Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için birçok formül konuşulmuş ancak son noktayı ise Çalışma Bakanı Vedat Bilgin koymuştu. Bakan Bilgin milyonlarca EYT’linin merak ettiği formüle ilişkin masalarında sadece tek bir seçenek olduğunu söyleyerek Aralık ayını işaret etti. Bilgin dün son olarak yaptığı açıklamasında ise prim gün sayısı sorununa ilişkin bir düzenleme yapacaklarını belirtti. Peki “EYT ne zaman çıkacak?”, “EYT’de masadaki formüller neler?”, “Prim gün sayısı nasıl eşitlenecek?” İşte Emeklilikte Yaşa Takılanlar için son yaşanan gelişmenin detayları…
PRİM GÜN SAYISI FARKLILIĞINA DÜZENLEME
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin dün milyonlarca EYT’liyi heyecanlandıran bir açıklamada bulundu. Prim gün sayısı konusunda bir düzenleme yapılacağını bildiren Bakan Bilgin, “Çözülebilecek sorunları hemen çözmemiz lazım. Prim gün sayısındaki farklılık ciddi bir sorun. Bunu eşitlememiz lazım. Bunu eşitleyecek bir düzenlemeyi yapacağımızı size söyleyeyim. Burada emekliliği hak etme şartlarını standardize etmemiz lazım. Bu hem farklı mesleklerde çalışan insanlar arasında adaletsizlik duygusunun oluşmasını ortadan kaldırır hem de devletle toplum arasındaki güven duygusunu güçlendirir. Çalışma Bakanlığı her insanımızın yanındadır” ifadelerini kullandı.
EYT’DE PRİM EŞİTLEME NASIL OLACAK?
Bakanın açıklamaları sonrası EYT’liler prim gün sayılarının nasıl eşitleneceğini merak ederken Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’dan masaya getirebilecek formüllere ilişkin değerlendirme geldi. SGK uzmanı, “EYT’lilerde 8 Eylül 1999 tarihine kadar ilk defa sigortalı olanlar 5 bin gün ile SSK’dan emekli olmalı. Çünkü kendileri ilk sigortalı olduğunda böyle bir hakkı vardı. Bağ-Kur ve emekli sandığında 7200 ve 9000 gün. Ancak SSK’da 5000 günden fazla prim gün sayısı olanlar da dahil herkesin EYT’li statüsüne alınması lazım. Primi az olan da çok olan da aynı şekilde emekli olacak. Ancak iş emekli aylığına gelindiğinde 5 bin gün ile emekli olan ile 9 bin gün ile emekli olanın aylıklarının farklı verilmesi lazım. Yani fazla çalışılan günlerin bir anlamı olmalı” dedi.
MAAŞ ŞARTLARI HESAPLANIYOR
Bakanlığın hazırladığı teknik çalışmada en önemli konulardan biri ise maaş hesaplaması. EYT'lilerin emekli oldukları tarihte primlerine ve kazançlarına göre maaş belirlenecek. Buna göre üç dönem esas alınacak. 1999 öncesi 1999 ile 2008 arası ve 2008 sonrası dönem değerlendirilerek üç ayrı hesaplama yapılacak. Bu üç hesap birleştirilerek emekli maaşı ortaya çıkartılacak. Kapsam ve emekli olacak kişi sayısı belli olduktan sonra yine maliyet de hesaplanacak. Böylece ödenecek maaşların miktarı ve bütçeye maliyeti de ortaya çıkmış olacak.
İLK MAAŞLAR ŞUBAT AYINDA
Ekim ayının ortasında başlayacak bütçe görüşmelerinin en erken Aralık ayında belli olması bekleniyor. Bu gelişmenin ardından her Aralık ayının en önemli gündem maddesi olan asgari ücret zam görüşmeleri de başlayacak. Asgari ücret ile birlikte daha önce Ocak ayı işaret edilen EYT yasasının da Meclis’e gelmesi bekleniyor. Konunun Meclis’e taşınmasının ardından 2023 yılı bütçesinin belirlenmesiyle Ocak ayında yürürlüğe gireceği belirtiliyor. Sayıları 6 milyonu aşkın EYT’linin ocak ayında yasa çıktıktan sonra yapacakları emeklilik başvurusu sonrası Şubat ayında ilk maaşlarını alması bekleniyor.
