Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren düzenleme kapsamında prim borçlarının emekli aylıklarından tahsil edilmesine ilişkin uygulama esaslarını belirledi. Genelgeye göre prim borcu bulunan emeklilerin aylıklarından yüzde 10 oranında kesinti yapılacak. Bazı durumlarda dul ve yetim aylıkları da kesinti kapsamına girecek.
Milyonlarca emekliyi ilgilendiren maaş kesintisi uygulamasına ilişkin ayrıntılar netleşti. SGK tarafından yayımlanan genelgeyle, prim borçlarının emekli, dul ve yetim aylıklarından hangi şartlarda tahsil edileceği açıklandı.
KİMLERİN EMEKLİ MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILACAK?
Genelgeye göre;
- Emekli, yaşlılık, malullük, vazife malullüğü veya sürekli iş göremezlik geliri alan kişilerin, aylık bağlanmadan önceki döneme ait genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları ile kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim borçları maaşlarından kesilecek.
- Kesinti işlemi için ayrıca icra takibi başlatılması veya borçlunun onayının alınması gerekmeyecek.
DUL VE YETİM AYLIKLARINDA DA KESİNTİ OLABİLECEK
SGK düzenlemesine göre, aktif sigortalı olarak çalışırken veya emekli olduktan sonra hayatını kaybeden kişinin sonradan prim borcu bulunduğunun tespit edilmesi halinde, bu kişiden bağlanan dul ve yetim aylıklarından da kesinti yapılabilecek. Hak sahibi eş, çocuk veya anne-babanın kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim borçları da aldıkları ölüm aylıklarından tahsil edilebilecek. Bir kişinin birden fazla ölüm aylığı alması durumunda ise prim borcu, ilgili aylıklardan kesinti yapılarak tahsil edilecek.
HANGİ DURUMLARDA KESİNTİ YAPILMAYACAK?
SGK düzenlemesine göre, yalnızca prim borcu bulunan kişiden bağlanan ölüm aylığı kesinti kapsamında olacak.
Örneğin, eşinden ölüm aylığı alan ancak prim borcu bulunan babasından ölüm aylığı almayan bir hak sahibinin eşinden aldığı aylıktan herhangi bir kesinti yapılmayacak. Benzer şekilde, birden fazla ölüm aylığı alan kişilerde de yalnızca prim borcu bulunan kişiden bağlanan aylık üzerinden kesinti uygulanacak.
HANGİ BORÇLAR KAPSAMDA?
Emekli aylıklarından kesinti yapılabilecek borçlar arasında şunlar yer alıyor:
- Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları
- BAĞ-KUR prim borçları
- Eski SSK isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortası primleri
- 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortası primleri
- Kamu görevlilerinin bazı borçlanma ve kesenek borçları
- Ek-5 ve Ek-6 kapsamındaki sigortalıların prim borçları
KESİNTİ ORANI YÜZDE 10 OLACAK
Kanun, SGK'ya emekli aylıklarının yüzde 25'ine kadar kesinti yapabilme yetkisi veriyor. Ancak SGK yayımladığı genelgede uygulanacak kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi. Prim borcu bulunan emeklilerin aylıklarından borç bitene kadar her ay bu oranda kesinti yapılacak.
KESİNTİ YAPILMAYACAK AYLIKLAR
Düzenlemeye göre;
- 5774 Sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması Hakkında Kanun
- 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun
kapsamında bağlanan aylıklardan prim borcu nedeniyle kesinti yapılmayacak.
VATANDAŞLAR İTİRAZ EDEBİLECEK
Sonradan ortaya çıkan prim borçları nedeniyle maaşından kesinti yapılan kişiler, ilgili sosyal güvenlik il müdürlüklerine veya sosyal güvenlik merkezlerine itiraz başvurusunda bulunabilecek.
BAĞ-KUR, Ek-5 ve Ek-6 kapsamındaki borçlar için dosyanın bulunduğu SGK birimine, kamu görevlilerine ilişkin bazı prim borçları için ise Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Primler Dairesi Başkanlığına başvuru yapılabilecek.
Kaynak: Tuğçe Gevşek
