış halde duruyordu.
Ve bu görüntü 19 Mayıs şehri, İlkadım şehri, Atatürk şehri Samsun’a hiç yakışmıyor.