Bozulan beyaz eşya ve elektronik cihazlarda yeni dönem başladı

Bozulan beyaz eşya ve elektronik cihazlarını yenisiyle değiştirmek yerine tamir ettirmek isteyen tüketiciler için yeni dönem başladı. Avrupa Birliği'nin onarım hakkı düzenlemesi, 31 Temmuz 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Yeni kurallarla çamaşır makinesi, cep telefonu, tablet ve elektrikli süpürge gibi birçok ürünün tamir edilmesi teşvik ediliyor. Belirli koşullarda onarımı tercih eden tüketicilerin yasal güvence süresi en az 12 ay uzatılırken üreticilere de yedek parça ve tamir hizmeti konusunda yeni sorumluluklar getiriliyor.

AVRUPA BİRLİĞİ'NDE ONARIM HAKKI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

Avrupa Birliği tarafından 2024 yılında kabul edilen onarım hakkı düzenlemesinin üye ülkelerin ulusal mevzuatına aktarılması için belirlenen son tarih 31 Temmuz 2026 oldu. Düzenlemenin temel amacı, arızalanan elektronik cihazların ve beyaz eşyaların doğrudan yenisiyle değiştirilmesi yerine tamir edilmesini teşvik etmek. Böylece ürünlerin kullanım ömrünün uzatılması, tüketici harcamalarının azaltılması ve elektronik atık miktarının düşürülmesi hedefleniyor.

Avrupa Komisyonu, onarım seçeneklerinin yaygınlaştırılmasının hem tüketicilere hem de çevreye katkı sağlayacağını belirtiyor.

TAMİR ETTİRENE 12 AY EK YASAL GÜVENCE

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, tamir edilen ürünlerin yasal güvence süresine ilişkin oldu. Satıcının yasal sorumluluk süresi içerisinde arızalanan bir üründe tüketici değişim yerine onarımı tercih ederse yasal güvence süresi en az 12 ay uzatılıyor. Üstelik bu ek süre yalnızca tamir edilen parçayı değil, ürünün tamamını kapsıyor. Ek uzatma hakkından aynı ürün için bir kez yararlanılabiliyor. Üye ülkeler ise tüketicilere daha geniş haklar tanıyabiliyor.

ÇAMAŞIR MAKİNESİNDEN CEP TELEFONUNA KADAR KAPSAM GENİŞ

Onarım hakkı düzenlemesi, AB mevzuatında tamir edilebilirlik şartları bulunan birçok ürünü kapsıyor. Çamaşır makineleri, elektrikli süpürgeler, cep telefonları ve tabletler bu ürünler arasında yer alıyor. Yeni kurallara göre üreticilerin, kapsam dahilindeki ürünler için makul süre içerisinde ücretsiz veya makul ücret karşılığında tamir hizmeti sunması gerekiyor. Ayrıca yedek parçalara erişimin kolaylaştırılması ve onarım hizmetleri hakkında tüketicilere açık bilgi verilmesi de düzenlemenin önemli maddeleri arasında bulunuyor.

2027'DE ONARIM PLATFORMU DEVREYE GİRECEK

Avrupa Birliği, tüketicilerin güvenilir tamir hizmetlerine ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla çevrim içi bir platform hazırlıyor. 2027 yılında faaliyete geçirilmesi planlanan platformda her üye ülkeye özel bölümler bulunacak. Tüketiciler bu sistem üzerinden tamir hizmetlerini araştırabilecek ve kendilerine uygun seçeneklere ulaşabilecek. Düzenlemeyle birlikte onarımın fiyatı, koşulları ve tahmini tamamlanma süresi hakkında standart bilgilerin sunulması da amaçlanıyor.

TÜRKİYE'DE 12 AYLIK EK GÜVENCE GEÇERLİ Mİ?

Avrupa Birliği'nin yeni onarım hakkı düzenlemesi, AB üyesi ülkelerde uygulanıyor. Türkiye, Avrupa Birliği üyesi olmadığı için bu düzenleme Türkiye'de otomatik olarak yürürlüğe girmiyor. Bu nedenle AB kapsamında getirilen en az 12 aylık ek yasal güvence, Türkiye'deki tüketicilerin tamamı için doğrudan geçerli yeni bir hak niteliği taşımıyor. Türkiye'deki tüketicilerin beyaz eşya ve elektronik cihazlarla ilgili garanti ve ayıplı mal hakları ise yürürlükteki ulusal mevzuat kapsamında değerlendiriliyor.