Bir tasarımcı olarak her gün en doğru rengi, en dikkat çekici butonu ve en okunaklı fontu bulmak için saatler harcıyorum. Amacım net: Kullanıcının dikkatini çekmek. Ama son zamanlarda fark ettim ki, biz ne kadar "bağırırsak" kullanıcı o kadar "sağırlaşıyor".
Modern insanın geliştirdiği en güçlü savunma mekanizmalarından biriyle karşı karşıyayız: Banner Körlüğü.
Beynimizdeki "AdBlock" Yazılımı
Günde ortalama kaç reklama, kaç duyuruya veya kaç bildirim baloncuğuna maruz kalıyoruz, hiç düşündünüz mü? Binlerce! Beynimiz bu devasa veri bombardımanı altında hayatta kalabilmek için muazzam bir yöntem geliştirdi: "İşe yaramaz olanı görmezden gel."
İnternette bir haber okurken sayfanın sağında, solunda veya ortasında yanıp sönen o renkli kutucukları artık görmüyoruz. Gözümüz onları otomatik olarak "çöp" kategorisine alıyor ve odaklanmak istediğimiz metne kilitleniyor. Tasarımcılar o kutuları daha parlak, daha büyük yapsa da nafile; beynimiz onları saniyeler içinde siliyor.
Dikkatimiz "Kiralık" Değil
Bu durum aslında sadece reklamlarla sınırlı değil. Hayatın genelinde bir "algıda seçicilik" yorgunluğu yaşıyoruz. Her marka dikkatimizi "kiralamaya" çalışıyor. Uygulamalar bildirimlerle, sokaktaki dev ekranlar ışıklarla, sosyal medya ise bitmek bilmeyen videolarla "Bana bak!" diye bağırıyor.
Ama dikkat, sınırlı bir kaynaktır. Ve biz bu kaynağı korumak için artık dijital bir "tünel görüşü" içindeyiz. Sadece aradığımızı bulup çıkıyoruz; geri kalan her şey bizim için gri bir fon müziğinden ibaret.
Sadelik, Neden En Büyük Lüks?
Tasarımda bir kural vardır: "Az, çoktur." İşte Banner Körlüğü tam olarak bu kuralın neden bu kadar hayati olduğunu kanıtlıyor. Her yerin "bağırdığı" bir dünyada, fısıldayan kişi dikkat çeker.
Bugün en iyi kullanıcı deneyimi (UX), kullanıcıya en çok seçeneği sunan değil; kullanıcının önüne en az engeli çıkaran, onun beynini yormayan ve "Görmen gereken sadece bu" diyebilen tasarımdır. Karmaşa, kullanıcıyı kaçırır; sadelik ise ona nefes aldırır.
Gerçeği Görme İhtiyacı
Bu dijital körlük, maalesef hayatın diğer alanlarına da sıçrıyor. Sokakta yürürken kafamızı telefondan kaldırdığımızda bile bazen çevremizdeki güzellikleri görmüyoruz. Çünkü zihnimiz "odaklan ve geri kalanını filtrele" modunda kalıyor.
Bence artık biraz o filtreleri gevşetme vakti. Tasarımcılar olarak biz daha az "gürültü" yapmalıyız, kullanıcılar olarak ise bizler "görmeyi" yeniden öğrenmeliyiz.
Unutmayın; bir şeyi ne kadar çok parlatırsanız, insanlar o kadar çok gözlerini kısar. Gerçekten görülmek istiyorsanız, ışığı artırmak yerine gölgeyi doğru yere bırakmayı deneyin.