Yaz aylarının gelmesi ve mangal sezonunun açılmasıyla birlikte, beyaz et ürünleri ile piknik ekipmanlarının fiyatlarında hiçbir ekonomik gerekçeyle uyuşmayan fahiş artışlar yaşanırken; aracıların ve bazı perakendecilerin mevsimsel talebi fırsata çevirmesi hem tüketiciyi hem de mahalle esnafını mağdur etti. Üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen akaryakıt, enerji, yem veya işçilik gibi temel kalemlerde herhangi bir artış yaşanmamasına rağmen, fiyat etiketleri suni gerekçelerle yukarı çekildi. Mart ve nisan aylarındaki etiketlerle haziran ayı güncel rakamları kıyaslandığında ortaya çıkan fahiş tablo dikkat çekti.
FİYATLARDA DİKKAT ÇEKEN TABLO
Bütün tavuk fiyatlarında ortalama yüzde 45-60 civarı bir artış görülürken, asıl dikkat çeken durum direkt olarak mangallık olarak talep gören parçalanmış ürünlerde yaşandı. İlkbaharda kilogramı ortalama 220 TL seviyelerinde olan ızgaralık kanat fiyatı 450 TL'ye çıkarak yüzde 115 oranında fahiş artış kaydetti. Tavuk pirzolada da fiyatlar 165 TL seviyesinden 260 TL'ye çıkarak yüzde 55 zamlandı. Sektördeki bazı kişilerin bütün tavuğu parçalayıp astronomik karlar elde etme yoluna gittiği kaydedilirken, bütün tavuğun kilogram fiyatı 130 TL seviyelerinde tutulurken, bu ürün kanat ya da pirzola haline getirildiğinde işçilik bahanesiyle fiyatların katlandığı aktarıldı. Ortada ek maliyet yükü bulunmamasına rağmen mevsimsel talebin bu şekilde fırsata çevrildiği vurgulanırken, Ticaret Bakanlığı ekiplerinin de haksız fiyat artışı yapıp tüketiciyi mağdur eden işletmelere yönelik saha denetimlerini aralıksız şekilde hızlandırdığı belirtildi.
"HİÇBİR EKONOMİK MANTIKLA AÇIKLANAMAZ"
Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiriciler Genel Başkanı Nihat Çelik, özellikle tavuk kanadı fiyatlarında yaşanan son artışın hiçbir ekonomik mantıkla açıklanamayacağını belirtti. Sadece bir ayda fiyatların ikiye katlandığını ifade eden Çelik, mangal sezonunun başlamasının fırsatçılar için bir bahane olarak kullanıldığını vurguladı. Sektördeki bazı üretici ve aracıların tutumunu da sert bir dille eleştiren Çelik, ihracat kapıları kapandığında zarar ettiklerini belirterek yardım isteyenlerin, bugün piyasa canlandığında tüketiciyi mağdur ettiğini söyledi.
"ETİKETLERİ SÜREKLİ YUKARI ÇEKİYORLAR"
Tavuk fiyatlarındaki son artışın mahalle esnafını da zor durumda bıraktığı öğrenilirken, kasaplar vatandaşla sürekli karşı karşıya geldiklerini belirterek asıl sorunun aracı tedarikçilerden kaynaklandığını aktardı. İstanbul’da kasaplık yapan bir esnaf, toptancıların mangal sezonunu bahane ederek fiyatları kasten yükselttiğini söyledi. Esnaf, "Biz vitrine ürün koyarken mahcup oluyoruz ancak büyük toptancılar piyasaya ürün vermeyi yavaşlatıp etiketleri sürekli yukarı çekiyorlar" ifadelerini kullandı.
EKİPMANLARDA DA BENZER DURUM
Diğer yandan mangal sezonunun yalnızca beyaz et fiyatlarını değil, piknik ekipmanlarını da hareketlendirdiği öğrenildi. Baharda kilogramı 80 TL civarında olan mangal kömürünün, yazın başlaması ve fırsatçı satıcıların etkisiyle 150 TL'ye kadar çıktığı aktarıldı. Standart sac mangalların fiyatının da 300 TL'den 600 TL'lere yükseldiği, nisanda ortalama 800 TL'ye bulunabilen katlanır masa ve sandalye setlerinin de 1500 TL'ye kadar çıktığı kaydedildi.
Tuğçe Gevşek
