Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, Karadeniz’de deniz ticareti, lojistik, enerji, gıda, sigorta ve çevre alanlarında oluşan risklere ilişkin açıklamalarda bulundu. Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle bölgedeki ticari faaliyetlerin etkilendiğini belirtti. Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkeler ile uluslararası kurumların katılımıyla Samsun’da “Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi” düzenlenmesini önerdi. Hazırlanan ön raporun ilgili kurumlarla paylaşıldığı bildirildi.
SAMSUN’DA ULUSLARARASI ZİRVE ÖNERİSİ
SAMSİAD Başkanı Eldemir, Karadeniz’de ticaret güvenliğinin sağlanması için ortak bir çalışma zemini oluşturulması gerektiğini ifade etti. Önerilen zirvede Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği, Dünya Bankası, EBRD, BSEC, liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve iş dünyasının yer alması planlandı.
Eldemir, söz konusu buluşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almak amacı taşımadığını belirtti. Zirvenin amacının sivil deniz ticaretinin güvenliğini artırmak, bölgesel ticaretin sürdürülebilirliğini desteklemek ve ortak çözüm yolları geliştirmek olduğunu aktardı.
SAMSİAD tarafından hazırlanan “Karadeniz’de Deniz Ticareti Güvenliği, Lojistik ve Çevre Riskleri” başlıklı ön raporun ilgili ticaret müşavirlikleri, kamu kurumları ve iş dünyası kuruluşlarıyla paylaşıldığı belirtildi.
Eldemir, “Karadeniz’in Davos’u Samsun’da” şeklinde ifade edilebilecek zirvenin amacının herhangi bir ülkeyi suçlamak değil, sivil deniz ticaretinin güvenliğini sağlamak, bölgesel ticaretin sürdürülebilirliğini korumak ve ortak çözüm mekanizmaları geliştirmek olduğu vurguladı.
KARADENİZ’DE GEMİ YOĞUNLUĞUNA DİKKAT ÇEKTİ
Eldemir, bölgedeki sorunların somut göstergelerinden birinin gemi yoğunluğu olduğunu söyledi. İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın Ağustos 2026 verilerine göre Karadeniz limanları, demir sahaları ve tersanelerde yaklaşık 100 geminin beklediğini belirtti. Bu gemilerin yaklaşık 35’inin Samsun, 22’sinin ise Sinop demir sahasında bulunduğunu ifade eden Eldemir, yaşananların münferit olayların ötesine geçtiğini dile getirdi.
Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının yalnızca gemilere yönelik saldırılarla sınırlı olmadığını belirten Eldemir, enerji, gıda, ihracat, sigorta, lojistik ve çevre alanlarında etkilerin ortaya çıktığını kaydetti.
“SORUN YALNIZCA GEMİLERİN VURULMASI DEĞİL”
Eldemir, Birleşmiş Milletler ve IMO tarafından paylaşılan değerlendirmelerde Karadeniz ve Azak Denizi’nde deniz taşımacılığına yönelik saldırıların sürdüğüne dikkat çekildiğini aktardı. Bölgedeki saldırılar nedeniyle hasar gören veya mürettebatı tahliye edilen gemilerin yeni riskler oluşturabileceğini belirten Eldemir, kontrolsüz şekilde bekleyen gemilerin diğer deniz araçları, kıyılar ve çevre güvenliği açısından sorun oluşturabileceğini söyledi.
Eldemir, “Sorun artık yalnızca gemilerin vurulması veya seferlerin aksaması değildir. Bunun enerjiye, gıdaya, ihracata, sigortaya, lojistiğe ve çevre güvenliğine uzanan bir etkiler zinciri var” ifadelerini kullandı.
ENERJİ VE GIDA TEDARİK ZİNCİRİNE ETKİ
Karadeniz’de yaşanan gelişmelerin kömür, tahıl ve diğer stratejik ürün taşımacılığını etkileyebileceğini belirten Eldemir, lojistik süreçlerde yaşanan aksaklıkların maliyet baskısını artırabileceğini ifade etti. Türkiye’nin ihracat kalemlerinden narenciyenin de bölgedeki güvenlik sorunlarından etkilendiğini aktaran Eldemir, ticari hareketliliğin devamlılığı için önlem alınması gerektiğini söyledi. Eldemir, “Bugün bir geminin limana ulaşamaması, yarın sanayicinin enerji maliyeti, çiftçinin girdi maliyeti veya ihracatçının kaybı olarak karşımıza çıkabilir” dedi.
SAMSİAD’DAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
SAMSİAD’ın hazırladığı ön raporda Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru oluşturulması, ticari gemilerin güvenli seyrini sağlayacak uluslararası mekanizmaların geliştirilmesi ve deniz ticaretinin yeniden başlatılmasına yönelik plan hazırlanması önerildi. Raporda ayrıca ticari gemiler için uluslararası sigorta ve reasürans mekanizması kurulması, hasarlı veya mürettebatsız gemilere yönelik acil müdahale sistemi oluşturulması ve stratejik yükler için güvenli transfer mekanizmalarının geliştirilmesi başlıkları yer aldı.
SAMSİAD, Samsun merkezli “Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi” kurulmasını da öneriler arasında sıraladı.
“SAMSUN ÇÖZÜMÜN KONUŞULDUĞU ŞEHİR OLMALI”
Eldemir, Samsun’un limanı, lojistik altyapısı ve sanayi kapasitesiyle bölgesel çözüm arayışlarında önemli bir merkez olabileceğini ifade etti. “Samsun yalnızca krizin etkilerini yaşayan bir şehir olmamalı, çözümün konuşulduğu şehir olmalıdır” diyen Eldemir, uluslararası kurumların ve iş dünyasının Samsun’da bir araya getirilebileceğini belirtti.
Eldemir açıklamasını, “Karadeniz ticareti savaşın dışında kalmalıdır. Karadeniz’de ticaretin güvenliği için Samsun’da buluşalım” sözleriyle tamamladı.
Kaynak: Doğukan Sırgancı
