DEİZM, TEİZM, ATEİZM NEDİR?

DEİZM, TEİZM, ATEİZM NEDİR?

Hazır

Giriş: 13.04.2018 02:47 Güncelleme: 31.05.2026 01:31
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin tepkilerinin ardından deizm tartışmaları başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, grup toplantısında MEB  İ. Yılmaz'ı kürsüye çağırıp, yüksek sesle konuyu sorm...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin tepkilerinin ardından deizm tartışmaları başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, grup toplantısında MEB  İ. Yılmaz'ı kürsüye çağırıp, yüksek sesle konuyu sorması deizm tartışmalarını alevlendirdi.

Konya’da Din Eğitimi Gen Müdürü, MEM, İl Müftüsü, bir akademisyen, 50 imam hatip lisesi din kültürü / ahlak bilgisi öğretmeni bir derneğin düzenlediği çalıştaya katılmış ve “Din eğitiminin verimliliğini” masaya yatırmış,  imam hatip liselerinde deistlerin arttığı ortaya çıkmıştı.

DEİZM REDİR?

Deizm, evrenin üstün, yüce bir varlık (tanrı) tarafından yaratırlığını ve hiçbir aracı olmaksızın tek tanrı inancını kabul eden, peygamberleri, vahyi ve dinleri reddeden, doğruya akıl yoluyla ulaşılacağına inanılan bir anlayıştır. Deizm’de kehanet, mucize, dinsel dogma, kaynağı ilahi ilan edilen dinlerin reddinden dolayı peygamberler, kutsal kitaplar, sevap, günah, ibadet, dua, vahiy, melek, cin, şeytan, cennet, cehennem, ahiret ve kader gibi kavramların bu inanışta yeri yoktur.

 ’Deizm’ Lâtince Tanrı anlamındaki Déus sözcüğünden türetilmiş, Hristiyanların kutsal kitabı ‘İncil’in eleştirisinden doğmuş olup özgür düşüncelilerin ‘tanrı inancını’ ifade eder. Bu düşünceye sahip olanlara deist denir. Deizme göre insanı da evreni de tanrı yaratmıştır, ancak daha sonrasını insanların aklına ve özgür iradelerine bırakmıştır.

DEİZM’DE ÖLÜM SONRASI HAYAT

 Yukardaki sınırları çizilen temel inanç dışında deistler ölümden sonra yaşam konusunda farklı düşüncelere sahip olabilirler. Ölümden sonraki yaşama veya reenkarnasyona inananların yanında, ruhun ölümsüzlüğüne dair farklı düşünceleri olan deistler de vardır.

Ruhların Tanrı tarafından ölümden önceki hayatlarındaki davranışlarına göre ödüllendirileceğine ya da cezalandırılacağına veya sadece ruhun ölümsüzlüğüne inanan, ruhun ölümsüzlüğü konusunda agnostik yaklaşım sergileyen ve ruhun ölümsüz olmadığını düşünen deistler vardır. Deizm, evrim teorisine karşı değildir.

TEİZM

Teizm;  tanrı veya tanrıları vardır. Deizm’de hayata müdahale etmeyen tek tanrı, Teist görüşte, tek veya çok olabilir, yaratılmamışlardır, olmuş ve olacak her şeyi bilirler, sonsuz kudrete sahiptirler, zaman ve mekandan bağımsızdırlar, bilinen şeyler ile benzerlikleri yoktur, tanrının insanlara peygamber ve dinler göndererek onların hayatlarına müdahale ettiği kabul edilir. Teizmde çoğunlukla tanrı veya tanrıların evrenin işleyişine müdahale ettikleri inancı hakimdir.

ATEİZM

Ateizm; yaratıcı ve müdahaleci bir tanrıyı kabul eden teizmden, yaratıcı ancak müdahaleci olmayan bir tanrıyı kabul eden deizmden farklı olarak tanrıyı ve ruhani varlıkları kesin olarak reddeder.

“LA İLAHE İLLALLAH” DEMEK YETER Mİ?

 “Şanı Yüce Allah’tan başka Allah yoktur. (Lâ ilâhe illallah) diyen cennete girecektir” mealindeki hadise göre; davet çok geniş tutulmuş, günahlarının cezasını çektikten sonra cennete gideceği ifade edilmiştir.

Peygambere ve diğer iman esaslarına inanılması, ibadet edilmesi, haramlardan uzak durulması ihmal edilmiş gibi görünse de Şanı Yüce Allah’a inananların, bu inancın gereğini yerine getirecekleri varsayılmış, aksi durumda her yanlışın ve her eksiğin cezası çekildikten sonra cennete gidebileceği ifade edilmiştir.

Bu haberi nasıl buldunuz?

Yorum Yap