Mimar İshak Memişoğlu'ndan Büyükşehir'e imar eleştirisi

Samsun'un Atakum ilçesi Balaç Mahallesi'nde, Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı ile Alaçam Caddesi'nin kesişiminde bulunan akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi ve hakkında yıkım kararı alındığı yönündeki gelişmeler, geçmişteki imar tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. TMMOB Mimarlar Odası Samsun Şubesi eski Başkanı Mimar İshak Memişoğlu, Samsun Hedef Halk Gazetesi köşe yazarı Cemil Ciğerim’in kaleme aldığı yazı ve Kent Haber Genel Yayın Yönetmeni Haydar Öztürk’ün haberine göre; istasyona verilen özel imar haklarını, mahkemenin iptal kararını ve taşınmazın satış sürecini değerlendirdi. Memişoğlu, belediyenin geçmişteki imar uygulamalarıyla bugünkü yıkım kararının birlikte ele alınması gerektiğini savundu.

AKARYAKIT İSTASYONUNA VERİLEN İMAR HAKLARI İPTAL EDİLDİ

Atakum ilçesi Balaç Mahallesi 1189 ada 3 parselde bulunan akaryakıt istasyonuna ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 16 Nisan 2021 tarih ve 167 sayılı kararıyla kabul edildi.

Plan değişikliğiyle yapıların kotlandırılmasında Alaçam Caddesi'nin +0.00 kotunun esas alınması, ön ve yan bahçelerde arazinin kademelendirilmeden düzenlenmesi ve istinat duvarları oluşturulmasına yönelik hükümler getirildi.

Mimarlar Odası Samsun Şubesi, düzenlemelerin tek bir parsele ayrıcalıklı yapılaşma hakkı sağladığı gerekçesiyle itirazda bulundu. Belediye Meclisi'nin 15 Haziran 2021 tarih ve 243 sayılı kararıyla itirazı reddetmesi üzerine konu yargıya taşındı.

Samsun 3. İdare Mahkemesi, bilirkişi incelemesinin ardından söz konusu plan değişikliğini ve itirazın reddine ilişkin işlemi oy birliğiyle iptal etti. Mahkeme, plan notlarının planlama ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğunu değerlendirdi. 

DAVA DEVAM EDERKEN 75 MİLYON TL'YE SATILDI

Akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın, imar planına yönelik dava devam ederken satışa çıkarılması da Memişoğlu'nun eleştirileri arasında yer aldı.

Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin büyük hissedarı olduğu SAMULAŞ'a ait taşınmaz, 2023 yılının nisan ayında düzenlenen ihalede 75 milyon TL'ye satıldı. İhalenin başlangıç bedeli 64 milyon TL olarak açıklanmıştı. 

Memişoğlu, belediyenin önce kendi taşınmazına özel imar hükümleri getirdiğini, ardından bu düzenlemeler yargı denetimindeyken satış gerçekleştirdiğini belirtti. Satış sırasında alıcının devam eden dava ve muhtemel hukuki sonuçlar hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediğinin açıklanmasını istedi.

MAHKEME KARARINDAN SONRA YENİ PLAN DÜZENLEMELERİ

İshak Memişoğlu, mahkemenin iptal kararından sonra akaryakıt istasyonunun yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve mevcut yapılaşma koşullarının nasıl değerlendirildiğinin kamuoyuna açıklanmadığını ifade etti.

İptal kararının ardından istasyonun mevcut durumunu korumaya yönelik yeni plan düzenlemelerinin gündeme geldiğini hatırlatan Memişoğlu, bu girişimlerin yargı kararının gerekçeleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Memişoğlu, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesine işaret ederek idarelerin mahkeme kararlarını uygulama yükümlülüğünü hatırlattı.

HEYELAN VE İSTİNAT DUVARLARI İÇİN İNCELEME ÇAĞRISI

Akaryakıt istasyonunun zemin hareketleri ve heyelan tehlikesi nedeniyle mühürlendiğini, hakkında yıkım kararı alındığının belirtildiğini aktaran Memişoğlu, bölgedeki yol çalışmaları ve yapılaşmaların zemin üzerindeki etkilerinin araştırılması gerektiğini ifade etti.

Özellikle Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı'ndaki yol genişletme ve köprülü kavşak çalışmaları ile çevredeki yapılaşmaların, istinat duvarları ve yer altı tesisleri üzerindeki olası etkilerine işaret etti.

Memişoğlu, 2021 yılındaki imar planı notlarının heyelana neden olduğunun teknik inceleme yapılmadan söylenemeyeceğini belirterek geçmişte hazırlanan jeolojik ve geoteknik raporların, istinat duvarı projelerinin ve zemin hesaplarının yeniden incelenmesini istedi.

AYNI BULVARDAKİ DİĞER İMAR DEĞİŞİKLİKLERİNİ DE GÜNDEME GETİRDİ

Memişoğlu, Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı üzerinde belediyeye ait başka taşınmazlarda da akaryakıt istasyonu kullanımına yönelik imar planı değişiklikleri yapıldığını öne sürdü.

Bu parseller için getirilen yapılaşma ve kotlandırma hükümlerinin, mahkeme tarafından iptal edilen düzenlemelerle benzerlik taşıdığını savunan Memişoğlu, söz konusu plan kararlarının teknik gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.

YIKIM KARARININ TEKNİK GEREKÇELERİNİ SORDU

İstasyonun mühürlenmesi ve yıkım kararına ilişkin sürecin geçmişteki idari işlemlerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini savunan İshak Memişoğlu, belediyenin taşınmazı satın alan firmaya hangi güvenceleri verdiğinin, mahkeme kararından sonra ruhsatlarla ilgili hangi işlemleri gerçekleştirdiğinin ve zemin hareketlerinin ne zaman tespit edildiğinin açıklanmasını istedi.

Memişoğlu, daha önceki imar düzenlemeleri nedeniyle ortaya çıkabilecek hukuki ve mali sorumlulukların da araştırılması gerektiğini ifade etti.

Yazısında belediyenin mahkeme kararı sonrasındaki işlemlerini eleştiren Memişoğlu, “Bu soruların cevapları kamuoyuna açıklanmış değildir.” ifadelerini kullandı.

Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin geçmişteki imar kararları, taşınmazın satışı ve sonrasında gündeme gelen yapı güvenliği tedbirlerine ilişkin sorularına yanıt verilmesini isteyen Memişoğlu, sürecin idari, hukuki ve mali yönleriyle açıklığa kavuşturulması çağrısında bulundu.