ÖZEL HABER | Ticaret Bakanlığının Ordu ve Giresun fındık piyasasına yönelik başlattığı denetimde Samsun’un yer almaması, kent genelindeki ziraat odası başkanlarının tepkisine neden oldu. Fındık üretiminde üç önemli ilçenin oda başkanları, kentin fındık sektöründeki öncü konumuna dikkat çekerek denetimlerin Samsun’da da yaygınlaştırılması çağrısı yaptı.
ÜÇ BAŞKAN AYNI TALEP
Ticaret Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde fındık piyasasındaki fiyat oluşumu ve piyasa işleyişine yönelik olarak Ordu ve Giresun'da denetim başlatmıştı. 4 ticaret borsasına müfettiş görevlendirilirken, Samsun'un denetim kapsamındaki şehirler arasında yer almaması dikkat çekmişti.
Konuyla ilgili olarak Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, Salıpazarı Ziraat Odası Başkanı Zafer Ersoy ve Ayvacık Ziraat Odası Başkanı Erdal Avcı yaptıkları açıklamalarla Samsun’a da denetim istedi.
DEVLET PİYASADA ROL ALMALI
Oda başkanları Samsun’un da fındık piyasasına yönelik denetim kapsamına alınması gerektiğini belirterek, devletin piyasada daha etkin rol üstlenmesi çağrısında bulundular. Üreticinin düşük fiyat, randıman kesintileri ve alım süreçlerindeki sorunlar nedeniyle mağdur edildiğine dikkat çeken başkanlar, denetimlerin artırılması ve üreticinin emeğinin karşılığını alması için kamu kurumlarının harekete geçmesi gerektiğini savundular. Oda başkanları, mevcut uygulamaların çiftçinin yükünü ağırlaştırdığını belirterek fındık piyasasında üreticiyi koruyacak düzenlemelerin hayata geçirilmesini talep ettiler.
SANAYİCİ ÜRETİCİYE SAHİP ÇIKMALI
Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, üreticinin yaşadığı mağduriyeti unutmayacağını belirterek, sanayicilere çiftçiye sahip çıkılması çağrısı yaptı. Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, Samsun’un da Ordu ve Giresun gibi denetim yapılacak borsalar arasında yer alması gerektiğini vurgulayarak, “Çarşamba, kaliteli fındığın olduğu bir bölge. Verim anlamında da yüksek üretim yaptığımız bahçelerimiz var. Üretici korunmalı. Denetim yapılmalı” dedi.
Ticaret Bakanlığı’nın Ordu ve Giresun’daki dört ticaret borsasında fındık piyasasına yönelik denetim başlatmasına ilişkin değerlendirme yapan Aydemir, fındık fiyatlarında yaşanan düşüş ve düşük randıman gerekçesiyle yapılan alımları değerlendirdi.
İLAÇLAMA ZAMANI ÖNEMLİ
Başkan Aydemir, bu yıl Karadeniz Bölgesi’nin yoğun yağış aldığını söyleyerek, bölgedeki hava şartlarının üretimi etkilediğini belirtti. Yağışların yanı sıra külleme hastalığının da fındık kalitesinde etkili olduğunu ifade eden Aydemir, “Gerekli ilaçlamaların zamanında yapılmaması durumunda randıman düşebiliyor. Bu durum ürünün kalitesine de olumsuz yansıyor ” yorumunu yaptı.
ÜRETİCİ MAĞDURİYETİ UNUTMAZ
Fındık alımlarında sanayicilerin üreticiye destek olması gerektiğinin altını çizen Aydemir,”Üretici sektörün temel unsuru. Bizim sanayicilerimiz bu dönemde üreticilerimize biraz daha sahip çıkmalı. Sanayiciler üreticiler sayesinde ayakta kalıyor bu sebeple üreticinin mağdur edilmemesi gerekli. Bizim çiftçimiz mağduriyet yaşarsa bunu unutmaz. Üretici emeğinin karşılığını almalı” ifadelerini kullandı.
DEVLET PİYASA OLMALI
Salıpazarı Ziraat Odası Başkanı Ersoy, TMO alımlarındaki kesintilerin azalması gerektiğini vurgulayarak, kamu otoritesinin piyasada olması gerektiğini belirtti.
Salıpazarı Ziraat Odası Başkanı Zafer Ersoy, fındık piyasasında yaşanan gelişmeleri değerlendirerek, piyasanın tamamen serbest bırakılmaması gerektiğini vurguladı. Ticaret Bakanlığı’nın Ordu ve Giresun’daki dört ticaret borsasında yaptığı denetimleri hatırlatan Ersoy, “Samsun’da da denetim yapılmalı. Devlet piyasada daha etkin olmalı, piyasa bu şekilde bırakılmamalı. Devlet gücünü göstererek sürecin içinde olmalı” dedi.
Fındık alımlarına da değinen Ersoy, Toprak Mahsulleri Ofisi uygulamalarına dikkat çekerek, “Yapılacak uygulama belli; Toprak Mahsulleri Ofisi parayı bir haftada ödeyecek, miktarına göre herkesin fındığını alacak” diye konuştu.
VATANDAŞ EZİLMEMELİ
Fındık fiyatlarının 140 TL seviyelerine gerilemesi ve düşük randıman gerekçesiyle yapılan alımlar hakkında konuşan Başkan Ersoy, “Devlet çok daha önceden kendini göstermeliydi. Devlet piyasada olmalıydı. Bunlar hiç olmamalıydı” ifadelerini kullandı.
Ersoy, çiftçinin yaşadığı sıkıntılara dikkat çekerek, “Ben sahadayım, sürekli tarladayım. Toprak Mahsulleri Ofisi’ni ziyaret ediyorum. Çiftçi çok dertli. Devlet sahada olmalı, vatandaşı ezdirmemeli. Yaşanan sorunlar sosyal etkiler oluşturabilir. Bunlar ilerde sosyal patlamalara sebep olacaktır. Zarar ettim diye insanlar birbirleriyle kavga edecektir. Bunlar yaşanacak, göreceksiniz” açıklamasında bulundu.
KESİNTİLER AZALMALI
Fındık alımlarındaki kesintilere de değinen Ersoy şunları söyledi: “Kesintiler bu kadar olmamalı. Üç çürükten sonra oranların artırılması, zaten randıman düşüklüğü yaşayan üreticinin daha fazla kayıp yaşamasına neden oluyor. Serbest piyasada 140 lira diyoruz ama TMO da fındığı alırken 200-210 liraya düşüyor. Orada da bir sıkıntı var”
KOTA KALKARSA FİYAT YÜKSELİR
Ayvacık Ziraat Odası Başkanı Erdal Avcı, TMO’nun kotayı kaldırması halinde fındık fiyatının yükseleceğini vurgulayarak, “Devlet düşük randımanlı fındığı da almalı” dedi.
Ayvacık Ziraat Odası Başkanı Erdal Avcı, Samsun’un fındık üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, kentin Ordu ve Giresun’daki denetim sürecine dahil edilmemesine anlam veremediklerini belirtti.
Samsun’un özellikle doğu ilçelerinde yoğun fındık üretimi yapıldığını belirten Avcı, 2B kapsamındaki arazilerde yapılan üretimin de hesaba katılması halinde kentin üretim miktarının daha yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.
Başkan Avcı, “2B kapsamındaki arazilerdeki üretimleri de dahil ettiğiniz zaman Samsun’un fındık üretimi Ordu ve Giresun’dan daha fazla. 17 ilçenin 13’ünde fındık üretimi yapılıyor. Kesinlikle Samsun’dan başlayıp Ordu, Giresun ve Trabzon hattına doğru gidilmeliydi. Ankara’dan gelen ekipler kara yoluyla geldiyse Samsun’u geçmemeleri gerekirdi. Devlet gücünü göstererek sahada olmalı” dedi.
Fındık fiyatlarının üretici açısından beklentileri karşılamadığını belirten Başkan Avcı, TMO’nun uyguladığı kota sistemine dikkat çekti. Avcı, “Bunu daha önce de söyledik. TMO kotayı kaldırırsa tüccardaki fındık fiyatları da yükselişe geçer. Kota tamamen kaldırılmalı. Fındık alımındaki randıman ve kesinti üreticiyi zorluyor. Devlet tüccarın ya da çiftçinin kendi fındığının olup olmadığını takip edecek sistemi bugüne kadar kurmalıydı. Bunun eksikliği üreticiyi mağdur ediyor” diye konuştu.
Karadeniz’in yağışlı iklim şartlarının fındık kalitesini etkilediğini belirten Avcı, “Ayvacık ilçesinde fındığın daha üçte biri toplandı. Bu mevsim şartlarında çatlak oranlarının dikkate alınması gerekiyor. Çatlak fındık konusunda farklı bir alım modeli uygulanabilir. Çatlak fındığı seçip onu da ayrı şekilde alabilirler. Üreticinin kaliteli ürününün karşılığını alması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
'DEVLET DÜŞÜK RANDIMANI ALMALI'
Düşük randımanlı fındıkların da devlet tarafından alınması gerektiğini belirten Avcı, “Tüccar 35-38 randıman arasındaki fındığı alabiliyorsa devlet de almalı. Düşük randımanlı fındığı üretici 60-70 liraya satmak zorunda kalıyor. Devlet iki ayrı alım modeli uygulayabilir. Randımanı yüksek fındığı da düşük gelen fındığı da devlet almalı” çağrısında bulundu.
Başkan Avcı, TMO’nun mart ayına kadar fındık alması gerektiğini de kaydederek şunları söyledi: “TMO Bütün şubelerini açık tutmalı. Randevu sistemleri sürekli açık olmalı. Çiftçi tereddütte kaldığı zaman fındığını tüccara vermek zorunda kalmamalı.”
Kaynak: Hande Öznur DURAN
