İran'dan ABD'ye füze mesajı! Yer altı tesislerindeki hareketlilik dikkat çekti

ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarının ardından bölgeden gelen yeni bilgiler, Tahran'ın füze programının tamamen devre dışı bırakılıp bırakılmadığı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

ABD yönetimi, operasyonlarda İran'ın askeri ve füze altyapısına ağır hasar verildiğini savunurken, bazı İran tesislerinde saldırıların ardından yeniden hareketlilik yaşandığı öne sürüldü.

YER ALTI TESİSLERİNDE YENİDEN HAREKETLİLİK İDDİASI

ABD'li yetkililerin Wall Street Journal'a verdiği bilgilere göre, İran'daki bazı askeri tesislerde saldırıların ardından faaliyet yeniden başladı.

ABD operasyonlarının hedefleri arasında İran'ın balistik füze stokları ile yeni füze üretme kapasitesi bulunuyordu. ABD'li yetkililer, İran'ın savunma sanayisi altyapısının yaklaşık yüzde 85'inin yok edildiğini öne sürmüştü.

Ancak yeni değerlendirmeler, saldırılardan geriye kalan kapasitenin İran'ın füze programını yeniden hareketlendirmesine imkan sağlayabileceği yönündeki iddiaları gündeme getirdi.

“FABRİKAYI VURURSUNUZ AMA DEPO KALIR”

İran Araştırmaları Merkezi araştırmacılarından Oral Toğa, ABD'nin üretim altyapısına yönelik değerlendirmeleriyle yeni istihbarat bilgilerinin aynı kapasiteyi ifade etmediğini belirtti.

Toğa'ya göre ABD'nin değerlendirmesi üretim altyapısına, yeni bilgiler ise daha önce üretilmiş parçaların yer altında monte edilmesine ilişkin.

Toğa, “Fabrikayı vurursunuz ama depodaki hazır parçalar yerinde kalır” değerlendirmesinde bulundu.

İran'ın savaş öncesinde tamamlanmış savaş başlıkları, füze gövdeleri ve yönlendirme birimleri stokladığı belirtilirken, bu parçaların yeni füze montajında kullanılabileceği öne sürüldü.

YÜZLERCE, HATTA BİNLERCE FÜZE İDDİASI

ABD'li bir yetkilinin değerlendirmesine göre İran'ın elindeki hazır parçalarla en az birkaç yüz füze monte edilebileceği öne sürüldü.

King's College London'dan eski CIA analisti Jim Lamson ise bu sayının binlere ulaşabileceğini değerlendirdi.

Faaliyetlerin Hocir dahil olmak üzere bazı yer altı tesislerinde tespit edildiği aktarılırken, İran'ın hava saldırılarından korunmak amacıyla yeni yer altı tesisleri inşa ettiği de öne sürüldü.

ÜRETİM İLE MONTAJ ARASINDAKİ FARK

İran'ın elindeki hazır parçaları kullanarak füze monte etmesiyle yeni füze üretmesi aynı süreç olarak değerlendirilmiyor.

Mevcut stokların kullanılması kısa vadede füze montajının devam etmesini sağlayabilir. Ancak stokların tükenmesi halinde İran'ın yeniden üretim yapabilmesi için hasar gören sanayi altyapısını toparlaması ve gerekli ham madde ile ekipmanlara ulaşması gerekiyor.

Toğa da bu ayrıma dikkat çekerek, “Stoktan monte etmek envanteri tüketir. Yani sonu olan bir iş. Gerçek üretimin sürmesi için yukarıdaki sanayi altyapısının çalışması lazım” ifadelerini kullandı.

KATI YAKITLI FÜZELER ÖNE ÇIKIYOR

İran'ın füze kapasitesiyle ilgili tartışmalarda katı yakıtlı sistemler de öne çıkıyor.

Sıvı yakıtlı füzelerde fırlatma öncesinde yakıt yüklemesi yapılması gerekirken, katı yakıtlı sistemlerin daha uzun süre kullanıma hazır şekilde tutulabilmesi operasyonel açıdan farklı bir avantaj sağlıyor.

Toğa, İran'ın katı yakıtlı sistemlerinin önemine dikkat çekerek, “Katı yakıtlı sistem ise atışa hazır halde depolanabilir. Yani karşı tarafa kalan uyarı süresi kısalır” dedi.

İRAN'IN TEDARİK ZİNCİRİ DE GÜNDEMDE

İran'ın füze programının yeniden güçlendirilip güçlendirilemeyeceği konusunda dış tedarik imkanları da önem taşıyor.

İran'ın özellikle füze üretiminde ihtiyaç duyduğu bazı malzemeler konusunda Çin kaynaklı tedarik ağlarına başvurduğu öne sürüldü.

Ancak mevcut tabloda deniz ulaşımındaki kısıtlamaların İran'ın ihtiyaç duyduğu malzemeleri ülkeye ulaştırmasını zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle İran'ın kısa vadede elindeki stoklarla montaj faaliyetlerini sürdürmesi mümkün olsa da, üretimi savaş öncesindeki seviyelere taşımasının daha farklı koşullara bağlı olduğu belirtiliyor.

WASHINGTON İÇİN YENİ TARTIŞMA

Ortaya atılan yeni iddialar, ABD'nin İran operasyonunun sonuçlarına ilişkin açıklamalarını da yeniden tartışmaya açtı.

Washington, İran'ın füze ve savunma altyapısının ağır hasar aldığını savunuyor. Ancak yer altı tesislerinde yeniden faaliyet tespit edildiği yönündeki iddialar, “İran'ın füze programı tamamen bitirildi mi?” sorusunu gündeme getiriyor.

İran'ın elindeki hazır parçaları kullanarak yeni füzeler monte edebilmesi halinde, ABD'nin operasyonunun İran'ın füze kapasitesini ne ölçüde ve ne kadar süreyle gerilettiği tartışması devam edecek.

İRAN'DAN DİKKAT ÇEKEN MESAJ

İran Savunma Bakanlığı tarafından yapılan ve “Yakında buzdağının ucunu göreceksiniz” ifadelerinin yer aldığı açıklama da füze kapasitesi tartışmasının dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

Bu açıklama, İran'ın elinde hâlâ kullanılabilir askeri kapasite bulunduğu yönündeki mesaj olarak değerlendirildi.

ABD açısından ise yeni tesislerdeki hareketlilik, İran'ın füze programının tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade geriletilmiş ancak yeniden toparlanma ihtimali bulunan bir kapasite olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sorusunu gündeme taşıdı.