ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmek üzere Çin'in başkenti Pekin'e geldi. Yaklaşık 8,5 yıl aradan sonra Çin’e resmi ziyaret gerçekleştiren Trump, kendisi için hazırlanan karşılama törenini görünce mest oldu. Dünyanın gözü kulağının çevrildiği Pekin'de, uçağın yere inmesiyle birlikte hem küresel piyasalar hem de diplomasi çevreleri alarma geçti. Özellikle İran krizi, Tayvan gerilimi ve ekonomik yaptırımların görüşmenin ana gündem maddeleri olması bekleniyor.
KRİTİK ZİYARET 15 MAYIS'A KADAR SÜRECEK
Bugün başlayan ve 15 Mayıs'a kadar sürecek olan bu tarihi ziyarette Trump'a; Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Beyaz Saray Müsteşarı Stephen Miller gibi kabinenin en kritik isimleri eşlik ediyor. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ilişkiler açısından milat sayılan ziyaret için ülkeye ayak basan Trump, Pekin'deki görkemli karşılama töreni karşısında şaşkınlığını gizleyemedi. Törenin ardından liderlerin baş başa görüşmelere geçeceği bildirildi.
DEV ŞİRKETLERİN CEO'LARI DA TRUMP'IN YANINDA
Boeing, Citigroup ve Qualcomm dahil olmak üzere Amerika'nın en büyük şirketlerinden bazılarının yöneticileri de Trump ile birlikte Çinli firmalarla masaya oturacak. Heyette Apple yöneticisi Tim Cook ile Tesla ve SpaceX'in yöneticisi Elon Musk da yer alıyor. Ziyaret aynı zamanda Washington ile Pekin arasındaki kırılgan ticaret ateşkesi için de önemli bir sınav niteliğinde. Trump, Nisan 2025'te birçok ülkeye kapsamlı gümrük vergileri getirmiş, ABD ile Çin arasında karşılıklı gümrük vergilerinin % 100'ü aştığı bir ticaret savaşı başlamıştı. Vergiler, Trump ile Şi'nin ekim ayında Güney Kore'de gerçekleştirdiği son yüz yüze görüşmenin ardından askıya alınsa da karşılıklı tehditler sürmeye devam etmişti.
MASADA HANGİ KOZLAR VAR?
Geçen yıl gümrük vergileri konusunda bir ateşkes sağlanmış olsa da, anlaşmazlığa kalıcı bir çözüm henüz bulunamadı. Uzmanlara göre, Çin'in üretime yaptığı büyük yatırım, iç talebin zayıf kalması nedeniyle şirketlerini yurt dışına satış yapmaya zorunlu kılıyor ve bu noktada Pekin'in devasa ABD tüketici pazarına ihtiyacı bulunuyor. Ancak Pekin bu görüşmeye güçlü bir konumdan giriyor; Çin'in ihracatı rekor seviyelere ulaştı, robotik alanına yoğun yatırımlar yapıldı ve Nvidia gibi Batılı firmalara bağımlılığı azaltmak için yerli çip üretimi hızlandırıldı. Trump yönetiminin ise Pekin'i soya fasulyesi ve uçak parçaları dahil ABD'nin kilit sektörlerinden daha fazla ürün almaya zorlaması bekleniyor.
Ancak ziyaret, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın "Kurtuluş Günü" tarifelerini iptal etmesinin ardından Trump'ın ticaret politikalarının darbe aldığı bir döneme denk geliyor. Trump, bu süreçte tüm ülkelere geçici yüzde 10 vergi uygulamak için farklı bir yasaya başvurdu ve Çin ile diğer ülkeler hakkında haksız ticaret uygulamaları soruşturması başlattı. Geçen hafta da bir ABD ticaret mahkemesi, son küresel tarifelerin gerekçesiz olduğuna hükmetti; bu durum ileride yeni hukuki itirazlara yol açabilir.
İRAN SAVAŞI KÜRESEL DENGELERİ NASIL ETKİLEYECEK?
Trump-Şi görüşmesinde İran savaşının önemli bir yer tutacağına şüphe yok. Geniş petrol rezervleri ve çeşitlendirilmiş enerji kaynakları sayesinde Çin, savaşın etkilerini şu ana kadar komşularının çoğundan daha iyi karşılamış görünüyor. Çin önemli bir petrol üreticisi ve ithal ettiği petrolün büyük kısmını da Rusya'dan sağlıyor. Bu faktörler, Pekin'in İran'ın en büyük petrol alıcısı olmasına rağmen çatışmanın etkisini sınırlamasına yardımcı oldu. Buna rağmen savaş uzadıkça Çin ekonomisinin de zorlandığına dair işaretler var: Üst düzey yetkililer enerji güvenliği ve tedarik zincirlerini korumak için güçlü önlemler alınacağını vurguluyor. Dolayısıyla hem Pekin hem de Washington çatışmanın sona erdirilmesine istekli olabilir. Ancak İran konusundaki görüş ayrılıkları büyük ve dünyanın gözü, bu farklılıkların aşılıp aşılamayacağı üzerinde olacak.
Haber Merkezi
