Kiralık konut piyasasında artan talep, bazı ev sahiplerinin kiracı adaylarından istediği belgelerin kapsamını genişletti. Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, Findeks kredi notu ve kredi kartı limitinin yanı sıra eski ev sahibinden referans ve sosyal medya incelemesi de gündeme geldi.
Kiralık konut bulmak isteyen vatandaşların karşılaştığı şartlara yenileri eklendi. Sektör temsilcilerinin aktardığına göre bazı mülk sahipleri, kiracı adaylarının yalnızca gelir durumunu değil, çalışma geçmişini ve yaşam tarzını da ayrıntılı şekilde incelemeye başladı. Özellikle yüksek kira bedeline sahip konutlarda, kiracı adaylarından düzenli gelirlerini gösteren resmî belgeler talep edildiği belirtildi. Bazı ev sahiplerinin bir yıllık peşin kira, kefil ve yüksek depozito gibi şartlar ileri sürdüğü de aktarıldı.
KREDİ KARTI LİMİTİNE KADAR SORULUYOR
Bazı ev sahiplerinin kiracı adaylarından maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri ve Findeks kredi notu istediği belirtildi. Taleplerin kimi zaman kiracının kredi kartı limitine kadar uzandığı ifade edildi. Kiracı adayının çalıştığı iş yeri ve aynı kurumda ne kadar süredir görev yaptığı da incelenen bilgiler arasında yer aldı. Bazı ilanlarda birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira, gelir belgeli kefil ve yüksek depozito şartlarının bulunduğu kaydedildi.
ESKİ EV SAHİBİNDEN REFERANS İSTENİYOR
Kiracı seçiminde öne çıkan yeni uygulamalardan birinin de önceki ev sahibinden referans talebi olduğu bildirildi. Mülk sahiplerinin bu yöntemle kiracı adayının kira ödeme düzenini, komşularıyla ilişkisini ve konutu nasıl kullandığını öğrenmeye çalıştığı aktarıldı.
Bazı ev sahiplerinin sözleşme öncesinde kiracı adaylarının sosyal medya hesaplarını da incelediği öne sürüldü. Evcil hayvan, evden çalışma düzeni, yaşam tarzı ve evde kalacak kişi sayısının seçim sürecinde etkili olabildiği belirtildi.
“SIFIR RİSKLE HAREKET ETMEYE ÇALIŞIYORLAR”
Gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, ev sahiplerinin taleplerindeki artışı kira uyuşmazlıkları ve tahliye süreçleriyle ilişkilendirdi.
Gözüpek, şu ifadeleri kullandı:
“Eskiden mal sahipleri için sadece düzenli bir gelir beyanı yeterliyken, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven problemini zirveye taşıdı. Artık mülk sahipleri, evlerini bir yatırım aracı olarak güvence altına almak istiyor ve sıfır riskle hareket etmeye çalışıyor. Kentsel dönüşümle birlikte artan talep de ev sahiplerinin elini güçlendirdi. Arzın bu kadar kısıtlı olduğu bir ortamda, ne yazık ki kuralları tamamen mal sahibi koyar hâle geldi.”
EV SAHİPLERİNİN TALEPLERİ ARTTI
Bazı mülk sahiplerinin kiracı adaylarından talep ettiği belge ve şartlar şöyle sıralandı:
- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü
- Banka hesap hareketleri
- Findeks kredi notu ve kredi kartı limit bilgisi
- Gelir belgeli veya devlet memuru kefil
- Önceki ev sahibinden sözlü ya da yazılı referans
- Birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira
- Yüksek depozito
- Evcil hayvana ilişkin taahhütname
“TAM BİR YIL KİRA ALAMADIM”
Yaşadığı süreci anlatan ev sahibi Ahmet Cantanır, kiracısının ilk aylardan sonra kira ödemelerini aksattığını söyledi.
Cantanır, “Kiracım ilk birkaç ay düzenli ödedikten sonra bahaneler üretmeye başladı. Tam bir yıl boyunca evimde bedava oturdu. Ne kiramı alabildim ne de yasal olarak hemen çıkarabildim. Mahkeme süreçleri zaten yıllar sürüyor. Bu süreçte hem maddi hem manevi olarak tükendim. Şimdi yeni birine evimi verirken elbette en ince ayrıntısına kadar araştıracağım. İnsanlar bize kızıyor ama kimse bana haksızsın demesin. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yiyor” dedi.
“ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ AŞILMAMALI”
Avukat Volkan Karabağ ise ev sahiplerinin mülklerini koruma isteğinin hukuken anlaşılabilir olduğunu ancak talep edilen bilgilerin kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği sınırlarını aşmaması gerektiğini belirtti.
Karabağ, “Kiracı adayları, paylaşmak istemedikleri kredi kartı limiti, detaylı banka dökümü gibi hassas verileri vermeye kesinlikle zorlanamaz. Fakat ev bulmaya çalışan vatandaş çaresiz kalıyor ve barınma ihtiyacı uğruna bu zorlu mülakat çarkından geçmek mecburiyetinde bırakılıyor” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Tuğçe Gevşek
