Beyin göçünde 11 yılın rekoru: Samsun'un oranı belli oldu
Türkiye'de beyin göçü yüzde 2,19'a yükseldi. Samsun'da oran yüzde 1'e ulaşırken il, 81 şehir arasında 39. sırada yer aldı. Mezunların ilk tercihi Almanya oldu.

Türkiye'de üniversite mezunlarının yurt dışına göçü artarken Samsun'un beyin göçü verileri de belli oldu. SER Akademi tarafından hazırlanan “Türkiye'de Beyin Göçü, 2026” raporuna göre Türkiye genelinde 2025 yılında yüzde 2,19'a ulaşan beyin göçü oranı, son 11 yılın en büyük yıllık artışını gösterdi. TÜİK'in il bazlı istatistiklerinde Samsun'un oranı 2024'teki yüzde 0,9 seviyesinden yüzde 1'e yükseldi. Samsun, bu oranla 81 il arasında 39. sırada bulunurken erkek mezunlarda beyin göçü oranı yüzde 1,3, kadınlarda ise yüzde 0,7 olarak kaydedildi.

SAMSUN'DA BEYİN GÖÇÜ YÜZDE 1'E YÜKSELDİ
TÜİK'in 2025 yılı il bazlı yükseköğretim beyin göçü istatistiklerine göre Samsun'da oran yüzde 1 olarak hesaplandı. Bu oran, 2024 yılında yüzde 0,9 seviyesindeydi. Böylece Samsun'un beyin göçü oranı bir yılda 0,1 yüzde puan arttı.
İl bazlı sıralamada Samsun 81 il arasında 39. sırada yer aldı. Erkek mezunlarda yüzde 1,3 olan oran, kadın mezunlarda yüzde 0,7 olarak kaydedildi.
Samsun'un yüzde 1'lik beyin göçü oranı, Türkiye genelindeki yaklaşık yüzde 2,2'lik ortalamanın altında kaldı.

KARADENİZ İLLERİNDE BEYİN GÖÇÜ ORANLARI
TÜİK'in il bazlı verilerinde Trabzon yüzde 1,1, Samsun, Giresun ve Amasya yüzde 1, Ordu yüzde 0,9, Sinop ise yüzde 0,8 oranında yer aldı.
Buna göre Samsun, Trabzon'un altında, Ordu ve Sinop'un üzerinde bir beyin göçü oranına sahip oldu.

BEYİN GÖÇÜNDE 11 YILIN EN BÜYÜK ARTIŞI
Dr. Ömer Özdinç'in editörlüğünde hazırlanan SER Akademi raporu, Türkiye'deki üniversite mezunlarının yurt dışına göçündeki değişimi ortaya koydu.
Rapora göre 2015 yılında yüzde 1,57 olan beyin göçü oranı, 2025'te yüzde 2,19'a yükseldi. Son bir yılda kaydedilen 0,19 puanlık artış, 11 yıllık dönemin en yüksek yıllık artışı oldu.
Beyin göçündeki artışın 81 ilin 72'sine ve üniversite bölümlerinin yüzde 79'una yayıldığı belirtildi.
Raporun editörü Dr. Ömer Özdinç, “Beyin göçü artık birkaç seçkin bölümün ya da büyükşehirlerin meselesi değil, ülkenin geneline yayılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

2023 YILINDAKİ GÖÇ DALGASI HENÜZ VERİLERE YANSIMADI
Raporda, 2023 yılında yaşanan yüksek göç hareketinin henüz beyin göçü istatistiklerine tam olarak yansımadığı vurgulandı.
TÜİK'in hesaplama yönteminde, mezunların beyin göçü kapsamında değerlendirilmesi için belirli bir süre yurt dışında yaşamış olmaları gerekiyor. Bu nedenle 2025 yılı göstergesi, en geç 2022'de yurt dışına yerleşenleri kapsıyor.
Türkiye'den yurt dışına göç eden Türk vatandaşlarının sayısı 2022'de 140 bin seviyesindeyken 2023'te 291 bine yükseldi. Ancak bu rakamlar yalnızca üniversite mezunlarını değil, bütün eğitim düzeylerini içeriyor.
Özdinç, “Bugün konuştuğumuz yüzde 2,19 bir dikiz aynası. 2023'te yaşanan büyük çıkış henüz bu rakamların içinde değil. Asıl tabloyu 2026 ve 2027 verilerinde göreceğiz” ifadelerini kullandı.

ALMANYA İLK KEZ ABD'Yİ GERİDE BIRAKTI
Türk üniversite mezunlarının en fazla yöneldiği ülke Almanya oldu. Almanya'nın göç eden mezunlar arasındaki payı 2021 yılında yüzde 15,3 iken 2025'te yüzde 22'ye yükseldi.
Böylece Almanya, yüzde 16,9 paya sahip ABD'yi geride bırakarak ilk sıraya yerleşti. Almanya ve ABD'yi yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada takip etti.
Avrupa ülkelerinin toplam payı ise aynı dönemde yüzde 36'dan yüzde 48'e çıktı.
EN YÜKSEK BEYİN GÖÇÜ BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİKTE
Beyin göçü oranının en yüksek olduğu eğitim alanı yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi.

Bölümlere göre yapılan değerlendirmede moleküler biyoloji ve genetik yüzde 13,1, işletme mühendisliği yüzde 13, matematik mühendisliği yüzde 11, elektronik mühendisliği yüzde 10,9 oranlarıyla öne çıktı.
Raporda, sağlık alanındaki beyin göçü oranının son yıllarda yüzde 33 arttığı, tıp mezunlarında oranın 1,5 katına, fizyoterapi mezunlarında ise yaklaşık iki katına çıktığı belirtildi.

İSTANBUL İLK SIRADA, SAMSUN 39. SIRADA
2025 yılı il bazlı beyin göçü sıralamasında İstanbul yüzde 4 ile ilk sırada yer aldı. İstanbul'u yüzde 3,5 ile İzmir, yüzde 2,9 ile Ankara, yüzde 2,3 ile Eskişehir ve yüzde 2,1 ile Yalova takip etti.
Samsun ise yüzde 1'lik beyin göçü oranıyla 39. sırada bulunurken, geçen yıla göre sınırlı bir artış kaydedildi.
Türkiye genelinde üniversite mezunlarının yurt dışına göçünde artış yaşanmasına rağmen, Samsun'un il bazlı oranı ülke ortalamasının altında kaldı.

TÜRKİYE NİTELİKLİ İŞ GÜCÜ ÇEKMEKTE ZORLANIYOR
SER Akademi raporunda, Türkiye'nin yurt dışına giden nitelikli insan kaynağını karşılayacak düzeyde yabancı uzman ve araştırmacı çekemediği değerlendirmesine de yer verildi.
Türkiye'deki öğretim üyelerinin yalnızca yüzde 1'inin yabancı uyruklu olduğuna dikkat çekilirken, doktora mezunu yabancıların çalışma izni başvurularının 2 bin 300'e gerilediği belirtildi.
Raporun editörü Dr. Ömer Özdinç, “Her ülke beyin göçü verir, mesele bunun karşılığında beyin göçü alıp alamadığınız. Nitelikli insan gönderiyoruz ama dışarıdan nitelikli insan çekemiyoruz” ifadelerini kullandı.
İlgili Haberler
Yorumlar (0)
Bu içerik için henüz onaylanmış yorum yok.








