İl Olmak Plaka Değildir

İl olmak, devlet olmaktır. Eğer o yükü taşıyamayacaksan, o sevdadan vazgeçeceksin.

Şimdi gelin, masaya yatıralım. Bir ilçenin il olması için ne lazım, olunca ne kazanırsın, ne kaybedersin? Acı ama gerçekleriyle...

İL OLMA ŞARTLARI NELER? KİTAP NE DİYOR?

Anayasa ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre, il olmak için Ankara'da birilerinin gönlünü hoş etmek yetmez. Kağıt üzerinde 4 şart aranıyor:

1. Nüfus: En az 100 bin olacaksın.

Bahçeli'nin "100 İl, 1000 İlçe" projesinde de bu rakam var. 100 binin altındaysan, sen daha kendine bakamıyorsun demektir. Kendi sokağını temizleyemeyen, ilin valisini mi ağırlayacak? Ama bakın, bu şart bile artık delindi. Samsun'dan Vezirköprü 87 bin nüfusla listeye girdi. Yani kural var ama kuralı koyan bile uymuyor. Demek ki iş nüfusta değil, siyasette.

2. Mesafe: İl merkezine en az 30 kilometre uzakta olacaksın.

30 km'den yakınsan, git işine. Sen zaten o ilin mahallesin. İl olacağım diye tutturma. Amaç ne? Vatandaş 100 km yol gidip işini göremiyorsa, hizmet ayağına gelsin diye il yapılır. Yoksa her 30 km'ye bir vali dikelim, memleket vali kaynasın.

3. Ekonomik Güç: Kendi kendine yetebileceksin.

Tarımın mı var, sanayin mi var, turizmin mi var, ticaretin mi var? İller Bankası'ndan gelen parayla, Ankara'dan gelen ödenekle il olunmaz. İl dediğin üretir. Üretemeyen il, dilenci il olur. El açar, bütçe bekler.

4. Altyapı ve Hinterlant: Etrafına hükmedebileceksin.

Hastanen, üniversiten, adliyen, emniyetin, yolun, suyun olacak. Çevrendeki 3-5 ilçeyi de besleyecek gücün olacak. Tek başına il olunmaz. Etrafında kimse yoksa, sen il değil, koca bir köy olursun.

Ve en önemlisi: Bunların hepsi olsa bile TBMM'den kanun çıkmadan il olamazsın. Yani son söz Ankara'da. Senin ilçende 500 bin kişi imza toplasa da, Meclis "olmadı" derse, olmadın.

İL OLMANIN AVANTAJLARI - GERÇEKLER

Kimse inkar edemez, il olmanın ekmeği büyüktür:

1. Bütçe 5 katına çıkar: İlçeyken İller Bankası'ndan damla damla gelen para, il olunca oluk oluk gelir. Yatırım programına il olarak girersin.

2. Bürokrasiden kurtulursun: Nüfus için, tapu için, hastane için, üniversite için Samsun'a, Ordu'ya gitmezsin. Vali senin kapında olur. İl müdürlükleri senin ilçende kurulur.

3. Siyasi güç kazanırsın: Her il en az 1 milletvekili demek. Kendi milletvekilini kendin seçersin. Ankara'da "Termeli, Bafralı, Çarşambalı" diye bir sesin olur. Şu an senin sesin, büyük ilin gölgesinde kayboluyor.

4. Yatırımcı gelir:İş adamı ilçeye değil, ile yatırım yapar. "İl oldun" dediğin an arsa fiyatın 3'e katlanır, otel gelir, fabrika gelir, üniversite gelir.

5. Psikolojik üstünlük:İl olmak, "Biz de varız" demektir. Hemşeri gururu, aidiyet duygusu artar. Genç, "Ben ilçeliyim" demekten utanmaz, "Ben... ilindenim" diye göğsünü gere gere söyler.

 İL OLMANIN DEZAVANTAJLARI

KİMSENİN SÖYLEMEDİĞİ ACI GERÇEK

 Ama madalyonun öbür yüzünü kimse anlatmıyor. Ben anlatayım, canınız sıkılsa da:

1. Vergi, harç, ceza artar: İl oldun mu, emlak vergin artar, su paran artar, işgaliye paran artar. İl belediyesi olmak, ilçe belediyesi olmak gibi değildir. Vatandaş "İl olduk" diye sevinirken, cebinden çıkan paranın arttığını 1 yıl sonra anlar.

2. Bürokrasi şişer: Vali gelecek, vali yardımcısı gelecek, 30 tane il müdürü gelecek. Hepsine bina, araba, lojman, sekreter lazım. Senin vergini, o müdürlerin makam koltuğuna harcarlar. 100 binin altındaki 3 il zaten 100 binin altında sürünüyor, sen 90 binle il olursan, o müdürlere maaş yetiştiremezsin.

3. Eski il seni düşman görür: Samsun'dan ayrıldın diyelim. Samsun sana artık yatırım yapmaz. "Gidin kendi iliniz yapsın" der. Eski anan, baban seni evden kovar. Bir anda yapayalnız kalırsın.

4. Siyasetçinin oyuncağı olursun: Her seçim öncesi "Sizi il yapacağız" diye kandırırlar. 30 yıldır bekleyen ilçeler var. "30 yıldır bekliyoruz" diye feryat edenler var. Siyasetçi oyu alır, Ankara'ya gider, seni unutur. Sen de tabelaya bakıp avunursun.

5. Her ilçe il olursa, ilin değeri kalmaz: 81 ildi, 100 il olacak. Yarın 120 il olacak. Böyle  giderse her ilçe il olur, il olmak sıradanlaşır. O zaman ne olacak? İl olmak için birbirini yiyen ilçeler, il olduktan sonra birbirine düşman olacak.

Bakın, açık konuşuyorum:

İl olmak isteyen ilçenin önce aynaya bakması lazım.

Senin ilçende gençler işsizlikten kahvede pinekliyorsa, sen il değil, sorun yumağısın.

Senin ilçende hastane yoksa, doktor yoksa, üniversite yoksa, sen il değil, tabelasın.

Senin ilçende köylünün ürünü tarlada çürüyorsa, sen il değil, çürümüş düzensin.

Önce ilçeni ilçe gibi yönet. Sokağını temizle, suyunu akıt, esnafını yaşat, gençlerine iş bul. Bunları yapmadan "İl olacağız" diye bağırmak, evi damı akarken "Villa yapacağım" diye hava atmaktır.

İl olmak plaka değildir. İl olmak, vatandaşa hizmettir. Plakan 82 olmuş, 99 olmuş ne fark eder? Vatandaşın karnı açsa, cebi boşsa, çocuğu işsizse, sen 100 il değil, 1000 il de yapsan, o milletin gönlünde il olamazsın.

Değerli okuyucularım,

Samsun’un İlçeleri İl olmak isterken bu şehir yeni bir ili kaldırabilirmi ? Yıllardır il olma hayalini gerçekleştiremeyen Bafra ve Çarşambanın ve diğer ilçelerimizin genel durumlarını tek tek ele alıp bir sonraki yazımda dile getireceğim.

Sevgi ve Saygılarımla

Günümüzün Hayrı ve Bereketi üzerinize olsun..

ALLAH(C.C) YAR VE YARDIMCIMIZ OLSUN