Milyonlarca EYT'linin gözü kulağı düzenlemenin kimleri kapsayacağı ve özlük haklarına ne şekilde yansıyacağında. Bu konuda son açıklama dün Bakan Bilgin'den gelmişti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, EYT ile ilgili tek formül üzerinde çalıştıklarını belirterek, "'Niye şimdi açıklamıyorsunuz' diyenler var. Bir defa çalışmamız bitmedi. İkincisi, adım adım açıklıyoruz. Zaten açıklasak da ocaktan sonra uygulamaya sokulacak. Şimdi açıklamanın bu anlamda acelesi yok" dedi.
EYT'DE MAAŞ VE TAZMİNAT HESABI
EYT düzenlemesinde prim ve yıl şartını tamamlayanlar öne çıkarken bu şartları eksik olanlar da tamamladıkları tarihlerde emeklilik hakkına kavuşacak.
Sabah'tan Faruk Erdem'in haberine göre, EYT kapsamında emekli olacak olan sigortalılar başvurdukları aydan sonraki ayın başından itibaren maaş hakkına kavuşacak. Yani aralık ayında başvuran bir EYT'linin emekli maaşı 1 Ocak tarihinden itibaren hesaplanacak. Hesaplama ise üç ayrı dönem için yapılacak.
Habere göre, burada öncelikli olarak 2000 yılı ve öncesi döneme bakılacak. Bu dönem için Aylık Bağlama Oranı (ABO) yüksek tutulurken ayrıca bir güncelleme katsayısı kullanılıyor.
Ardından 2000 ile 2008'in 10. Ayına kadarki dönem için bir hesaplama yapılacak. Burada Aylık Bağlama Oranı biraz düşerken devreye büyüme hızının katkısı giriyor. Böylece bu dönem için ayrı bir hesaplama daha yapılıyor.
2008'in 10. ayı sonrası dönem için yapılan hesaplamada ise yeni bir ABO (Aylık Bağlama Oranı) büyüme hızının yüzde 30'u ve bir önceki yılın enflasyon rakamı dikkate alınıyor.
Böylece üç ayrı yapılan hesaplar birleştirilerek EYT'linin emekli maaşı ortaya çıkartılıyor. Burada yüksek maaş SGK'ya bildirilen kazançlara göre ortaya çıkıyor. Üç ayrı hesapta tüm maaşlar dikkate alındığı için kazançları yüksek bildirilen EYT'liler yüksek maaş alacak.
EYT'LİYE TAZMİNAT NASIL HESAPLANACAK?
Maaş hesabının dışında EYT'liler için bir de tazminat ödemesi yapılacak. EYT'lilerin büyük kısmı şu anda belli işyerlerinde çalışıyorlar. Emeklilik kararı aldıklarında tazminat hakkına da kavuşacaklar.
Yasalarımız aslında işten kendi isteği ile ayrılanların tazminat almasına izin vermiyor. Ancak bunun istisnaları bulunuyor. İstisnalarından birisi de emeklilik.
Dolayısıyla emeklilik için işten ayrılacak bir EYT'li istifa etmesine rağmen tazminatı hak ediyor. Burada ihbar tazminatı ise oluşmuyor ancak kıdem tazminatı ödeniyor.
Kıdem tazminatı son brüt maaş üzerinden çalışılan süreye göre hesaplanıyor. Burada her yıl Ocak ve Temmuz aylarında belirlenen kıdem tazminatı tavanı bulunuyor.
Buna göre şu anda her yıl için ödenecek en yüksek kıdem tazminatı 15 bin 371 lira. Bu tavan Ocak ayında memur maaşlarına gelecek artış oranında yükselecek.
Şu anda memurlar için toplu sözleşme artışı yüzde 8. Bunun üzerine enflasyon farkı da gelecek. Burada enflasyon beklentilerine göre ortalama yüzde 30-40 arasında bir artış geldiği var sayılırsa tavan tazminat da 19.982 lira ile 21.519 lira arasında değişecek.
Tazminat hesabı yapılırken son brüt maaşa bakılacak. Ancak brüt maaş hesabında sadece kazanç değil yıl içinde ödenen tüm nakit paralar da katılıyor. Buna giydirilmiş brüt ücret deniliyor. HaberGlobal
