ABD'de gökyüzü 4,5 saatliğine kapandı: İşte krizin nedeni

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan teknik arıza, ülke genelinde hava ulaşımını durma noktasına getirdi. Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım 2026 Cuma günü radar ve haberleşme sistemlerinde meydana gelen aksaklıkların ardından uçuş güvenliği gerekçesiyle ülke çapında kalkışları durdurdu. Yaklaşık 4,5 saat süren uygulama, binlerce uçuşun gecikmesine veya iptal edilmesine neden oldu. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, krizin eskiyen haberleşme altyapısındaki teknik sorunlardan kaynaklandığını açıklarken, uçuşların yeniden başlamasının ardından normal düzene dönüşün zaman alacağını belirtti.

ABD'DE 10 BİNDEN FAZLA UÇUŞ GECİKTİ

ABD Federal Havacılık İdaresi, hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim kesintisi üzerine ülke genelinde uçuşların durdurulması talimatını verdi. Kararın ardından havalimanlarında uzun bekleme süreleri oluştu. Uçuş takip platformu FlightAware'in verilerine göre 10 binden fazla uçuş gecikirken, iptal edilen seferlerin sayısı 4 bini aştı. Havalimanlarında bekleyen yolcuların yanı sıra havadaki uçaklar da yaşanan aksaklıktan etkilendi. Uçuşları devam eden uçakların güvenli şekilde iniş yapabilmesi için hava trafik kontrol ekipleri özel prosedürleri uyguladı.

RADAR VE HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE ARIZA YAŞANDI

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, teknik aksaklığın ülke genelindeki hava trafik kontrol merkezlerinde radar ve haberleşme sistemlerini etkilediğini açıkladı. Sorunun 13 Kasım Cuma günü ABD doğu saatiyle 15.36 sıralarında başladığını belirten Duffy, kontrol merkezlerine ulaşan verilerde tutarsızlıklar görüldüğünü söyledi. Duffy, haberleşme ve radar sistemlerinin tamamen devre dışı kalmadığını ancak kesintili çalışan sistemlerin uçuş güvenliği açısından risk oluşturduğunu ifade etti.

Yetkililerin açıklamalarına göre eski iletişim altyapısında kullanılan yönlendiricilerin aşırı veri yükü nedeniyle sağlıklı çalışamaması, hava trafik kontrol sistemlerinde aksamalara yol açtı.

4,5 SAAT SONRA UÇUŞ YASAĞI KALDIRILDI

FAA'nın ülke genelinde uyguladığı uçuş durdurma kararı, yaklaşık 4,5 saat sonra kaldırıldı. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ABD doğu saatiyle 20.15'te hava sahasının yeniden açıldığını duyurdu.

Ancak yasağın sona ermesi, bütün uçuşların aynı anda yeniden başlayacağı anlamına gelmedi. Duffy, havayolu şirketlerinin uçak ve mürettebat planlamalarını yeniden düzenlemesi gerektiğini belirterek, uçuşların kademeli şekilde normale döneceğini söyledi. Yetkililer, havalimanlarında biriken yolcu ve uçak yoğunluğunun giderilmesinin birkaç gün sürebileceğini bildirdi.

ABD'DEN AÇIKLAMA: BAŞKA BİR 11 EYLÜL DEĞİL

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada yaşanan teknik sorunun ülkeye yönelik bir saldırı olduğuna ilişkin bulguya rastlanmadığını belirtti. Mullin, ilk değerlendirmelerin FAA genelindeki telekomünikasyon kesintisine işaret ettiğini söyledi. Olayın bir güvenlik saldırısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Mullin, yaşananların 11 Eylül 2001 terör saldırılarıyla karşılaştırılmaması gerektiğini ifade etti.

Bakan, havadaki uçakların durumunun kontrol altında olduğunu ve inişlerin güvenlik prosedürleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini açıkladı. Mullin, siber saldırıya ilişkin herhangi bir bulgu tespit edilmediğini ancak teknik incelemelerin sürdüğünü kaydetti.

YAZILIM GÜNCELLEMESİ İHTİMALİ ARAŞTIRILIYOR

ABD'deki havacılık krizinin ardından teknik arızanın kaynağına ilişkin incelemeler başlatıldı. İlk değerlendirmelerde, eski iletişim sistemlerine yapılan güncellemelerin mevcut altyapıda aşırı yük oluşturarak kesintiye yol açmış olabileceği belirtildi. Yetkililer, teknik sorunun nedenini kesin olarak belirlemek için çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Aynı dönemde Microsoft'un bazı hizmetlerinde yaşanan küresel kesintiyle FAA'daki sorunun bağlantılı olabileceği iddiaları da gündeme geldi.

Ancak Microsoft, FAA'nın ülke çapındaki uçuş durdurma kararıyla kendi hizmetleri arasında bağlantı bulunduğuna ilişkin herhangi bir gösterge olmadığını duyurdu. ABD İç Güvenlik Bakanı Mullin de iki kesintinin birbirinden bağımsız göründüğünü belirtti.

TÜRKİYE'NİN DE ARALARINDA BULUNDUĞU 42 ÜLKE ETKİLENDİ

ABD'deki uçuş durdurma kararı, uluslararası hava ulaşımını da etkiledi. Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı Eurocontrol, FAA'nın talebi üzerine üye ülkelerden ABD'ye gerçekleştirilecek uçuşların geçici olarak askıya alındığını duyurdu.

Eurocontrol'ün aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 42 üyesi bulunuyor. Avrupa'dan ABD'ye yapılması planlanan uçuşların durdurulması, uluslararası havalimanlarında da gecikmelere neden oldu. FAA, ABD'ye doğru havada bulunan uluslararası seferlerin durumunun ayrı ayrı değerlendirileceğini bildirdi.

TRUMP YÖNETİMİ ESKİ HAVACILIK ALTYAPISINI İŞARET ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, yaşanan arızanın ardından ülkenin eskiyen hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi gerektiğini vurguladı. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol sisteminde kullanılan eski teknolojiye dikkat çekerek yönlendiricilerin aşırı yüklenmesinin krizi tetiklediğini açıkladı.

Duffy, yeni sistemlerin devre dışı kalmadığını, aksaklığın eski donanımlarda ortaya çıktığını belirtti. FAA'nın yeni yapay zekâ destekli hava trafik yönetim aracının ise yaşanan kesintiyle bağlantılı olmadığını söyledi.

11 EYLÜL VE 2023'TEKİ HAVACILIK KRİZLERİNİ HATIRLATTI

ABD'de ülke genelinde uçuşların durdurulması, geçmişte yaşanan büyük havacılık krizlerini yeniden gündeme getirdi. 11 Eylül 2001'deki terör saldırılarının ardından ABD hava sahası uçuşlara kapatılmıştı.

Ocak 2023'te ise FAA'nın pilotlara kritik uçuş bilgilerini ileten sistemindeki teknik arıza nedeniyle ülke genelinde kalkışlar yaklaşık iki saat durdurulmuştu. 13 Kasım 2026'da yaşanan son kesinti, bu olayların ardından ABD hava ulaşımında meydana gelen en kapsamlı aksamalardan biri oldu.

FAA'NIN 12,5 MİLYAR DOLARLIK BÜTÇESİ GÜNDEMDE

Krizin ardından ABD'nin havacılık altyapısını yenilemek için ayırdığı kaynaklar da yeniden tartışılmaya başlandı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyonu amacıyla 12,5 milyar dolarlık kaynak sağlandığını ancak bu tutarın kapsamlı yenileme çalışmaları için yeterli olmadığını belirtti.

Duffy, mevcut altyapının parça parça onarılması yerine tamamen yenilenmesi gerektiğini savundu. ABD yönetimi, hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyonunun tamamlanabilmesi için Kongreden ek kaynak talep ediyor.

UÇUŞLAR BAŞLADI ANCAK AKSAMALAR SÜREBİLİR

FAA'nın uçuş durdurma kararını kaldırmasının ardından ABD genelinde hava trafiği yeniden başladı. Ancak havayolu şirketlerinin geciken seferleri düzenlemesi, iptal edilen uçuşların yerine yeni planlama yapılması ve uçakların konumlandırılması nedeniyle aksaklıkların hafta sonu boyunca devam edebileceği belirtiliyor.

ABD Ulaştırma Bakanlığı, yolcuların havalimanlarına gitmeden önce uçuş durumlarını havayolu şirketlerinden kontrol etmelerini istedi. 13 Kasım'da yaşanan teknik arızanın kesin nedenine ilişkin incelemeler devam ediyor.