Bir milletin kaderinin değiştiği gün 19 Mayıs

Mondros Mütarekesi imzalanmış, savaşta geçit verilmeyen düşman gemileri Çanakkale Boğazı'ndan geçerek İstanbul'a demirlemiş, İzmir işgal edilmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 16 Mayıs'ta, Milli Mücadele için "Bandırma Vapuru" ile yola çıkar.

Samsun ve çevresindeki Rumlar, 17-18 Mart 1919 tarihinde Samsun'a asker çıkaran İngilizleri de arkalarına alarak, yaptıkları çete baskınlarıyla kargaşa çıkararak, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi gereği bölgeyi İtilaf Devletlerinin işgaline açmak istemektedir.

BÖLGE KARIŞIKTI 

Rumların bu oyunlarına karşı Türk halkı kendini savunmak için teşkilatlanmaya, can ve mal güvenliklerini korumaya çalışınca bundan endişe duyan İngiliz Yüksek Komiserliği ve Karadeniz Ordusu Başkumandanlığı, 21 Nisan 1919'da İstanbul Hükümetine bir nota vererek, bölgedeki gerilimin yatıştırılmasını, Rumlara karşı yapılan sözde saldırıların önlenmesini ister.
Bölgede asayişi sağlaması için 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, kurtuluş mücadelesi planlarıyla ve maiyetindeki 55 kişiyle bir cuma günü öğleden sonra o dönem adı ''Pandarme'' olan yolcu gemisiyle Samsun'a doğru yola çıkar.

FIRTINALI BİR GÜNDE YOLA ÇIKILDI 

Fırtınalı bir pazartesi günü Samsun sahiline demir atan, bilinen adıyla Bandırma Gemisi'ndeki Mustafa Kemal ve arkadaşlarını, ilk olarak Havuzlu İsmail'in kullandığı sandalla Kurmay Binbaşı Mahmut Ekrem Bey karşılar. Mustafa Kemal ve arkadaşları, Samsun'a ilk adımlarını Reji İskelesi'nden atar. Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış ancak bir tek Fransızlara ait Reji İskelesi sağlam kalmıştır. Fransızlar o dönemde Samsun'da kurulu bir fabrikada sigara üretmektedir. İskelenin adı bu nedenle Tütün İskelesi olarak da geçmektedir.

Güvertede bulunan Mustafa Kemal'in yanına giden Mahmut Ekrem Bey selam verir ve ''Hoş geldiniz Paşam'' diyerek Mustafa Kemal'i Samsun'da ilk karşılayan kişi olur. Kurtuluş mücadelesini başlatacak Mustafa Kemal'i karaya ise Karakaş Mustafa lakaplı kayıkçı çıkarır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Samsun'dan başlattığı Milli Mücadele Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile sonuçlanır AA