Samsun'da mantar toplayanlar dikkat: Bu türler ölümcül olabilir

Samsun'da sonbahar aylarında ormanlık ve kırsal alanlarda kendiliğinden yetişen mantarlar, vatandaşların ilgisini çekiyor. Ancak doğadan toplanan mantarların bilinçsiz tüketimi, karaciğer ve böbrek yetmezliğine kadar uzanan ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, mantarların dış görünüşüne veya pişirilmesine güvenilmemesi gerektiğini vurgulayarak vatandaşları uyardı.

MANTARI PİŞİRMEK ZEHİRLENME RİSKİNİ ORTADAN KALDIRMIYOR

Mantar zehirlenmelerinin özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında arttığını belirten Uzm. Dr. Mustafa Çetin, doğadan toplanan mantarların tüketilmesinin ciddi risk taşıdığını ifade etti.

Çetin, "Şapkalı mantarların bünyesinde barındırdığı zehirli maddeler, sanıldığının aksine pişirmeyle veya dış hatlarının incelenmesiyle anlaşılamaz. Halk arasında doğru bilinen yanlışlara güvenilerek doğadan toplanan mantarlar, geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına ve doğrudan ölüme davetiye çıkarmaktadır"dedi. Bazı mantar zehirlerinin yüksek sıcaklığa dayanıklı olması nedeniyle kaynatma, kızartma veya uzun süre pişirme işlemleri zehirlenme tehlikesini ortadan kaldırmıyor.

İLK 2 SAAT VE 6 SAAT SONRASINA DİKKAT

Zehirlenme belirtilerinin mantarın türüne göre değişebildiğini aktaran Çetin, erken dönemde baş dönmesi, uyku hali, bulanık görme, tansiyon düşüklüğü, bulantı, kusma ve terleme görülebileceğini belirtti.

Çetin, "Mantar tüketiminden sonraki ilk 2 saat içerisinde gelişen vakalarda genellikle sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde ve boyunda kızarma, nabız hızlanması, ağızda metalik tat, bulantı, kusma ve terleme gibi semptomlar gözlenmektedir. Ancak çok daha tehlikeli olan ve 6 saatten sonra beliren zehirlenmelerde ise bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısını takiben doğrudan karaciğer ile böbrek yetmezliği gelişebilmektedir." ifadelerini kullandı.

Belirtilerin geç ortaya çıkması, mantarın güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Zehirlenmeden şüphelenildiğinde belirtiler beklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

SAMSUN'DA HANGİ MANTAR TÜRLERİ YETİŞİYOR?

Samsun'un ormanlık alanlarında yenilebilir türlerin yanı sıra zehirli ve ölümcül olabilen mantarlar da bulunuyor. Özellikle kuzugöbeği ve kanlıca adıyla bilinen mantarlar bölgede tanınırken, bunlara benzeyen zehirli türler ciddi tehlike oluşturuyor.

Samsun'daki mantar çeşitliliğine ilişkin araştırmalar ve yerel uyarılarda şu türler öne çıkıyor:

Kuzugöbeği mantarı (Morchella türleri)

YENİLEBİLİR TÜRLERİ VAR

Samsun ve çevresinde toplanan mantarlardan. Ancak zehirli yalancı kuzugöbeği türleriyle karıştırılabilir. Gerçek kuzugöbeği de çiğ veya yeterince pişirilmeden tüketilmemelidir.

Kanlıca mantarı (Lactarius türleri)

YENİLEBİLİR TÜRLERİ VAR

Bölgede bilinen orman mantarlarından. Kanlıca adı farklı mantarlar için kullanılabildiğinden, yalnızca halk arasındaki ismine güvenmek tehlikelidir.

İstiridye mantarı (Pleurotus ostreatus)

YENİLEBİLİR TÜR

Ağaç gövdelerinde yetişebilen bir tür. Kontrollü üretimi yapılan ve güvenilir satış noktalarından temin edilen kültür mantarları tercih edilmeli.

Köygöçüren (Amanita phalloides)

ÖLÜMCÜL ZEHİRLİ

Samsun için yapılan uyarılarda da yer alan bu tür, ağır karaciğer yetmezliğine ve ölüme neden olabilir.

Yalancı kanlıca (Omphalotus olearius)

ZEHİRLİ

Yenilebilir mantarlarla karıştırılabilen turuncu renkli bir tür. Tüketilmesi ciddi mide ve bağırsak şikâyetlerine yol açabilir.

Yalancı kuzugöbeği (Gyromitra türleri)

ÇOK ZEHİRLİ TÜRLERİ VAR

Kuzugöbeğiyle karıştırılabilen türleri bulunuyor. Bazı türleri ölümcül zehirlenmelere yol açabiliyor.

Not: Mantar görselleri örnektir, birebir aynı görüntüleri olmayabilir. Tavsiye üzerine oluşturulmuş bir haber değildir.

SAMSUN'DA MANTAR ZEHİRLENMESİNE KARŞI UYARI

Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan uyarılarda da bölgede yetişen kuzugöbeği ve kanlıca gibi mantarların zehirli benzerleriyle karıştırılabileceğine dikkat çekildi.

Ayrıca Samsun'un Alaçam ve Vezirköprü ilçeleri, Türkiye'deki zehirli mantar türlerinin dağılımını inceleyen çalışmalarda da yer alıyor. Bu nedenle doğadan toplanan mantarların yalnızca görünüşüne veya daha önce tüketilmiş olmasına güvenilmemesi gerekiyor.

AMBALAJLI KÜLTÜR MANTARLARI TERCİH EDİLMELİ

Uzm. Dr. Mustafa Çetin, marketlerden satın alınan mantarların da son tüketim tarihi ve ambalaj durumunun kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

Çetin,"Marketlerden temin edilen kültür mantarları dahi son kullanma tarihi geçmiş, ambalajı zedelenmiş ya da çürümeye başlamışsa kesinlikle tüketilmemelidir. Taze kültür mantarlarının dahi hassas bünyelerde alerjik reaksiyonlara ve anafilaktik şoka neden olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Unutulmamalıdır ki; doğadan toplanan 'bir tek mantar' bile sizi yoğun bakıma veya organ yetmezliğine götürebilir." dedi.

ZEHİRLENME ŞÜPHESİNDE 112 VE 114 ARANMALI

Mantar zehirlenmesinden şüphelenilen kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor. Aynı mantarı tüketen diğer kişilerin de belirti göstermeseler bile değerlendirilmesi önem taşıyor. Acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranabiliyor. Zehirlenmelere ilişkin danışmanlık için ise Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin 114 numaralı hattı 7 gün 24 saat hizmet veriyor.